Karakuri - Robot thời xưa của Nhật Bản: Dùng để dâng trà

Chúng ta sẽ bất ngờ hơn khi biết rằng từ thời kỳ Edo (1603 - 1868), các nghệ nhân Nhật Bản đã chế tạo được loại búp bê có thể đi lại, cử động như robot ngày nay, đó chính là Karakuri.

Theo Nguyễn Tuyến /Báo Tin Tức 09/05/2018 21:20

Lịch sử

Búp bê xuất hiện ở Nhật Bản từ thời kỳ xa xưa là biểu tượng của các vị thần và là các đồ vật linh thiêng. Những con búp bê được trình diễn tại các lễ hội, các hoạt động văn hoa xa xưa chính là nguồn gốc dẫn đến sự ra đời của Karakuri. Theo tài liệu Nihon Soki, Karakuri xuất hiện từ năm 658 khi một nhà sư tạo ra một cỗ xe Shinansha. Tiếp đó, Naka-nô Oe no Oji, người sau này trở thành Thiên Hoàng Tenji đã chế tạo ra chiếc đồng hồ nước đầu tiên vào tháng 5/660 sau Công nguyên và sử dụng chiếc đồng hồ này để yêu cầu thần dân đúng giờ.

Karakuri dâng trà được gọi là Chahakobi. Ảnh: Nguyễn Tuyến - Gia Quân

Karakuri mô hình người sớm nhất được cho là của Hoàng tử Kaya, con trai thứ bảy của Thiên hoàng Kammu (781-806). Hoàng tử Kaya đã tạo ra búp bê lớn, cao 1m2, có hình dáng một bé trai đang bê chiếc bình cao quá đầu. Mỗi khi đầy nước, chiếc bình tự động lật úp đổ nước xuống đầu bé trai. Hoàng tử cho đặt búp bê đó giữa cánh đồng. Người hiếu kỳ từ mọi nơi đổ về, đổ nước đầy bình để xem cảnh tượng chiếc bình đổ ụp nước xuống đầu bé trai. Nhờ vậy, cánh đồng khô hạn chỉ sau vài ngày đã đầy ắp nước.

Cũng theo các tư liệu trên, có lưu truyền câu chuyện được nghệ nhân nổi tiếng của Nhật Bản Kudara Kawanari (mất năm 835) kể lại rằng mỗi khi đi vào sảnh của một tòa lâu đài do người thợ máy Hida no Takumi xây dựng, ông rất ấn tượng với việc cánh cửa của tòa lâu đài này tự động khép lại. Có thể nói, đó là những yếu tố nền tảng đầu tiên của nghề chế tác Karakuri tại Nhật Bản.

Karakuri phát triển mạnh mẽ vào nửa đầu thời kỳ Edo, thời kỳ giao thương giữa châu Âu với Nhật Bản khá nhộn nhịp. Các nghệ nhân chế tác Karakuri kết hợp với các kỹ thuật rãnh xoắn, bánh xe trong đồng hồ do các thương nhân châu Âu mang vào Nhật Bản để tạo ra những Karakuri có cử động phức tạp hơn so với những Karakuri thuở sơ khai.

Dòng họ có công lớn trong việc phát triển Karakuri là gia tộc Tamaya Shobei. Theo sử sách, trong lễ hội Toshogu năm 1733 tại Nagoya, nghệ nhân Tamaya Shobei đã trình diễn kiệu rước có tên gọi là Rinnasei-sha. Kiệu rước được trang trí với nhiều búp bê Karakuri với mỗi búp bê có một loại cử động như gật, lắc đầu, vẫy tay và đặc biệt là một Karakuri hình một chú bé đuổi bắt một chú chim sếu đang vỗ cánh. Ông Tamaya Shobei đã giới thiệu với người dân cách thức chế tạo và hoạt động của các Karakuri. Sau lễ hội này, nghệ nhân Tamaya Shobei đã được mời trình diễn thêm nhiều lần tại Nagoya. Đó chính là lý do dẫn đến việc ông quyết định chuyển đến sống tại Nagoya. Từ đó, nghề chế tác Karakuri được lưu truyền từ đời này sang đời khác trong gia tộc và hiện nay, Takashima Shoji sinh năm 1954 là truyền nhân đời thứ 9 của dòng họ này, được gọi là Tamaya Shobei đời thứ 9.

#búp bê #búp bê pha trà #nhật bản

Thị trấn "ma" ở Nhật lấy búp bê thay người

Thoạt nhìn, thị trấn "ma" Naraha của Nhật Bản có vẻ bình thường, hơi yên tĩnh. Nhưng bước vào đây bạn sẽ thấy ngay không khí khác thường.

