Hai nhà sản xuất ôtô danh tiếng của Đức là Mercedes-Benz và BMW vừa giành thắng lợi pháp lý quan trọng khi Tòa án Tư pháp Liên bang Đức chính thức bác bỏ vụ kiện liên quan đến việc cấm bán xe động cơ đốt trong. Phán quyết này dập tắt nỗ lực của các tổ chức môi trường trong việc buộc các hãng xe tư nhân phải tuân thủ các tiêu chuẩn phát thải nghiêm ngặt hơn cả quy định hiện hành của luật pháp.
Vụ kiện được khởi xướng bởi các lãnh đạo của tổ chức Hành động vì Môi trường Đức (DUH). Nhóm này lập luận rằng Mercedes và BMW đang tiêu thụ phần lớn ngân sách khí thải CO2 của quốc gia, từ đó yêu cầu tòa án ra phán quyết buộc hai hãng xe phải dừng bán ôtô động cơ đốt trong sau năm 2030. Nguyên đơn dựa trên một phán quyết năm 2021 của Tòa án Hiến pháp Liên bang, nhấn mạnh việc bảo vệ quyền tự do của thế hệ trẻ trước tác động của biến đổi khí hậu.
Vấn đề pháp lý cốt lõi nằm ở câu hỏi: Liệu một công ty tư nhân có thể bị buộc phải cắt giảm lượng khí thải vượt quá mức quy định của Chính phủ hay không. Phía nguyên đơn cho rằng nếu không thắt chặt hạn ngạch carbon đối với các hãng xe, Chính phủ sẽ phải áp đặt các biện pháp cắt giảm khắc nghiệt hơn trong tương lai để bù đắp.
Thẩm phán Stephan Seiters trong tuyên bố mới nhất khẳng định trách nhiệm lập pháp để bảo vệ khí hậu thuộc về các cơ quan nhà nước, không phải là đối tượng để tòa án áp đặt lên các doanh nghiệp đơn lẻ thông qua các vụ kiện dân sự. Quyết định này đồng nghĩa với việc Mercedes và BMW không bị buộc phải thay đổi lộ trình kinh doanh xe xăng theo yêu cầu của DUH.
BMW đã ngay lập tức bày tỏ sự phấn khởi trước kết quả này, đồng thời khẳng định hãng đã có những đóng góp hiệu quả vào nỗ lực bảo vệ môi trường từ lâu. Trong khi đó, tổ chức DUH vẫn để ngỏ khả năng kháng cáo, cho thấy những tranh luận về học thuyết pháp lý liên quan đến trách nhiệm khí hậu của doanh nghiệp vẫn chưa hoàn toàn kết thúc.
Chiến thắng của hai hãng xe Đức diễn ra trong bối cảnh các quy định về động cơ đốt trong tại châu Âu đang có những điều chỉnh linh hoạt hơn. Cuối năm ngoái, Ủy ban Châu Âu đã công bố nới lỏng lệnh cấm xe xăng vào năm 2035. Theo đó, các hãng xe vẫn được phép bán các mẫu xe chạy xăng, dầu hoặc hybrid song song với xe điện và xe hydro sau cột mốc này.
Điều kiện duy nhất để các hãng xe tiếp tục duy trì động cơ đốt trong từ năm 2035 là phải đáp ứng mức giảm khí thải 90% tại ống xả so với quy định của năm 2021. Sự thay đổi này cùng với phán quyết mới tại Đức đã tháo gỡ áp lực lớn cho các nhà sản xuất ôtô truyền thống, giúp họ có thêm thời gian và không gian để chuyển đổi công nghệ mà không bị đứt gãy hoạt động kinh doanh hiện tại.
