Khắc phục những bất cập của Luật Lưu trữ (sửa đổi)
Nhiều ý kiến đóng góp đã được đưa ra tại Hội thảo “Góp ý dự thảo Luật Lưu trữ (sửa đổi)” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức.
Mai Loan
Ngày 29/12, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo “Góp ý dự thảo Luật Lưu trữ (sửa đổi)”.
Ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Ảnh: Mai Loan.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nêu rõ: Tài liệu lưu trữ chính là nguồn sử liệu hết sức quý giá, đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu, hoạch định chính sách, xây dựng chiến lược, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước, của mỗi cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp...
Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã rất quan tâm đến công tác lưu trữ. Năm 2011, Quốc hội đã ban hành Luật Lưu trữ (thay thế Pháp lệnh lưu trữ quốc gia năm 2001). Tuy nhiên, qua hơn 10 năm thực hiện, Luật Lưu trữ đã bộc lộ những hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu của tình hình thực tiễn, nhất là với các chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước về tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh phát triển Chính phủ điện tử để tăng cường hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước.
Do vậy, Chính phủ đã đề nghị và Quốc hội đã đồng ý đưa dự án Luật Lưu trữ (sửa đổi) vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023 và 2024. Tại kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XV (tháng 10 vừa qua), Quốc hội đã xem xét cho ý kiến lần đầu và dự kiến sẽ xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 7 (vào tháng 5/2024).
Bà Nguyễn Thị Chinh, thành viên thường trực Tổ biên tập dự án Luật Lưu trữ (sửa đổi), Cục Văn Thư lưu trữ (Bộ Nội vụ). Ảnh: Mai Loan.
Góp ý tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Chinh, thành viên thường trực Tổ biên tập dự án Luật Lưu trữ (sửa đổi), Cục Văn Thư lưu trữ (Bộ Nội vụ) cho biết, Dự thảo Luật Lưu trữ (sửa đổi) gồm 9 chương, 68 điều (tăng 2 chương, 26 điều so với Luật Lưu trữ năm 2011). Trên cơ sở kế thừa các nội dung còn phù hợp của Luật Lưu trữ năm 2011, dự thảo Luật có các nội dung sửa đổi, bổ sung tập trung vào 4 chính sách lớn, gồm: Quy định về thẩm quyền quản lý tài liệu lưu trữ; Quy định về lưu trữ tài liệu điện tử và tài liệu số; Quy định về hoạt động lưu trữ tư; Quy định về quản lý hoạt động dịch vụ lưu trữ.
Ông Đinh Thế Vinh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Lưu trữ Việt Nam góp ý điểm a và b khoản 1 điều 56 quy định: “Bộ Nội vụ hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra việc quản lý hoạt động dịch vụ lưu trữ trong phạm vi toàn quốc. UBND cấp tỉnh, cấp huyện hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra quản lý hoạt động dịch vụ lưu trữ theo thẩm quyền quản lý”. Như vậy, một dự án, một hoạt động dịch vụ lưu trữ có đến ba cấp quản lý có thể thanh tra, kiểm tra từ Bộ Nội vụ, UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện.
Ông Vinh cho rằng, cần tách bạch giữa hướng dẫn và thanh tra, kiểm tra quản lý hoạt động dịch vụ lưu trữ vì nếu quy định không cẩn thận sẽ dẫn đến sự chồng chéo trong việc thanh tra, kiểm tra giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tạo áp lực cho cá nhân tổ chức tham gia hoạt động dịch vụ lưu trữ, dễ phát sinh tiêu cực.
Tiến sĩ Phạm Văn Tân, nguyên Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Ảnh: Mai Loan.
TS Phạm Văn Tân, nguyên Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho hay, tại khoản 1 Điều 57 quy định về chứng chỉ hành nghề lưu trữ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Tại khoản 6 quy định Bộ trưởng Bộ Nội vụ quy định chi tiết cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề lưu trữ.
Các quy định trên chưa chỉ ra cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp là ai, gây khó khăn trong quá trình áp dụng vào thực tiễn. Vì vậy, cần quy định rõ ràng chủ thể có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề lưu trữ ngay tại Dự thảo Luật nhằm thống nhất áp dụng.