Thi tran ma o Nhat lay bup be thay nguoi

Búp bê được đặt tại lối vào một quán cafe ở "thị trấn ma" Naraha - Ảnh: ROB GILHOOLY

Ở những nơi công cộng, thay vì con người, bạn sẽ nhìn thấy... những con búp bê.

Theo Telegraph, cư dân ở thị trấn này thưa thớt nên thường chỉ thấy vài người ở bưu điện, vài người ở ngân hàng...

Cũng có vài thanh niên lảng vảng nhưng các cư dân lớn tuổi của thị trấn nói họ không quan tâm vì đám thanh niên này không bao giờ gây rối.

Họ cho rằng có vài gương mặt mới cũng tốt, nhất là trong bối cảnh thị trấn đang nỗ lực đấu tranh để đạt được thỏa thuận bồi thường do thảm họa hạt nhân Fukushima gây ra.

Thi tran ma o Nhat lay bup be thay nguoi-Hinh-2

Tại trụ ATM trong bưu điện cũng có búp bê - Ảnh: ROB GILHOOLY

Gần đây, một nhóm phụ nữ lớn tuổi đã đem các con búp bê kích cỡ như người thật đến đặt ở thị trấn để nó trông bớt vắng vẻ hơn, bởi hầu hết cư dân thị trấn đã bỏ chạy trong thảm họa động đất-sóng thần năm 2011 và sau đó không dám quay về vì sợ nhiễm phóng xạ từ nhà máy Fukushima gần đó.

Việc những con búp bê thay chỗ con người đã gây cảm giác kỳ quái, khiến không khí ở thị trấn càng "ma quái" hơn.

Thi tran ma o Nhat lay bup be thay nguoi-Hinh-3

Búp bê được đặt trên ghế salon tại một trung tâm hỗ trợ nuôi dạy trẻ - Ảnh: Takuya Isayama

Theo báo chí Nhật, thảm họa động đất sóng thần và sự cố nhà máy Fukushima đã để lại nhiều "thị trấn ma" ở nước này, trong đó có thị trấn Naraha.

Mặc dù chính phủ ra sức hô hào, động viên, mọi người vẫn không dám trở lại nơi mình từng sống vì sợ ảnh hưởng của phóng xạ dù đã hơn 5 năm trôi qua. Những thị trấn đông đúc nay trở nên hoang tàn, lạnh lẽo, không sức sống...

>>> Mời quý độc giả xem video về những hiện tượng thiên nhiên kỳ lạ (nguồn Youtube):

Xem chi tiết

Vợ chồng Hoàng tử Anh William sinh con thứ ba

Công nương Kate, vợ Hoàng tử Anh William, đã hạ sinh một hoàng tử tại London (Anh). Đây là đứa con thứ 3 của cặp đôi vương giả này kể từ khi lấy nhau năm 2011.

Tin từ điện Kensington cho hay hoàng tử nhỏ chào đời lúc 10h01 ngày 23/4 giờ GMT, tức khoảng 17h01 cùng ngày theo giờ VN, nặng 3,6kg.

Xem chi tiết

Hình ảnh Tổng thống Putin là biểu tượng trong cuộc sống ở Nga

"Trước đây nếu hỏi người nước ngoài nghĩ gì khi nhắc đến Nga, anh ta có thể nói: matryoshka, trứng cá muối, vodka. Bây giờ câu trả lời sẽ là Putin", một người Nga khẳng định.

Búp bê gỗ matryoshka in hình Tổng thống Vladimir Putin tại một quầy lưu niệm ở Moscow. Hôm 7/5, ông Putin chính thức bước vào nhiệm kỳ tổng thống thứ tư sau lễ tuyên thệ nhậm chức ở Điện Kremlin.

Các nhà phân tích cho rằng sự thể hiện hình ảnh của tổng thống Nga đang thay đổi một cách tinh tế. "Putin đã bắt đầu chuyển từ hình ảnh của một chiến binh và người tạo phép lạ sang hình ảnh một người đàn ông trầm tĩnh và lãnh đạo của thế hệ trẻ", Yevgeny Minchenko, một nhà tư vấn chính trị tại Moscow nhận định.

Một cậu bé đứng trước tấm áp phích in hình ông Putin ở St. Petersburg, Nga. "Ông ấy là một nhà cầm quyền khôn ngoan, không giải quyết ngay các vấn đề mà sẽ đề ra một đường hướng chiến lược và bổ nhiệm những người trẻ tài năng có thể thực hiện đường lối đó", Minchenko nói.

