![]() |
![]() |
"Vu lan là ngày cầu siêu độ cho tiền nhân quá cố của người con Phật. Tích Vu-lan bắt nguồn từ việc báo hiếu của tôn giả Mục-kiền-liên. Tích này được chép trong kinh Vu-lan-bồn. Chữ Vu-lan phiên âm từ chữ Sanskrit (Phạn) là Ullambana. Người Trung Hoa dịch là Vu-lan-bồn và có nghĩa là giải đảo huyền, giải cái tội bị treo ngược..."
![]() |
| Ảnh minh họa. |
Rằm tháng bảy, nhân gian Việt Nam vẫn thường gọi là ngày xá tội vong nhân. Ngày Rằm tháng bảy có nhiều ý nghĩa:
Thứ nhất, ngày Phật hoan hỷ:
Ngày Rằm tháng bảy gọi là ngày đức Phật hoan hỷ, bởi lẽ trong thất chúng đệ tử của Phật, chúng tỷ-kheo là chúng đệ tử gần gũi nhất, thừa đương phật pháp để truyền bá giáo hóa chúng sanh, mang hình dáng của Phật làm gương mẫu ở thế gian; ba tháng an cư kiết hạ của chư tăng kết thúc vào ngày Rằm tháng Bảy Âm lịch. Thông thường, khi chư tăng thọ giới pháp xong là tu niệm, nhưng vì phật sự đa đoan nên sự tu niệm ấy không được chuyên cần bằng ba tháng an cư.
Theo luật Phật chế, trong ba tháng an cư, chúng tỷ-kheo phải cấm túc ở yên, hạn chế tối đa sự đi lại. Một là vì phong thổ Ấn Độ lúc bấy giờ mùa hạ là mùa mưa, , có các loài côn trùng sinh sản ra rất nhiều, mà chúng tăng đi khất thực sẽ dẫm đạp lên nhiều loại côn trùng, làm tổn thương đến lòng từ bi tế vật.
Thứ hai là, chúng tăng đi khất thực thì y, áo, bình bát bị thấm ướt, mất trang nghiêm, thế gian có phần chê trách.
Thứ ba, đức Phật dạy chúng Tỷ-kheo trong ba tháng mùa mưa, phải cấm túc an cư hạn chế việc đi ra ngoài để tập trung vào sự tu niệm, củng cố sự sống chung, thanh tịnh, hòa hợp, cảnh tỉnh thân tâm để tinh tấn trên con đường đạo hạnh. Cho nên, một khi đệ tử của Phật tu hành trong ba tháng viên mãn, thanh tịnh, kết thúc ba tháng an cư, đức Phật vui mừng lắm, cho nên ngày kết thúc này được gọi là ngày Phật vui mừng.
Thứ hai, ngày Tăng tự tứ:
Ngày Tự tứ là ngày chúng tăng sau ba tháng an cư tu tập, nghĩ rằng: “Tuy mình đã gắng tu như thế, nhưng không chắc đã tránh hết lỗi lầm, nên khi tròn ba tháng (Rằm tháng Bảy), cùng nhau tập trung lại, cầu mong những vị có giới đức thanh tịnh hơn mình chỉ lỗi lầm cho. Nếu mình tự thấy mắc phải lỗi lầm đó phải phát lộ sám hối”. Đó là một việc hết sức đặc biệt trong ngày tự tứ.
Thông thường, mỗi khi một người có lỗi lầm là tìm cách né tránh, tìm cách che dấu kẻo sợ người khác biết thì xấu hổ, hoặc sợ nếu họ biết lỗi của mình thì lần sau mình không làm lại được nữa, cho nên thường thường là che dấu, không được bộc lộ; trừ khi có ai hỏi đến, kẹt lắm mới nói tới có phạm, có vấp lỗi nọ lỗi kia; hoặc giả, có phát lộ sám hối chăng thì cũng phát lộ âm thầm trước ngôi Tam Bảo, chớ ít khi công khai nhờ người khác chỉ lỗi cho mình ra giữa đại chúng.
