Những ngày qua, thông tin xe bán tải được xếp loại xe ô tô tải pickup và thuộc diện phương tiện bị cấm vào nội đô Hà Nội giờ cao điểm đang gây xôn xao dư luận.

Không ít ý kiến từ người sử dụng cũng như hãng xe đã gửi văn bản đề nghị Cục Đăng kiểm VN xem xét sửa đổi phụ lục của Thông tư 53/2024, theo hướng xếp xe pickup (bán tải) vào nhóm ô tô con nhằm tạo thuận lợi hơn cho việc di chuyển của người dân.

PHÂN LOẠI Ô TÔ TẢI PICKUP ĐÃ CÓ TỪ LÂU

Ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm VN cho biết: Việc phân loại giữa ô tô con pickup và ô tô tải pickup hiện nay được căn cứ vào các yếu tố: kết cấu của xe, tỷ lệ giữa tổng khối lượng của số người cho phép chở và tổng khối lượng hàng hóa cho phép chở, diện tích hữu ích của thùng chở hàng (chi tiết được nêu tại Phụ lục I, Phụ lục IV, mục A Phụ lục XI của Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT).

Tiêu chí phân loại nêu trên không phải là quy định mới mà đã được xây dựng từ năm 2003 tại Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7271:2003 Ô tô – Phân loại theo mục đích sử dụng, tức đã tồn tại và ổn định trong 16 năm.

Hiện tại quy định tại Thông tư số 53/2024 đang là căn cứ để áp dụng các chính sách liên quan đến hoạt động nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, kiểm định, cải tạo xe ô tô pickup nói riêng và phương tiện cơ giới đường bộ, xe máy chuyên dùng nói chung, đồng thời, hoàn toàn phù hợp với quy định tại TCVN 7271:2003.

Mặt khác, ông An cho biết, khi cấp Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe ô tô trong nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, cải tạo, kiểm định (GCN), các đơn vị có chức năng cấp GCN đã ghi rõ trong GCN tên loại phương tiện là ô tô tải pickup hoặc ô tô con pickup.

“Thực tế, khi người dân mua xe đã biết rõ về tên các loại phương tiện này thông qua GCN của đăng kiểm, thông qua giá mua xe bởi xe ô tô con pickup bị áp dụng các mức thuế của xe ô tô con nên giá bán cao hơn nhiều so với ô tô tải pickup.

Trong GCN kiểm định xe ô tô tải pickup cũng ghi rõ niên hạn sử dụng của xe là 25 năm kể từ năm sản xuất, như các loại xe tải khác, trong khi xe ô tô con pickup không bị áp dụng quy định về niên hạn sử dụng”, ông An nói.

TRANH LUẬN KHÔNG XUẤT PHÁT TỪ QUY ĐỊNH TẠI THÔNG TƯ 53/2024

Ông An cho rằng, những tranh luận “nóng” gần đây liên quan đến xe ô tô tải pickup không xuất phát từ quy định phân loại phương tiện tại Thông tư 53/2024. Tiêu chí phân loại ô tô tải pickup và ô tô con pickup trong thông tư này không thay đổi so với các quy định trước đây.

Vấn đề được dư luận quan tâm chủ yếu xuất phát từ công tác quản lý giao thông, quy định hạn chế lưu thông trong nội đô đối với xe ô tô tải pickup nói riêng và xe ô tô tải nói chung. Đây là thẩm quyền của cơ quan quản lý đường bộ và địa phương, không thuộc phạm vi quản lý của cơ quan đăng kiểm.

Theo lãnh đạo Cục Đăng kiểm VN, Thông tư 53/2024 là căn cứ để các cơ quan quản lý áp dụng các chính sách pháp luật liên quan, đặc biệt là chính sách về thuế đối với dòng xe pickup.

Do đó, nếu có điều chỉnh về phân loại xe pickup, việc sửa đổi cần có thời gian nghiên cứu, đánh giá đầy đủ các tác động kinh tế - xã hội. Đồng thời, việc sửa đổi Thông tư cũng phải bảo đảm phù hợp với các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, cũng như tuân thủ hệ thống pháp luật có hiệu lực cao hơn như Hiến pháp, luật, nghị định của Chính phủ và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Liên quan đến ý kiến cho rằng các hãng xe có thể điều chỉnh tải trọng xe pickup xuống dưới 950 kg để được phân loại là ô tô con, từ đó tránh quy định hạn chế lưu thông trong giờ cao điểm tại nội đô, ông An cho biết điều này không dễ thực hiện.

Theo ông, để một mẫu xe ô tô con pickup hoặc ô tô tải pickup được đưa ra thị trường, phương tiện phải trải qua quy trình thử nghiệm, đánh giá chất lượng của nhà sản xuất, cũng như thủ tục chứng nhận trong quá trình sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu.

Bên cạnh đó, hai loại xe này còn chịu các chính sách thuế khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán và chi phí lăn bánh của phương tiện. Vì vậy, nhà sản xuất không thể đơn giản “hạ tải” trên giấy tờ để chuyển đổi từ ô tô tải pickup sang ô tô con pickup.

Ông An cho biết, các tiêu chí phân loại cũng là một trong những định hướng để các nhà sản xuất, nhập khẩu lựa chọn loại xe cung cấp ra thị trường. Tuy nhiên, ngoài yếu tố kỹ thuật, nhiều chính sách quản lý khác cũng tác động đến quyết định của người mua như niên hạn sử dụng đối với ô tô tải pickup, chính sách thuế, quy định về lưu thông trên đường.

“Nhu cầu và lựa chọn của người sử dụng vẫn là yếu tố quan trọng nhất để các nhà sản xuất, nhập khẩu căn cứ xây dựng kế hoạch cung cấp loại xe phù hợp ra thị trường”, ông An nói.