Với nhiều người, đặc biệt là người bận rộn hoặc lớn tuổi, làm việc nhà chiếm phần lớn thời gian trong ngày. Quét nhà, lau sàn, rửa bát, nấu ăn, giặt giũ… đều khiến cơ thể phải di chuyển liên tục. Vì thế, không ít người cho rằng chỉ cần làm việc nhà là đã “tập thể dục rồi”, không cần vận động thêm. Nhưng thực tế có đúng như vậy?
Làm việc nhà có phải là vận động không?
Câu trả lời là có. Bất cứ hoạt động nào khiến cơ thể phải di chuyển, co duỗi cơ bắp và tiêu hao năng lượng đều được xem là vận động. Khi làm việc nhà, tay chân hoạt động, nhịp thở tăng nhẹ, mồ hôi có thể toát ra, đặc biệt khi lau nhà, bê đồ hay dọn dẹp lâu.
Theo các nghiên cứu, mỗi giờ làm việc nhà có thể giúp cơ thể tiêu hao từ 100 đến hơn 200 calo, tùy vào mức độ nặng nhẹ và cách thực hiện. Với những người ít đi lại, làm việc văn phòng hoặc người cao tuổi, làm việc nhà giúp tránh tình trạng ngồi lâu một chỗ, từ đó giảm nguy cơ cứng khớp, đau lưng và mệt mỏi.
Vì sao làm việc nhà chưa thể coi là tập thể dục đúng nghĩa?
Dù có vận động, nhưng làm việc nhà chưa đủ điều kiện để được xem là tập thể dục đầy đủ. Nguyên nhân nằm ở cường độ và tính liên tục của hoạt động.
Thứ nhất, các động tác khi làm việc nhà thường không đều và ngắt quãng. Ta có thể quét nhà vài phút rồi dừng lại, lau bàn ghế một lúc rồi ngồi nghỉ. Nhịp tim vì thế không được duy trì ở mức cần thiết để cải thiện tim mạch.
Thứ hai, làm việc nhà chủ yếu dùng một số nhóm cơ nhất định, nhất là tay, vai và lưng dưới. Trong khi đó, tập thể dục đúng nghĩa cần huy động nhiều nhóm cơ khác nhau để tăng sức bền, sức mạnh và sự dẻo dai cho toàn cơ thể.
Thứ ba, nếu tư thế không đúng, làm việc nhà còn dễ gây đau lưng, mỏi cổ, đau vai gáy, những vấn đề rất thường gặp ở người nội trợ.
Làm việc nhà có lợi gì cho sức khỏe?
Dù không thay thế được tập thể dục, làm việc nhà vẫn mang lại nhiều lợi ích:
Giúp cơ thể vận động nhẹ nhàng mỗi ngày
Hạn chế ngồi lâu, tốt cho xương khớp
Tiêu hao năng lượng, hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Giúp tinh thần thoải mái hơn khi nhà cửa gọn gàng
Với người lớn tuổi hoặc người đang trong giai đoạn phục hồi sức khỏe, làm việc nhà ở mức vừa phải còn là cách vận động an toàn, ít áp lực.
Để việc nhà trở thành một hình thức vận động tốt cho sức khỏe, cần lưu ý:
Làm việc liên tục 20–30 phút, hạn chế nghỉ quá nhiều
Giữ tư thế thẳng lưng, tránh cúi gập hoặc xoắn người đột ngột
Kết hợp nhiều động tác: đứng lên – ngồi xuống – vươn tay – bước đi
Thay đổi công việc để tránh lặp lại một tư thế quá lâu
Chẳng hạn, khi lau nhà có thể đứng thẳng, bước chân đều; khi rửa bát nên chỉnh độ cao bồn rửa phù hợp để tránh khom lưng.
Có cần tập thể dục thêm nếu đã làm việc nhà?
Câu trả lời là có. Các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên có ít nhất 150 phút vận động thể lực mức trung bình mỗi tuần, như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc tập yoga nhẹ. Việc nhà chỉ nên được xem là phần bổ trợ, giúp duy trì vận động trong ngày, chứ không thay thế hoàn toàn các bài tập chủ động.
Chỉ cần thêm 15–30 phút đi bộ hoặc tập giãn cơ mỗi ngày, cơ thể sẽ khỏe khoắn hơn rõ rệt.
Làm việc nhà có giúp cơ thể vận động và tiêu hao năng lượng, nhưng không đủ để được xem là tập thể dục đầy đủ. Khi kết hợp hợp lý giữa việc nhà và các hình thức vận động chủ động, chúng ta không chỉ giữ được sức khỏe mà còn xây dựng được một lối sống năng động, bền vững hơn mỗi ngày.
