Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam vừa lần thứ hai gửi kiến nghị lên Bộ Xây dựng yêu cầu thay đổi phương pháp kiểm định khí thải đối với xe sử dụng động cơ diesel. Theo Hiệp hội, quy trình hiện tại bắt buộc tài xế hoặc đăng kiểm viên phải đạp hết ga (vòng tua cực đại) đang gây ra nhiều lo ngại về kỹ thuật và rủi ro hư hỏng phương tiện. Động thái này diễn ra sau khi các trung tâm đăng kiểm áp dụng lộ trình kiểm định nghiêm ngặt hơn từ ngày 1/3, khiến nhiều doanh nghiệp vận tải gặp khó khăn.
Đại diện Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam cho rằng việc yêu cầu động cơ diesel đạt vòng tua cực đại (khoảng 3.500 đến 5.500 vòng/phút) trong trạng thái không tải là tình huống hiếm khi xảy ra trong thực tế vận hành. Thông thường, các mẫu xe này hoạt động hiệu quả nhất ở dải vòng tua từ 1.600 đến 2.800 vòng/phút. Việc ép động cơ hoạt động ở ngưỡng giới hạn đột ngột có thể gây hao mòn nhanh, thậm chí kích hoạt các hư hỏng nghiêm trọng đối với những xe đã qua nhiều năm sử dụng.
Một điểm gây tranh luận khác là quy định yêu cầu chủ xe phải ký cam kết tự chịu trách nhiệm nếu phương tiện hư hỏng trong quá trình thử khí thải. Hiệp hội cho rằng việc này cho thấy chính cơ quan đăng kiểm cũng nhận thức được rủi ro. Do đó, phía Hiệp hội đề xuất chỉ nên yêu cầu đạp ga đến ngưỡng vòng tua tương ứng với mức công suất cực đại để đảm bảo an toàn cho phương tiện mà vẫn xác định được mức phát thải.
Trước những kiến nghị này, Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định quy trình hiện tại là cần thiết và có cơ sở khoa học. Theo cơ quan quản lý, có sự khác biệt lớn giữa trạng thái xe có tải và không tải. Khi xe lưu thông trên đường, dù chỉ đạp nửa ga nhưng hệ thống vẫn phun nhiều nhiên liệu để thắng lực cản, tạo ra nhiều khói đen. Ngược lại, tại trạm đăng kiểm, do xe không có tải nên nếu chỉ đạp nửa ga, lượng nhiên liệu phun ra rất ít, dẫn đến kết quả khí thải "sạch" ảo, không phản ánh đúng thực tế.
Cục Đăng kiểm nhấn mạnh, việc đo ở ngưỡng ga tối đa nhằm kiểm tra xem hệ thống bơm cao áp và kim phun có hoạt động bình thường ở trạng thái cung cấp nhiên liệu lớn nhất hay không. Nếu chỉ kiểm tra ở dải vòng tua thấp, quy trình sẽ bỏ sót các xe bị lỗi hệ thống phun điện tử, từ đó làm sai lệch mục tiêu bảo vệ môi trường theo Quyết định 43/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Hiện tại, không có tiêu chuẩn quốc tế nào áp dụng phương pháp đo "nửa ga" như đề xuất của Hiệp hội.
Sự mâu thuẫn giữa quan điểm của đơn vị vận hành và cơ quan quản lý đang đặt ra bài toán khó cho ngành đăng kiểm. Nếu giữ nguyên quy định, các doanh nghiệp vận tải tiếp tục lo ngại về chi phí sửa chữa do rủi ro kiểm định. Tuy nhiên, nếu nới lỏng quy trình, mục tiêu kiểm soát phát thải gây ô nhiễm môi trường từ các phương tiện cũ sẽ khó có thể đạt được hiệu quả như kỳ vọng.
Trong thời gian tới, các cơ quan chức năng cần rà soát lại quy định ký cam kết trách nhiệm và làm rõ quy trình kiểm tra an toàn trước khi thử khí thải để đảm bảo quyền lợi cho chủ xe. Việc chuẩn hóa quy trình kiểm định theo hướng hiện đại, chính xác nhưng vẫn đảm bảo an toàn kỹ thuật là yếu tố then chốt để hài hòa lợi ích giữa bảo vệ môi trường và bảo vệ tài sản của người dân, doanh nghiệp.
![[INFO] Chân dung Chủ tịch Quốc hội khoá XVI Trần Thanh Mẫn](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/e8fa5a76a99fc6f51ed41fa329b961162ec19bf393f85fc32147f4ba268965405ef79fdf61b6731468e1ec424a10a7b1433ebcbc77e8bec7249401bdd00a7b9ee9eb2f8cfb449b599672a8ffaadc7eae/thumb-chu-tich-quoc-hoi-tran-thanh-man.jpg.avif)
