Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM vừa cứu sống người đàn ông 48 tuổi nguy kịch vì suy thận cấp, mỡ máu tăng vọt.

Viêm tụy, suy thận cấp sau những bữa nhậu tất niên

Sau nhiều ngày liên tiếp tham gia tiệc tất niên với rượu bia và thực phẩm giàu đạm, chất béo, người đàn ông 48 tuổi ở TP HCM đã phải cấp cứu trong tình trạng nguy kịch.

Bệnh nhân N.V.T (48 tuổi) được gia đình đưa vào cấp cứu tại một bệnh viện tại phường Tân Sơn Hòa (TP HCM) trong tình trạng đau bụng dữ dội vùng thượng vị, nôn ói liên tục, cơ thể mệt lả.

Khoảng một tuần trước nhập viện, ông T. gần như ngày nào cũng dự liên hoan cuối năm, uống rượu bia thường xuyên. Bữa ăn chủ yếu là nội tạng động vật, đồ chiên rán, hải sản, đặc biệt là hàu. Ban đầu, ông chỉ đau âm ỉ nhưng sau đó cơn đau tăng dần, kèm nôn nhiều, không ăn uống được.

Kết quả xét nghiệm cho thấy men tụy tăng lên 729 U/L, cao gấp hơn 12 lần bình thường. Đáng chú ý, triglycerid máu lên tới 81,7 mmol/L, cao gấp 48 lần ngưỡng cho phép. Hình ảnh CT ghi nhận tụy phù nề, hoại tử và viêm lan rộng quanh tụy. Bệnh nhân được chẩn đoán viêm tụy cấp hoại tử do tăng triglycerid máu trên nền béo phì và đái tháo đường type 2.

Theo các bác sĩ, việc uống rượu bia liên tục kết hợp ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo trong thời gian ngắn đã gây rối loạn chuyển hóa mỡ, khiến triglycerid tăng vọt và kích hoạt phản ứng viêm dữ dội tại tụy.

Tình trạng ông T. nhanh chóng chuyển nặng với biểu hiện suy thận cấp, bụng chướng căng, lượng nước tiểu giảm. Bệnh nhân được chuyển vào Khoa Hồi sức tích cực. Ê-kíp điều trị quyết định thay huyết tương để loại bỏ nhanh lượng mỡ đặc quánh trong máu. Sau can thiệp, triglycerid giảm mạnh xuống còn khoảng 5,1 mmol/L. Tuy nhiên, người bệnh vẫn phải lọc máu liên tục nhiều ngày để hỗ trợ chức năng thận và kiểm soát phản ứng viêm toàn thân.

Viêm tụy cấp nguy hiểm như thế nào?

Viêm tụy cấp là một trong những bệnh lý về đường tiêu hóa. Đây là bệnh rất phổ biến, riêng viêm tụy cấp chiếm tỷ lệ 80/100.000 dân số. Bệnh viêm tụy do nhiều nguyên nhân gây ra như lạm dụng bia rượu, sỏi mật, tăng mỡ máu…

Theo BS.CKI Đinh Tuấn Vinh, khoa ICU, viêm tụy cấp là bệnh lý nguy hiểm với diễn tiến khó lường. Đây là tình trạng tuyến tụy bị viêm đột ngột, xảy ra khi các men tiêu hóa của tụy không được bài tiết đúng đường để tiêu hóa thức ăn mà tự kích hoạt ngay trong nhu mô tụy. Khi cơ chế này bị rối loạn, các men tụy trở thành tác nhân tự phá hủy mô tụy, gây đau bụng dữ dội, phản ứng viêm toàn thân và hàng loạt biến chứng nguy hiểm.

Ở Việt Nam, nguyên nhân viêm tụy thường gặp nhất là sỏi mật, tiếp theo là rượu bia và tăng triglycerid máu. Những người có sẵn các yếu tố nguy cơ như béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, nếu uống rượu bia liên tục và ăn quá nhiều thực phẩm giàu đạm, chất béo trong các dịp liên hoan, nguy cơ viêm tụy cấp tăng lên rõ rệt, thậm chí chỉ sau vài ngày.

Hoạt động bất thường của các men tụy có thể dẫn đến tình trạng viêm/ Ảnh minh họa/Nguồn medlatec.vn

Bác sĩ Vinh cho biết các trường hợp viêm tụy cấp nặng có thể phải lọc máu, thở máy, phải phẫu thuật nếu xuất hiện biến chứng chảy máu hoặc nhiễm trùng ổ bụng, thậm chí tử vong. Nguy hiểm hơn, viêm tụy cấp tái diễn nhiều lần có thể tiến triển thành viêm tụy mạn, khiến tụy mất dần chức năng tiêu hóa và nội tiết, dẫn đến kém hấp thu, suy dinh dưỡng và đái tháo đường phải điều trị insulin suốt đời.

Bác sĩ Vinh khuyến cáo, trong mùa lễ Tết, người dân cần kiểm soát rượu bia và chế độ ăn, tránh lạm dụng thực phẩm giàu đạm, chất béo. Khi có dấu hiệu đau bụng dữ dội, nôn nhiều, bệnh nhân cần đến cơ sở y tế sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.