Tại sao trời nồm dễ ảnh hưởng sức khỏe đường hô hấp?

Câu trả lời nằm ở sự thay đổi đột ngột của các yếu tố vật lý và sinh học trong môi trường sống. Khi độ ẩm không khí vượt quá mức 80%, thậm chí chạm ngưỡng 100%, đây chính là điều kiện lý tưởng để các loại nấm mốc, vi khuẩn và virus phát triển mạnh mẽ.

Trong môi trường này, các bào tử nấm mốc bám trên tường, kẽ gạch hay trong những góc khuất của tủ quần áo sẽ phát tán vào không khí. Khi chúng ta hít thở, những tác nhân dị ứng này xâm nhập sâu vào đường hô hấp, gây kích ứng niêm mạc và kích hoạt các phản ứng viêm. Bên cạnh đó, độ ẩm cao làm cho các hạt bụi mịn và vi khuẩn lơ lửng lâu hơn trong không khí thay vì rơi xuống đất, khiến xác suất con người hít phải mầm bệnh tăng lên đáng kể.

Thời tiết nồm ẩm còn tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển. Ảnh minh họa/Nguồn internet

Đối với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc tiền sử bệnh mãn tính, mùa nồm giống như một "cú hích" làm bùng phát các cơn hen suyễn hoặc viêm mũi dị ứng cấp tính. Niêm mạc đường hô hấp bình thường vốn có cơ chế tự làm sạch nhờ hệ thống lông chuyển và lớp nhầy, nhưng trong điều kiện ẩm kịch điểm, cơ chế này dễ bị quá tải hoặc tê liệt, tạo cơ hội cho vi khuẩn tấn công sâu vào phế quản và phổi.

Các bệnh hô hấp thường gặp mùa nồm

Viêm mũi dị ứng, viêm xoang: Người bệnh thường hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi kéo dài, đau đầu âm ỉ. Những người có cơ địa dị ứng dễ tái phát khi tiếp xúc với nấm mốc, bụi ẩm.

Hen phế quản: Không khí ẩm và nhiều dị nguyên có thể kích hoạt cơn hen, gây ho, khò khè, khó thở, tức ngực – đặc biệt về đêm và sáng sớm.

Viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi: Trẻ nhỏ và người cao tuổi là nhóm dễ bị tổn thương. Biểu hiện gồm ho kéo dài, sốt, mệt mỏi, thở nhanh hoặc khó thở.

Đợt cấp bệnh phổi mạn tính (COPD): Ở người lớn tuổi hoặc người hút thuốc lá lâu năm, thời tiết ẩm lạnh có thể làm triệu chứng nặng lên, tăng nguy cơ nhập viện.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao, ho kéo dài, khó thở, đau tức ngực… người dân cần đi khám sớm để tránh biến chứng.

Chiến lược "sống chung" với nồm ẩm

Để bảo vệ sức khỏe trước sự "tấn công" của độ ẩm, chúng ta cần một chiến lược toàn diện từ việc cải thiện môi trường sống đến việc chăm sóc cơ thể từ bên trong.

Kiểm soát vi khí hậu trong nhà: Sai lầm phổ biến nhất của nhiều gia đình là mở cửa sổ để "đón gió cho thoáng". Thực tế, việc này chỉ khiến hơi ẩm từ bên ngoài tràn vào nhà nhiều hơn. Nguyên tắc vàng là "đóng kín cửa". Thay vì quét nhà bằng giẻ ướt, hãy ưu tiên dùng máy hút bụi hoặc lau bằng khăn khô. Việc sử dụng máy hút ẩm hoặc bật điều hòa ở chế độ "dry" (làm khô) là giải pháp tối ưu nhất để duy trì độ ẩm trong phòng ở mức 40-60% – ngưỡng an toàn cho hệ hô hấp.

Vệ sinh cá nhân và nhà cửa: Trong những ngày này, chăn ga gối đệm cần được thay giặt thường xuyên và sấy khô hoàn toàn để triệt tiêu nơi trú ngụ của mạt bụi. Việc vệ sinh mũi họng hàng ngày bằng nước muối sinh lý là vô cùng cần thiết để loại bỏ các tác nhân gây bệnh vừa xâm nhập vào đường thở. Đặc biệt, hãy chú ý giữ ấm các vùng nhạy cảm như cổ, ngực và gan bàn chân khi đi ra ngoài, bởi sự kết hợp giữa ẩm và lạnh là tác nhân khiến sức đề kháng suy giảm nhanh nhất.

Dinh dưỡng và đề kháng: Một chế độ ăn giàu vitamin, đặc biệt là vitamin C và A từ rau xanh, trái cây tươi, sẽ giúp củng cố "hàng rào" miễn dịch. Ngoài ra, việc uống đủ nước và đảm bảo ngủ đủ giấc giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng sau những tác động tiêu cực của thời tiết.

Nồm ẩm là hiện tượng thời tiết quen thuộc của miền Bắc, nhưng nếu chủ quan, người dân có thể đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe đáng tiếc. Việc chủ động phòng bệnh, giữ môi trường sống khô ráo, sạch sẽ và nâng cao sức đề kháng là "lá chắn" quan trọng giúp cả gia đình vượt qua giai đoạn thời tiết khó chịu này một cách an toàn.