Kịch bản "một mình một ngựa" và tỷ lệ tiết kiệm 0,2%

Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Tri Thức và Cuộc Sống, Gói thầu số 05: Thi công công trình Nâng cấp, mở rộng nhà văn hóa xã Cát Tiên 3 được Phòng Văn hóa - Xã hội xã Cát Tiên 3 (chủ đầu tư) phát hành hồ sơ mời thầu (E-HSMT) vào cuối tháng 2/2026. Đây là gói thầu xây lắp quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở hạ tầng văn hóa tại địa phương theo tiêu chí nông thôn mới nâng cao.

Dữ liệu từ Biên bản mở thầu hoàn thành lúc 14:39 ngày 19/03/2026 cho thấy, dù được đấu thầu rộng rãi qua mạng, nhưng đến thời điểm đóng thầu, chỉ có duy nhất 01 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Liên danh Công ty TNHH XD TM DV Trí Khôi và Công ty TNHH Bá Trí.

Đáng chú ý, mức giá dự thầu của liên danh này đưa ra là 3.291.230.487 đồng, khớp hoàn toàn 100% với giá dự toán gói thầu (3.291.230.487 đồng). Sau quá trình đánh giá và thương thảo, tại Quyết định số 14/QĐ-VHXH ngày 26/03/2026 do Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Cát Tiên 3 ký phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, Liên danh Trí Khôi - Bá Trí đã chính thức trúng thầu với giá 3.284.525.449 đồng.

Như vậy, so với giá gói thầu hơn 3,29 tỷ đồng, số tiền tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước sau đấu thầu chỉ vỏn vẹn 6.705.038 đồng (tương ứng tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,2%). Con số này khiến dư luận không khỏi băn khoăn về tính hiệu quả kinh tế - một trong những mục tiêu tối thượng mà Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 hướng tới.

Chân dung liên danh nhà thầu "thân quen"

Việc Liên danh Trí Khôi - Bá Trí trúng thầu sát giá tại xã Cát Tiên 3 không khiến nhiều người bất ngờ, bởi đây là những đơn vị có lịch sử đấu thầu gắn bó chặt chẽ với các dự án trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Theo dữ liệu trích xuất từ hệ thống phân tích năng lực nhà thầu, Công ty TNHH XD TM DV Trí Khôi (MST: 5801521187, trụ sở tại Thôn 14, xã Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng) do ông Huỳnh Văn Tha làm Giám đốc, là một cái tên đang nổi lên trong lĩnh vực xây lắp tại địa phương. Trước đó, doanh nghiệp này từng trúng độc lập Gói thầu số 04: Thi công xây dựng Văn phòng Đảng ủy xã Cát Tiên với giá trị hơn 1,8 tỷ đồng. Trong khi đó, "người đồng hành" là Công ty TNHH Bá Trí (MST: 5800533750, trụ sở tại Thôn 12, xã Cát Tiên) có bề dày kinh nghiệm hơn một thập kỷ (thành lập từ năm 2012).

Cần nhắc lại rằng, từ ngày 01/07/2025, thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết số 1671/NQ-UBTVQH15, tỉnh Lâm Đồng nói riêng và cả nước nói chung đã chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp Tỉnh và cấp Xã), bỏ cấp Huyện. Trong bối cảnh quản lý mới, vai trò giám sát của cấp Tỉnh đối với hoạt động đầu tư công tại các xã càng trở nên cấp thiết để đảm bảo tính minh bạch.

Góc nhìn từ chuyên gia

Trao đổi với phóng viên Báo Tri Thức và Cuộc Sống dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Mục đích của việc đấu thầu qua mạng và đấu thầu rộng rãi là để thu hút nhiều nhà thầu tham gia, tạo sự cạnh tranh công bằng nhằm chọn ra nhà thầu tốt nhất với giá thành rẻ nhất. Việc gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm cực thấp (0,2%) là một chỉ dấu cần xem xét kỹ lưỡng. Dù quy trình có thể đúng về mặt thủ tục theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, nhưng xét về mục tiêu Hiệu quả kinh tế quy định tại Điều 3 Luật Đấu thầu 2023, rõ ràng con số này chưa đạt kỳ vọng."

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, khi giá trúng thầu sát nút giá dự toán, các cơ quan thanh tra cần chú trọng kiểm tra khâu lập hồ sơ mời thầu và thẩm định giá. "Nếu E-HSMT cài cắm những tiêu chí quá chi tiết, mang tính khu biệt, chỉ phù hợp với năng lực của một vài nhà thầu địa phương, thì vô hình trung sẽ triệt tiêu tính cạnh tranh. Đây là vấn đề mà Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính đã cảnh báo rất rõ nhằm ngăn chặn tình trạng 'thầu quen' lũng đoạn dự án đầu tư công" – ông Vũ nhấn mạnh.