Suốt gần một năm sau cơn đột quỵ não, người đàn ông 60 tuổi ở xã Kim Bôi, tỉnh Phú Thọ liên tục phải nhập viện vì những đợt ho, sốt, khó thở do viêm phổi tái phát. Dù được điều trị nội khoa nhiều lần, bệnh vẫn không dứt, sức khỏe ngày càng suy giảm, cân nặng sụt nhiều và cơ thể rơi vào tình trạng suy kiệt.

Khi được đưa đến Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ để thăm khám chuyên sâu, các bác sĩ đã phát hiện "thủ phạm" thực sự không phải ở phổi mà là rối loạn nuốt nặng sau đột quỵ, khiến người bệnh thường xuyên bị hít sặc và dẫn tới viêm phổi hít tái diễn.

Người bệnh được chỉ định mở thông dạ dày nhằm đảm bảo dinh dưỡng, đồng thời ngừng hoàn toàn việc ăn uống qua đường miệng trong giai đoạn đầu.

Sau can thiệp, tình trạng viêm phổi được kiểm soát hoàn toàn. Người bệnh không còn các cơn ho, sốt tái phát, chức năng hô hấp cải thiện rõ rệt. Nhờ chế độ dinh dưỡng phù hợp, thể trạng dần hồi phục.

BSCKI Bùi Phương Tú, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cho biết, sau đột quỵ, tổn thương ở các vùng não hoặc dây thần kinh điều khiển hoạt động nuốt làm mất sự phối hợp giữa các cơ môi, lưỡi, hầu họng và thanh quản khiến thức ăn hoặc nước uống có thể đi nhầm vào đường thở thay vì thực quản, gây hít sặc và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong phổi.

Việc xác định đúng nguyên nhân và can thiệp kịp thời có thể thay đổi đáng kể tiên lượng cũng như chất lượng sống của người bệnh sau đột quỵ.

Nhiều nghiên cứu cho thấy 30-65% người bệnh đột quỵ xuất hiện rối loạn nuốt ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, không ít trường hợp bị bỏ sót vì triệu chứng ban đầu khá kín đáo.

Người chăm sóc cần lưu ý các dấu hiệu như ho hoặc sặc khi ăn uống, phải ăn rất lâu, nuốt nhiều lần mới hết một miếng thức ăn, khàn tiếng sau khi nuốt, thức ăn còn đọng trong miệng, sụt cân, suy dinh dưỡng hoặc viêm phổi tái diễn không rõ nguyên nhân.

Đặc biệt nguy hiểm là hiện tượng hít sặc thầm lặng, khi thức ăn, nước uống hoặc nước bọt lọt vào đường thở nhưng người bệnh hoàn toàn không ho hay có biểu hiện khó chịu. Đây là lý do khiến nhiều trường hợp viêm phổi tái phát nhiều lần nhưng không xác định được nguyên nhân.

Chính vì vậy, việc đánh giá chức năng nuốt ngay từ giai đoạn sớm được xem là bước quan trọng trong chăm sóc người bệnh sau đột quỵ. Tốt nhất tất cả người bệnh đột quỵ đều được sàng lọc chức năng nuốt trước khi ăn qua đường miệng.

>>> Mời độc giả xem thêm video Châm cứu, nặn máu đầu ngón tay hay uống chanh gừng cấp tốc không giúp hạ áp mà còn làm mất "thời gian vàng" cấp cứu: