Răng ê buốt là tình trạng khá phổ biến, thường xuất hiện khi ăn đồ lạnh, nóng, chua hoặc ngọt. Nhiều người cho rằng đây chỉ là hiện tượng nhạy cảm thoáng qua nên thường tự mua kem chống ê buốt hoặc cố gắng “chịu đựng cho quen”.

Tuy nhiên, nếu ê buốt kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc ngày càng tăng, đây có thể không còn là nhạy cảm ngà đơn thuần mà là dấu hiệu của một bệnh lý răng miệng cần được phát hiện sớm.

Nhạy cảm ngà là gì?

Nhạy cảm ngà xảy ra khi lớp ngà răng bị lộ ra ngoài và phản ứng với các kích thích như lạnh, nóng, chua, ngọt hoặc luồng khí. Khi đó, người bệnh thường có cảm giác đau nhói ngắn, xuất hiện nhanh khi có kích thích và giảm đi sau khi ngừng tác động. Tình trạng này thường gặp khi men răng bị mòn, chân răng bị lộ do tụt lợi hoặc vùng cổ răng bị khuyết.

Những nguyên nhân thường gặp gây ê buốt răng kéo dài

Ê buốt răng kéo dài có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Một nguyên nhân hay gặp là mòn men răng hoặc mòn cổ răng do chải răng quá mạnh, dùng bàn chải lông cứng, nghiến răng hoặc thường xuyên sử dụng thực phẩm, đồ uống có tính acid. Khi men răng bị tổn thương, ngà răng lộ ra và dễ phản ứng với nhiệt độ hay thức ăn.

Một nguyên nhân quan trọng khác là tụt lợi và bệnh nha chu. Khi lợi tụt xuống, phần chân răng lộ ra ngoài sẽ nhạy cảm hơn nhiều so với thân răng được phủ men. Nếu tình trạng viêm lợi, viêm nha chu kéo dài, tổ chức nâng đỡ quanh răng sẽ bị ảnh hưởng, làm ê buốt tăng lên và răng yếu dần theo thời gian.

Ngoài ra, sâu răng cũng là nguyên nhân cần đặc biệt lưu ý. Ở giai đoạn đầu, sâu răng có thể chỉ biểu hiện bằng cảm giác ê buốt khi ăn uống nóng, lạnh hoặc ngọt. Nếu tổn thương tiến triển sâu hơn, người bệnh có thể đau kéo dài, đau tự nhiên, thậm chí đau nhiều về đêm.

Một số trường hợp khác có thể gây ê buốt kéo dài gồm răng nứt, miếng trám cũ bị hở, ê buốt sau tẩy trắng răng hoặc viêm tủy răng. Trong nhóm này, viêm tủy là tình trạng cần phát hiện sớm vì thường không còn là đau ngắn thoáng qua mà có xu hướng đau tăng dần, đau sâu trong răng và ảnh hưởng rõ tới ăn nhai, sinh hoạt.

Khi nào chỉ là nhạy cảm ngà, khi nào cần nghĩ tới bệnh lý?

Nếu cơn ê buốt chỉ xảy ra thoáng qua khi uống lạnh, ăn chua hoặc chải vào vùng cổ răng, sau đó hết nhanh và không tái diễn thường xuyên, nguyên nhân có thể nghiêng nhiều hơn về nhạy cảm ngà. Những trường hợp này thường liên quan đến lộ ngà do mòn men hoặc tụt lợi mức độ nhẹ.

Ngược lại, nếu ê buốt xuất hiện ngày càng nhiều, kéo dài sau khi ngừng kích thích, khu trú ở một răng, kèm lỗ sâu, giắt thức ăn, đau tự phát hoặc đau về đêm, người bệnh không nên tự cho rằng đây chỉ là răng nhạy cảm. Khi đó, ê buốt có thể là dấu hiệu của sâu răng, tổn thương tủy, răng nứt, miếng trám hở hoặc bệnh lý quanh răng cần được thăm khám và điều trị đúng nguyên nhân.

Hướng dẫn chăm sóc răng miệng khi bị ê buốt răng

Việc chăm sóc đúng cách có thể giúp giảm khó chịu và hạn chế tổn thương tiến triển nặng hơn. Người bệnh nên chải răng hai lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm, chải nhẹ nhàng đúng kỹ thuật, tránh chà ngang mạnh ở vùng cổ răng. Có thể sử dụng kem đánh răng dành cho răng nhạy cảm để hỗ trợ giảm ê buốt.

Bên cạnh đó, nên hạn chế đồ ăn quá chua, quá lạnh hoặc quá nóng nếu những yếu tố này làm triệu chứng nặng hơn. Không nên dùng tăm cứng, không cố cạy vào vùng răng ê buốt và không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài. Nếu triệu chứng xuất hiện sau tẩy trắng răng hoặc sau một thủ thuật nha khoa, người bệnh cũng nên trao đổi lại với bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên đi khám chuyên khoa Răng Hàm Mặt khi ê buốt kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần, tái diễn thường xuyên, tăng dần về mức độ, hoặc kèm theo các dấu hiệu như lỗ sâu, mẻ răng, sưng lợi, chảy máu lợi, đau khi nhai, đau tự phát hay đau về đêm.

Trong thực tế, nhiều người chỉ quan tâm giảm cảm giác ê buốt mà bỏ qua nguyên nhân thực sự. Điều này có thể khiến sâu răng tiếp tục lan rộng, bệnh nha chu tiến triển nặng hơn hoặc viêm tủy chuyển sang giai đoạn đau nhiều, khó điều trị hơn. Vì vậy, việc khám sớm có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn răng và phòng biến chứng lâu dài.

Răng ê buốt kéo dài không phải lúc nào cũng chỉ là nhạy cảm ngà đơn thuần. Đây có thể là dấu hiệu ban đầu của mòn răng, tụt lợi, sâu răng, bệnh nha chu hoặc tổn thương tủy răng. Nhận biết sớm, chăm sóc răng miệng đúng cách và đi khám kịp thời khi triệu chứng kéo dài sẽ giúp điều trị đúng nguyên nhân, giảm đau và bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài.

BS Lưu Hà Thanh, (Khoa Răng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108)

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Sét đánh thùng bể chứa, hai nghìn tấn mật mía tràn khắp nhà máy