Điểm khiến ếch phi tiêu độc trở nên đặc biệt chính là độc tố alkaloid trong da. Một số loài, như Phyllobates terribilis, được xem là một trong những động vật độc nhất hành tinh. Chỉ một lượng cực nhỏ độc tố của chúng cũng có thể gây tê liệt hoặc tử vong cho động vật lớn. Người bản địa từ lâu đã biết tận dụng đặc tính này, dùng chất độc từ da ếch để tẩm vào đầu mũi phi tiêu khi săn bắn – nguồn gốc của tên gọi “ếch phi tiêu độc”.
Tuy mang “vũ khí” đáng sợ, những chú ếch này lại có kích thước rất nhỏ, thường chỉ dài từ 1,5 đến 5 cm. Chúng sống chủ yếu trên mặt đất hoặc trong lớp lá mục ẩm ướt, ăn kiến, mối và các loài côn trùng nhỏ. Điều thú vị là chính chế độ ăn này giúp chúng tích lũy độc tố, khi nuôi trong môi trường nuôi nhốt với chế độ ăn khác, nhiều loài ếch phi tiêu độc mất đi phần lớn độc tính.
Ngoài độc tố, hành vi sinh sản của chúng cũng rất đáng chú ý. Nhiều loài thể hiện sự chăm sóc con cái hiếm thấy ở lưỡng cư. Con cái đẻ trứng trên lá ẩm, sau đó con đực canh giữ. Khi trứng nở, một trong hai con (tùy loài) sẽ cõng nòng nọc trên lưng, di chuyển đến các vũng nước nhỏ như hốc cây chứa nước mưa để tiếp tục phát triển. Một số loài còn “cho con ăn” bằng cách cung cấp trứng không thụ tinh – một chiến lược nuôi con độc đáo trong tự nhiên.
Dù nổi tiếng và được yêu thích trong giới nuôi bò sát cảnh, nhiều loài trong họ Dendrobatidae đang bị đe dọa do mất môi trường sống và buôn bán trái phép. Những khu rừng mưa – ngôi nhà của chúng – đang dần thu hẹp, kéo theo sự suy giảm của các quần thể tự nhiên.
Những chú ếch nhỏ bé này là minh chứng rõ ràng cho việc kích thước không quyết định sức mạnh. Với màu sắc rực rỡ, độc tính đáng sợ và tập tính sinh học độc đáo, ếch phi tiêu độc không chỉ là kỳ quan của tự nhiên mà còn là lời nhắc nhở về sự đa dạng, mong manh của hệ sinh thái rừng mưa.