Nhưng theo đạo Phật, ba tháng hạ an cư xong, đức Phật dạy hàng Tỷ kheo phải cầu người khác chỉ lỗi cho mình, nghĩa là không phải để người khác chỉ mà phải tự mình phải cầu người khác tự do chỉ cho, mình phải đối trước họ mà thưa: “Thưa Đại đức, ngày nay chúng Tăng tự tứ, tôi cũng tự tứ.
Tôi có điều gì sai phạm mà Đại đức thấy, nghe, hoặc nghi,xin Đại đức thương xót chỉ cho, nếu tôi thấy có phạm thì xin như pháp sám hối. Tôi không phàn nàn, không thắc mắc, và tôi không có oán trách chi Đại đức hết!”.
Đó chính là ý nghĩa mà mình phát tâm cầu mong được thanh tịnh, chứ không chút nào che dấu, thành tâm cầu xin người khác tự do nói lỗi cho mình, không e dè chi hết, nếu thấy có lỗi thì cứ chỉ cho. Đó là một thái độ rất cao thượng, cởi mở để làm cho mình sạch tội lỗi. Vì vậy, ngày đó gọi là ngày Tăng tự tứ. Tự tứ nghĩa là cầu người khác chỉ lỗi của mình ra, để cho mình biết mà sám hối.
Thứ ba, ngày Tăng thọ tuế:
Thọ tuế nghĩa là nhận được tuổi. Theo thế gian, nếu cha mẹ sinh con ra đủ một năm (mười hai tháng) thì gọi là tròn một tuổi.
Nhưng theo luật Phật chế, hàng xuất gia thọ giới của đức Phật, không tính tuổi theo năm, tháng kiểu thế gian trên, mà tính tuổi theo hạ lạp. Nghĩa là năm nào có an cư kiêt hạ được trọn vẹn thì được tính một tuổi.
Thí dụ: Vị nào an cư kiết hạ từ 15.4 đến 15.7 Âm lịch là mãn hạ, như vậy được tính một năm hạ, tức một tuổi hạ. Ai đã thọ cụ túc giới nhưng không an cư thì không tính tuổi hạ, còn ai kiết hạ an cư liên tục thì được tính nhiều tuổi hạ. Như chúng ta thường nghe ở các chùa khi đọc tiểu sử của một vị tăng nào viên tịch, thường nhắc đến tuổi đời và hạ lạp.
Thí dụ vị đó 80 tuổi đời và 60 hạ lạp, nghĩa là vị đó có tuổi cha mẹ sinh là 80 năm, còn tuổi đạo là 60 hạ lạp. Hạ lạp được tính vào ngày Rằm tự tứ sau khi đã tu hành tròn ba tháng hạ.
Thứ tư, ngày Xá tội vong nhân:
Vu-lan là ngày cầu siêu độ cho tiền nhân quá cố của người con Phật. Tích Vu-lan bắt nguồn từ việc báo hiếu của tôn giả Mục-kiền-liên. Tích này được chép trong kinh Vu-lan-bồn. Chữ Vu-lan phiên âm từ chữ Sanskrit (Phạn) là Ullambana. Người Trung Hoa dịch là Vu-lan-bồn và có nghĩa là giải đảo huyền, giải cái tội bị treo ngược. Câu trên ý nói rằng, những người nào tạo tội ác thì sẽ bị đọa vào nơi cõi địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, chịu sự thống khổ cùng cực giống như người bị treo ngược. Nghĩ đến công ơn cha mẹ, khi ngày Vu-lan đến, phật tử thường đem tâm chí thành, chí hiếu sắm sửa vật dụng cúng dường Tam bảo để cầu nguyện cùng với chư tăng sau ba tháng an cư chú nguyện cho tiền nhân, tiên vong của mình thoát khỏi cảnh khổ đau cùng cực y như giải tội bị treo ngược.
Như vậy, ngày Vu-lan là ngày mà phật tử chúng ta đền ơn đáp nghĩa bằng cách đến chùa cầu thỉnh chư tăng sau ba tháng an cư thanh tịnh, chú nguyện cho vong nhân của mình đang đọa đày trong cảnh tối tăm như cõi địa ngục, ngạ quỷ và súc sinh được giải thoát khỏi đau khổ, đồng thời cầu nguyện cho tất cả tiền nhân của người khác cũng thoát khỏi tội khổ đau cùng cực như tôn giả Mục-kiền-liên đã làm khi cứu mẹ.
