Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, một trong những chỉ số gây ngạc nhiên nhất trong hồ sơ năng lực của Công ty TNHH Thương mại và Kỹ thuật Viễn Đông là tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán đạt mức 102,45%.
Trong đấu thầu, thông thường giá trúng thầu phải thấp hơn giá dự toán để đảm bảo tiết kiệm ngân sách. Việc con số này vượt ngưỡng 100% phản ánh thực trạng giá trúng thầu cao hơn giá dự toán ban đầu do chủ đầu tư đưa ra. Điều này thường xuất phát từ việc trong quá trình lựa chọn nhà thầu, chủ đầu tư đã thực hiện các bước điều chỉnh tăng giá dự toán do thay đổi cấu hình kỹ thuật hoặc biến động thị trường, nhưng các tài liệu điều chỉnh này thường không được công khai đầy đủ như thông báo mời thầu gốc.
Lưu ý rằng, việc trúng thầu vượt giá dự toán ban đầu hoàn toàn đúng quy định nếu có quyết định điều chỉnh dự toán hợp lệ. Tuy nhiên, tần suất diễn ra điều này trong chuỗi 413 gói thầu đã trúng của công ty cho thấy công tác khảo sát giá, lập dự toán của các chủ đầu tư và đơn vị tư vấn có dấu hiệu chưa sát với thực tế thị trường ngay từ đầu.
Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Long) chia sẻ: "Nếu dự toán lập ra thường xuyên phải điều chỉnh tăng để nhà thầu có thể trúng thầu, nó phản ánh chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư có vấn đề. Điều này không chỉ làm giảm tính minh bạch mà còn có thể làm mất đi ý nghĩa của việc tiết kiệm ngân sách thông qua đấu thầu cạnh tranh".
Tại gói thầu vừa trúng tại Phường 1 Bảo Lộc vào cuối năm 2025, việc tiết kiệm chỉ đạt khoảng 1,91% cũng là một minh chứng cho thấy sự sát giá gần như tuyệt đối. Theo chuyên gia Đào Giang, trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư trong những trường hợp này là rất lớn, đặc biệt là khi chỉ có 2 nhà thầu tham gia và giá trúng thầu suýt soát giá trần.
Các cơ quan chức năng, kiểm toán cần vào cuộc soi xét kỹ lưỡng quy trình lập dự toán và phê duyệt giá tại các địa phương có mật độ trúng thầu sát giá cao như Lâm Đồng. Việc đảm bảo một môi trường cạnh tranh lành mạnh không chỉ giúp chọn được nhà thầu tốt nhất mà còn bảo vệ tối đa lợi ích của người dân.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.