Sau khi phá vỡ kỷ lục nắng nóng tháng Ba tại 14 bang và trên toàn nước Mỹ, vòm nhiệt khổng lồ thiêu đốt khu vực Tây Nam nước Mỹ đang tiếp tục lan dần về phía đông và có thể trở thành một trong những đợt nắng nóng diện rộng nhất trong lịch sử nước này, theo nhận định của các nhà khí tượng học và sử học thời tiết.

Đợt nắng nóng kéo dài

"Và đợt nắng nóng này không kết thúc sớm, có thể kéo dài đến giữa tuần sau khi tháng Tư bắt đầu", nhà khí tượng Gregg Gallina thuộc Trung tâm Dự báo Thời tiết của Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ cho biết.

“Về cơ bản, hầu hết nước Mỹ sẽ đối mặt với nắng nóng. Khu vực có nhiệt độ kỷ lục cực kỳ rộng lớn. Đó là điều thực sự kỳ lạ”, Gallina phát biểu hôm 23/3.

Theo nhà khí tượng Jeff Masters thuộc tổ chức Yale Climate Connections, mái vòm nhiệt này - nơi áp suất cao hoạt động như một chiếc "nắp nồi" giữ không khí nóng lại trên một vùng rộng lớn - sẽ khiến thành phố Flagstaff, bang Arizona, trải qua 11 hoặc 12 ngày liên tiếp có nhiệt độ cao hơn kỷ lục tháng Ba trước đó của thành phố.

"Khi mái vòm nhiệt di chuyển về phía đông, nhiệt độ tại các vùng đồng bằng phía nam và trung tâm sẽ đạt mức khoảng 30 độ C. Nhiều khu vực tại 48 bang lục địa của Mỹ sẽ tiệm cận hoặc phá vỡ các kỷ lục nhiệt độ tháng Ba", chuyên gia Gallina nhận định.

Diện tích bị ảnh hưởng bởi đợt nắng nóng này có khả năng vượt xa hai đợt nắng nóng lịch sử khác - vào năm 2012 tại vùng Trung Tây phía trên và Đông Bắc, và vào năm 2021 tại vùng Tây Bắc Thái Bình Dương, theo sử gia thời tiết Chris Burt, tác giả cuốn sách “Extreme Weather”.

"Một yếu tố 'cứu vãn' người dân trong đợt nắng nóng này là độ ẩm không cao như khi nhiệt độ tăng vào mùa hè", ông Gallina nói thêm.

Biến đổi khí hậu là nguyên nhân?

Hôm 20/3, 4 địa điểm tại Arizona và California ghi nhận nhiệt độ lên tới 44,4 độ C, theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ. Mức nhiệt này phá vỡ kỷ lục ngày nóng nhất tháng Ba tại Mỹ với mức chênh lệch 2 độ C, và chỉ kém 1 độ so với ngày nóng nhất từng được ghi nhận tại 48 bang lục địa của Mỹ trong tháng Tư.

Nhà khí hậu học kiêm sử gia thời tiết Maximiliano Herrera, người theo dõi các kỷ lục thời tiết toàn cầu, đã tổng hợp danh sách 14 bang ghi nhận ngày tháng Ba nóng nhất lịch sử kể từ khi mái vòm nhiệt này xuất hiện, gồm: California, Arizona, Nevada, Kansas, New Mexico, Nebraska, Utah, South Dakota, Missouri, Iowa, Colorado, Wyoming, Minnesota và Idaho.

Trung tâm Thông tin Môi trường Quốc gia Mỹ ghi nhận ít nhất 479 trạm thời tiết phá kỷ lục tháng Ba từ ngày 18 đến 21/3, dựa trên mạng lưới các trạm của họ. Herrera, người phân tích dữ liệu, cho rằng con số thực tế còn cao hơn. Ngoài ra còn có 1.472 kỷ lục nhiệt độ hàng ngày cũng bị xô đổ cùng thời điểm, trung tâm cho biết.

Chuyên gia Masters và Gallina cho rằng nguyên nhân là do dòng tia - vốn di chuyển các hệ thống thời tiết từ tây sang đông - hiện đang bị kẹt xa về phía tây, nơi các cơn bão đang trút mưa lớn và gây lũ lụt tại Hawaii.

Trong khi đó, vào ngày 20/3, một nhóm các nhà khoa học khí hậu quốc tế World Weather Attribution xác định rằng đợt nắng nóng kỷ lục có khả năng xảy ra cao hơn do biến đổi khí hậu từ việc đốt than đá, dầu mỏ và khí đốt tự nhiên. Các hoạt động này đã làm tăng thêm ít nhất 2,6 độ C cho đợt nắng nóng, theo Clair Barnes, đồng tác giả báo cáo và là nhà khoa học tại Imperial College London.

Mái vòm nhiệt dự kiến sẽ di chuyển đi vào cuối tuần sau, Masters cho biết: “Chúng ta chỉ cần chờ thêm thời gian”.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Cảnh báo tốc độ nóng lên toàn cầu tăng gần gấp đôi