Câu chuyện đấu thầu tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM (BV ĐHYD) vừa ghi nhận một diễn biến đáng chú ý khi một hộ kinh doanh cá thể cùng lúc vượt qua nhiều đối thủ để trúng các gói thầu tiền tỷ, nhưng sau đó lại nhanh chóng bị "khai tử" tư cách nhà thầu do không đảm bảo năng lực thực hiện.

Từ những phiên mở thầu kịch tính...

Dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, gói thầu IB2500191131 "Cung cấp vật dụng hậu cần" có giá dự toán 5.709.771.400 đồng. Tại biên bản mở thầu lúc 11:17 ngày 13/06/2025, có 02 nhà thầu tham gia. Tuy nhiên, theo Báo cáo đánh giá E-HSDT số 02/BC-TCG, đối thủ của Mi Lan là Hộ kinh doanh Cơ sở Tam Tân đã bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật, khiến Mi Lan trở thành đơn vị duy nhất đáp ứng yêu cầu.

Tương tự, tại gói thầu IB2500191143 "Cung cấp túi rác, bao xốp" trị giá 3.549.200.500 đồng , Mi Lan cũng đối đầu với Hộ kinh doanh Cơ sở Tương Lai. Dù có sự cạnh tranh về số lượng, nhưng kết quả cuối cùng tại Quyết định số 132/QĐ-BVDHYD ký ngày 28/07/2025 bởi Giám đốc Bệnh viện, Hộ kinh doanh Cửa hàng Bách hóa Tổng hợp Mi Lan đã trúng thầu với giá 3.238.416.119 đồng.

...Đến quyết định xử phạt "nặng tay"

Chỉ vài tháng sau khi ký hợp đồng, ngày 01/12/2025, Giám đốc BV ĐHYD đã ký Quyết định số 3988/QĐ-BVĐHYD về việc xử lý nhà thầu vi phạm. Theo đó, Bệnh viện quyết định:

Chấm dứt toàn bộ Hợp đồng số HD2500117840_2507291611 (gói túi rác). Chấm dứt một phần Hợp đồng số HD2500120565_2508070924 đối với hạng mục "Tạp dề nhựa" (gói vật dụng hậu cần).

Hình thức xử lý: Không hoàn trả bảo đảm thực hiện hợp đồng tương ứng với giá trị 98.301.159 đồng.

Lý do được đưa ra là nhà thầu vi phạm nghĩa vụ cung cấp hàng hóa theo thỏa thuận.

Góc nhìn chuyên gia và quy định pháp lý

Phân tích về vụ việc này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng: "Việc một hộ kinh doanh trúng thầu quy mô lớn rồi vi phạm hợp đồng cho thấy lỗ hổng trong việc đánh giá khả năng duy trì chuỗi cung ứng. Theo Luật Đấu thầu 22/2023/QH15, bước đánh giá năng lực phải cực kỳ chặt chẽ, đặc biệt là với các mặt hàng tiêu hao y tế đòi hỏi tính liên tục."

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định: "Quyết định 3988/QĐ-BVĐHYD là sự vận dụng cương quyết các chế tài trong Luật Đấu thầu và Nghị định 24/2024/NĐ-CP. Việc tịch thu bảo đảm thực hiện hợp đồng gần 100 triệu đồng là bài học đắt giá. Ngoài ra, theo Luật số 90/2025 (sửa đổi), các nhà thầu không hoàn thành hợp đồng sẽ bị đăng tải công khai và gặp bất lợi lớn khi tham gia các gói thầu tiếp theo trên hệ thống e-GP."

Yêu cầu kỹ thuật - "Rào cản" hay "Thước đo"?

Xem xét hồ sơ mời thầu (E-HSMT), BV ĐHYD đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật rất chi tiết. Tại gói túi rác, sản phẩm phải làm từ hạt nhựa HDPE và phụ gia tự phân hủy. Tại gói vật dụng hậu cần, các mặt hàng như "Bình sữa em bé" yêu cầu chất liệu thủy tinh Borosilicate chịu nhiệt 120 độ C.

Việc Mi Lan vượt qua bước đánh giá kỹ thuật nhưng thất bại ở khâu cung ứng thực tế đặt ra dấu hỏi về tính xác thực của các tài liệu chứng minh năng lực trong E-HSDT. Bản báo cáo đánh giá số 03/BC-TCG ngày 22/07/2025 từng phải thực hiện "làm rõ và đánh giá lại" cho thấy quá trình xét thầu đã có những sự thận trọng nhất định từ phía tổ chuyên gia.

Sự quyết liệt của Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM trong việc xử lý vi phạm của Hộ kinh doanh Mi Lan là cần thiết để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật về đấu thầu. Tuy nhiên, vụ việc cũng để lại bài học cho các chủ đầu tư trong việc "chọn mặt gửi vàng", tránh tình trạng nhà thầu bỏ giá thấp để trúng thầu rồi "bỏ cuộc giữa chừng", gây ảnh hưởng trực tiếp đến công tác khám chữa bệnh.