Như vậy, ở đây chúng ta báo hiếu cha mẹ bằng cách biết công ơn cha mẹ sâu dày như non cao bể cả, mà tiền nhân của chúng ta đã nhắc tới:
Tiền nhân chúng ta nói thiết tha lắm; “Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi”, cốt ghi chín chữ cù lao là chúng ta có hiếu rồi. Nhưng báo hiếu cha mẹ bằng hình thức chưa đủ, mà còn phải báo hiếu bằng tinh thần.
Trong kinh, đức Phật dạy rằng: Cha mẹ chưa an trú trong chánh pháp thì làm sao giúp đỡ, dắt dẫn cha mẹ an trú trong Chánh pháp; cha mẹ chưa an trú trong điều Lành thì làm sao cho cha mẹ an trú trong điều Lành; cha mẹ chưa quy y Tam Bảo, thì nên đưa cha mẹ an trú trong quy y Tam Bảo.
Như vậy, cha mẹ không những hưởng được những phúc lạc vật chất bên ngoài mà còn hưởng được phúc lạc trong tâm hồn, giải thoát bớt phiền trược, xa lánh được thế gian chấp trước, vọng tưởng luân hồi sanh tử mà đức Phật đã nhắc nhở. Khi cha mẹ giải thoát, an vui thì sự báo hiếu của người con mới thành tựu. Nên cổ đức có câu: “Phụ mẫu đắc ly trần, hiếu đạo phương thành tựu”. (Cha mẹ được giải thoát, lìa khỏi trần ai thì người con mới tròn hiếu đạo).
Là người phật tử, hãy ghi nhớ lời Phật dạy như vậy để hàng ngày tu niệm, hàng ngày hồi hướng công đức về cho tiên nhân của mình; nhất là trong ngày lễ Vu-lan, thành tâm chí kính, niệm Phật, tụng kinh, lạy Phât, cúng dường Tam bảo, cúng dường chư Tăng tự tứ, để cầu mong sự chú nguyện của chư Tăng cho tiên vong của mình thoát khỏi u đồ mà siêu sanh lạc quốc. Đó mới tạm gọi là con hiếu, là người phật tử thuần thành trong mùa báo hiếu vây.
Hòa thượng Thích Thiện Siêu
- Trong cuộc sống con người tưởng có vật chất là hạnh phúc, nhưng nhiều người tiền không thiếu nhưng luôn sống lo âu, sầu khổ… Trao đổi với Kienthuc.net.vn, Hòa thượng Lama Thamthog Tulku Rinpoche, tu viện trưởng Tu viện Namgyal cho rằng khổ đau là do tâm mỗi người.
Ngay cả người mới bắt đầu và những người “lười biếng” cũng có thể trồng được các cây trĩu quả tươi ngon này.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 20/11/2026, trong công việc, Cự Giải hãy giữ thái độ bình tĩnh và tránh để chuyện cá nhân ảnh hưởng đến hiệu quả chung.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, tuổi Thân nên kiểm chứng thông tin kỹ lưỡng, tránh hiểu lầm ảnh hưởng đến công việc.
Trồng cây cảnh mai anh đào trước nhà, trong sân vườn được xem là mang lại năng lượng tích cực, giúp gia đình thêm niềm tin vào tương lai.
Hình khắc bò Tây Tạng trên chiếc gương đồng cổ giúp giới khảo cổ giải mã kỹ thuật chế tác và mạng lưới giao lưu văn hóa cách đây hơn 2.000 năm.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 21/11/2026, Sư Tử có cơ hội tạo bước tiến bất ngờ trong công việc, nhưng sự tự tin thái quá có thể khiến bạn đánh mất lợi thế đang có.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Ngọ có thể gặp rắc rối vì nóng nảy, cần kiểm soát chi tiêu để tránh những khoản hao hụt không đáng có.
Ngôi mộ đá xây dựng năm 1881 tại Tứ Xuyên (Trung Quốc) gây chú ý bởi kiến trúc đồ sộ, chạm khắc tinh xảo và thân phận bí ẩn của chủ nhân.
Từ Định Lăng thời Minh đến các lăng mộ nhà Tấn, Đường, Thanh, những cuộc khai quật đã hé lộ nhiều bí mật lịch sử.