Một nội dung nữa cũng được TS Tân nêu ý kiến, đó là tại khoản 5 Điều 57 Dự thảo Luật quy định trường hợp không được cấp chứng chỉ hành nghề lưu trữ là người đã bị kết án về một trong các tội phạm liên quan đến an ninh quốc gia; tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc hủy tài liệu bí mật công tác. Nhưng để đảm bảo quyền con người của người đã bị kết án, và theo quy định của Bộ luật Hình sự, nếu người bị kết án được xoá án tích thì họ không còn được coi là người có tội.
Các đại biểu nêu ý kiến sôi nổi tại Hội thảo. Ảnh: Mai Loan.
Do đó, ông Tân cho rằng, cần sửa quy định trên theo hướng người đã bị kết án về một trong các tội phạm liên quan đến an ninh quốc gia; tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc hủy tài liệu bí mật công tác mà chưa được xóa án tích thì thuộc trường hợp không được cấp chứng chỉ hành nghề lưu trữ. Còn sau khi được xóa án tích, nếu người đã bị kết án đảm bảo các điều kiện theo quy định của dự thảo luật thì vẫn thuộc trường hợp được cấp chứng chỉ hành nghề lưu trữ.
Kết thúc hội thảo, ông Nguyễn Quyết Chiến cho biết, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam sẽ tổng hợp các ý kiến tâm huyết, sâu sắc tại Hội thảo để gửi tới các cơ quan hữu quan nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Lưu trữ (sửa đổi), trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp tới.
>>> Đại biểu Quốc hội, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nói về Luật Đất đai (sửa đổi):
Ngày 15/01, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), Ban Chấp hành Đảng bộ đã tổ chức hội nghị nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 01, triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 02/2026 và bàn thảo một số nội dung quan trọng của Đảng ủy.
Năm 2025, toàn hệ thống Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) bằng sự nỗ lực, cố gắng đã ghi dấu ấn với những kết quả rõ nét, khẳng định vai trò và đóng góp có giá trị của đội ngũ trí thức KH&CN nước nhà vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Dưới đây là 10 sự kiện và hoạt động tiêu biểu nổi bật nhất của VUSTA trong năm 2025.
Sáng 05/01, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã diễn ra buổi gặp mặt và trao đổi học thuật giữa các chuyên gia Việt Nam và Mỹ về chủ đề xã hội trí tuệ nhân tạo trong kỷ nguyên số ở Việt Nam.
Phó Chủ tịch VUSTA Phạm Ngọc Linh khẳng định, VUSTA cam kết tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong đối ngoại nhân dân, góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế về KH&CN, ĐMST&CĐS trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Hội nghị Hội đồng Trung ương Liên hiệp Hội Việt Nam lần thứ 11 đã đề ra phương hướng hoạt động năm 2026, củng cố hệ thống tổ chức và phát huy vai trò trí thức KH&CN.
Hành trình lan tỏa yêu thương của Đoàn Thanh niên VUSTA đã thắp sáng nụ cười cho các em nhỏ tại điểm trường Ấm Hiêu (Thanh Hóa) bởi những món quà đầy ý nghĩa.
Theo TSKH Nghiêm Vũ Khải, việc kết hợp hài hòa giữa tư duy phản biện độc lập, kinh nghiệm chuyên môn và công nghệ số được xem là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện.
Tại Lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ I, năm 2025, VUSTA vinh dự được tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong tổ chức và nhận Giải Ba.
Theo GS.TS Trần Đức Hạ, để giải quyết căn cơ bài toán úng ngập cho các đô thị, cần triển khai các biện pháp tổng thể, bao gồm cả giải pháp kỹ thuật, xây dựng chế tài, nâng cao ý thức và trách nhiệm cộng đồng...
Sáng 17/12, các đại biểu Quốc hội lắng nghe và ghi nhận kiến nghị về đầu tư hệ thống dẫn nước, nâng cấp đường sá và hệ thống truyền thanh ở xã Anh Dũng.
Các công trình tham dự đều được đánh giá cao về tính ứng dụng và khả năng thương mại hóa, góp phần nâng tầm uy tín của nền khoa học công nghệ Việt Nam.
Với những đóng góp bền bỉ, thiết thực góp phần nâng cao vị thế kỹ sư Việt Nam, thúc đẩy hội nhập và phát triển cộng đồng, Liên đoàn các tổ chức kỹ sư ASEAN đã được trao Huân chương Hữu nghị của Chủ tịch nước.