Tại sân bay quốc tế Sheremetyevo và các quầy hàng lưu niệm khắp Moscow, vẻ ngoài điềm tĩnh và cương nghị của Putin được khắc họa đầy đủ trên các sản phẩm từ áo phông, cốc, búp bê matryoshka tới những miếng dán tủ lạnh. Đôi khi các nhà sản xuất cũng thêm vào sản phẩm vài nét chấm phá hài hước kết hợp với lòng tôn trọng nhà lãnh đạo.

Một thiếu niên chụp hình với một tấm áp phích in hình Tổng thống Nga Vladimir Putin và cựu tổng thống Mỹ Barack Obama tại một trung tâm mua sắm ở St. Petersburg năm 2016. Đối với nhiều doanh nghiệp Nga, gương mặt của ông chủ Điện Kremlin mang đến cho họ cơ hội vàng về kinh doanh. "Thương hiệu Putin" được họ tìm cách tận dụng triệt để.

Người dân đi qua poster quảng cáo cuốn sách "Phỏng vấn Vladimir Putin" của nhà biên kịch, đạo diễn phim và nhà sản xuất người Mỹ Oliver Stone, được trưng bày tại một hiệu sách ở St. Petersburg. Từ ngày 7/5, ông Putin sẽ tiếp tục dẫn dắt nước Nga thêm 6 năm nữa trong bối cảnh Moscow đang căng thẳng với phương Tây và giữa những khó khăn về kinh tế.

Ông Putin nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của người dân Nga. Trong cuộc bầu cử ngày 18/3, ông giành chiến thắng áp đảo khi nhận được 76,65% số phiếu ủng hộ. Trong bài phát biểu ngay sau lễ tuyên thệ, Putin nói ông cảm thấy ông có trách nhiệm to lớn về sự thịnh vượng của nước Nga và so sánh người Nga với hình ảnh phượng hoàng tái sinh.

Bảng hiệu với slogan "Tổng thống mạnh mẽ - nước Nga mạnh mẽ" đặt tại Moscow trong chiến dịch tranh cử của ông Putin. "Không chút nghi ngờ, Putin chính là thương hiệu của nước Nga", nhà thiết kế người Nga Gleb Kraynik nói với AP. "Nếu trước đây bạn hỏi một người nước ngoài anh ta nghĩ gì khi đề cập nước Nga, anh ta có thể nói: matryoshka, balalaika, trứng cá muối, vodka. Còn bây giờ dù quan điểm của anh ta về tổng thống của chúng tôi có thể nào đi nữa, anh ta sẽ trả lời đó là Putin".

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Cháy lớn tại nhà ven sông phía sau chợ Bình Trưng TP HCM sáng 11/1

Đúng vào giờ mua bán đông đúc ở chợ Bình Trưng, hoả hoạn bùng phát dữ dội từ căn nhà ven sông phía sau chợ khiến tiểu thương, khách đi chợ hốt hoảng.

Hơn 120 tấn lợn bệnh, HaLong Canfoco nói không đưa vào sản xuất, cung ứng

Động thái mới Công ty Đồ hộp Hạ Long sau khi Tổng Giám đốc bị bắt

Công ty CP Đồ hộp Hạ Long đã quyết định tạm dừng ngắn hạn hoạt động sản xuất tại Nhà máy đồ hộp Hạ Long – Hải Phòng sau khi Tổng Giám đốc bị tạm giữ.

Bắt đối tượng truy nã nguy hiểm ở Quảng Trị

Sau nhiều tháng lẩn trốn, đối tượng truy nã nguy hiểm Huỳnh Ngọc Thành (Gia Lại) đã bị lực lượng chức năng tỉnh Quảng Trị bắt giữ.

Công an Hà Nội truy nã người phụ nữ tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài

Theo điều tra của cơ quan Công an, năm 2024, Quỳnh có hành vi tổ chức cho một số đối tượng trốn đi nước ngoài lao động trái phép.

Hải Phòng rà soát toàn bộ sản phẩm Công ty CP đồ hộp Hạ Long

Sở Công Thương Hải Phòng đề nghị các siêu thị, cơ sở kinh doanh rà soát nguồn gốc xuất xứ, điều kiện ATTP các sản phẩm liên quan Công ty CP đồ hộp Hạ Long.

Từ 15/1, Hà Nội cấm xe tải từ 2 tấn hoạt động trong nội đô vào ban ngày

Từ ngày 15/1, xe tải dưới 2 tấn chỉ hoạt động ngoài giờ cao điểm, còn xe từ 2 tấn trở lên hạn chế hoạt động ban ngày trong nội đô.

Hà Nội liên tiếp xảy ra hai vụ hỏa hoạn tại trong tối 10/1

Tối 10/1, Hà Nội liên tiếp xảy ra hai vụ hỏa hoạn tại xưởng sản xuất ở Điểm công nghiệp Sông Cùng (xã Đan Phượng) và một nhà tạm tại phường Định Công.