Giữa bờ biển miền Trung, thiên nhiên đã tạo nên một công trình kỳ lạ với hàng nghìn cột đá hình đa giác xếp khít nhau.
Bốn phát hiện khảo cổ trải dài hàng trăm nghìn năm ở Trung Quốc cung cấp thêm bằng chứng về sự hình thành, giao lưu và phát triển của văn minh lưu vực Trường Giang.
Đối chiếu ảnh, cơ quan chức năng xác định chiếc trống đồng nhóm trẻ chăn trâu tìm thấy năm 1994 là hiện vật hiện được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình.
Vũ trụ chứa đựng những thành phần bí ẩn mà con người chưa thể quan sát trực tiếp, trong đó có mối liên hệ kỳ lạ giữa vật chất tối và hố đen.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Ngọ có thể gặp rắc rối vì nóng nảy, cần kiểm soát chi tiêu để tránh những khoản hao hụt không đáng có.
Bia mộ một hoạn quan quyền lực thời Đường ở Trung Quốc vừa được nghiên cứu, hé lộ manh mối về âm mưu sát hại hoàng đế và việc bãi chức tể tướng.
Ngôi mộ đá xây dựng năm 1881 tại Tứ Xuyên (Trung Quốc) gây chú ý bởi kiến trúc đồ sộ, chạm khắc tinh xảo và thân phận bí ẩn của chủ nhân.
Giữa nhịp sống đô thị hối hả, có một âm thanh đã biến mất hàng chục năm nhưng vẫn in dấu trong ký ức nhiều thế hệ người Hà Nội: tiếng chuông tàu điện leng keng.
Không cần dịch vụ cầu kỳ hay trò chơi cảm giác mạnh, đôi khi sức hấp dẫn của một chuyến du lịch lại đến từ việc xắn quần lội nước, tự tay giăng lưới, bắt cá.
Thế giới tự nhiên chứa đựng những tín hiệu vô hình mà con người hoàn toàn không nhận biết, nhưng nhiều loài động vật lại cảm nhận dễ dàng.
Không có lưỡi sắc bén như kiếm, cũng chẳng có mũi nhọn như giáo, một loại binh khí Trung Hoa cổ đại vẫn khiến nhiều người phải dè chừng bởi sức mạnh đáng gờm.
Trồng cây cảnh mai anh đào trước nhà, trong sân vườn được xem là mang lại năng lượng tích cực, giúp gia đình thêm niềm tin vào tương lai.
Đằng sau câu chuyện thanh kiếm Excalibur và các hiệp sĩ Bàn Tròn là một bí ẩn lịch sử mà giới nghiên cứu vẫn chưa thể giải đáp.
Nghiên cứu cho thấy rễ cây góp phần làm tăng lượng carbon hữu cơ trong đất, trong khi mạng lưới sợi nấm cộng sinh thúc đẩy một quá trình ngược lại.
Giữa vùng biển Baltic, một pháo đài bằng đá đã thể hiện tư duy quân sự táo bạo của châu Âu trong thời đại chiến tranh bằng đại bác.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 21/11/2026, Sư Tử có cơ hội tạo bước tiến bất ngờ trong công việc, nhưng sự tự tin thái quá có thể khiến bạn đánh mất lợi thế đang có.
Giữa bờ biển miền Trung, thiên nhiên đã tạo nên một công trình kỳ lạ với hàng nghìn cột đá hình đa giác xếp khít nhau.
Giữa hàng triệu tác phẩm điêu khắc nổi tiếng thế giới, có một bức tượng không cần đôi tay vẫn khiến nhân loại say mê suốt nhiều thế kỷ.
Mỗi năm, một hòn đảo nhiệt đới giữa Ấn Độ Dương lại chứng kiến cuộc di cư kỳ lạ, khi hàng triệu con cua đỏ đồng loạt tiến ra biển.
Một di tích kiến trúc thời Tần được phát hiện tại Thiểm Tây (Trung Quốc) hé lộ dấu tích hành cung có thể phục vụ hoàng đế trên tuyến đường Tần Trực Đạo.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, tuổi Thân nên kiểm chứng thông tin kỹ lưỡng, tránh hiểu lầm ảnh hưởng đến công việc.