Khắc phục những bất cập của Luật Lưu trữ (sửa đổi)
Nhiều ý kiến đóng góp đã được đưa ra tại Hội thảo “Góp ý dự thảo Luật Lưu trữ (sửa đổi)” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức.
Mai Loan
Ngày 29/12, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo “Góp ý dự thảo Luật Lưu trữ (sửa đổi)”.
Ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Ảnh: Mai Loan.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nêu rõ: Tài liệu lưu trữ chính là nguồn sử liệu hết sức quý giá, đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu, hoạch định chính sách, xây dựng chiến lược, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước, của mỗi cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp...
Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã rất quan tâm đến công tác lưu trữ. Năm 2011, Quốc hội đã ban hành Luật Lưu trữ (thay thế Pháp lệnh lưu trữ quốc gia năm 2001). Tuy nhiên, qua hơn 10 năm thực hiện, Luật Lưu trữ đã bộc lộ những hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu của tình hình thực tiễn, nhất là với các chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước về tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh phát triển Chính phủ điện tử để tăng cường hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước.
Do vậy, Chính phủ đã đề nghị và Quốc hội đã đồng ý đưa dự án Luật Lưu trữ (sửa đổi) vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023 và 2024. Tại kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XV (tháng 10 vừa qua), Quốc hội đã xem xét cho ý kiến lần đầu và dự kiến sẽ xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 7 (vào tháng 5/2024).
Bà Nguyễn Thị Chinh, thành viên thường trực Tổ biên tập dự án Luật Lưu trữ (sửa đổi), Cục Văn Thư lưu trữ (Bộ Nội vụ). Ảnh: Mai Loan.
Góp ý tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Chinh, thành viên thường trực Tổ biên tập dự án Luật Lưu trữ (sửa đổi), Cục Văn Thư lưu trữ (Bộ Nội vụ) cho biết, Dự thảo Luật Lưu trữ (sửa đổi) gồm 9 chương, 68 điều (tăng 2 chương, 26 điều so với Luật Lưu trữ năm 2011). Trên cơ sở kế thừa các nội dung còn phù hợp của Luật Lưu trữ năm 2011, dự thảo Luật có các nội dung sửa đổi, bổ sung tập trung vào 4 chính sách lớn, gồm: Quy định về thẩm quyền quản lý tài liệu lưu trữ; Quy định về lưu trữ tài liệu điện tử và tài liệu số; Quy định về hoạt động lưu trữ tư; Quy định về quản lý hoạt động dịch vụ lưu trữ.
Ông Đinh Thế Vinh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Lưu trữ Việt Nam góp ý điểm a và b khoản 1 điều 56 quy định: “Bộ Nội vụ hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra việc quản lý hoạt động dịch vụ lưu trữ trong phạm vi toàn quốc. UBND cấp tỉnh, cấp huyện hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra quản lý hoạt động dịch vụ lưu trữ theo thẩm quyền quản lý”. Như vậy, một dự án, một hoạt động dịch vụ lưu trữ có đến ba cấp quản lý có thể thanh tra, kiểm tra từ Bộ Nội vụ, UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện.
Ông Vinh cho rằng, cần tách bạch giữa hướng dẫn và thanh tra, kiểm tra quản lý hoạt động dịch vụ lưu trữ vì nếu quy định không cẩn thận sẽ dẫn đến sự chồng chéo trong việc thanh tra, kiểm tra giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tạo áp lực cho cá nhân tổ chức tham gia hoạt động dịch vụ lưu trữ, dễ phát sinh tiêu cực.
Tiến sĩ Phạm Văn Tân, nguyên Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Ảnh: Mai Loan.
TS Phạm Văn Tân, nguyên Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho hay, tại khoản 1 Điều 57 quy định về chứng chỉ hành nghề lưu trữ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Tại khoản 6 quy định Bộ trưởng Bộ Nội vụ quy định chi tiết cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề lưu trữ.
Các quy định trên chưa chỉ ra cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp là ai, gây khó khăn trong quá trình áp dụng vào thực tiễn. Vì vậy, cần quy định rõ ràng chủ thể có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề lưu trữ ngay tại Dự thảo Luật nhằm thống nhất áp dụng.
Một nội dung nữa cũng được TS Tân nêu ý kiến, đó là tại khoản 5 Điều 57 Dự thảo Luật quy định trường hợp không được cấp chứng chỉ hành nghề lưu trữ là người đã bị kết án về một trong các tội phạm liên quan đến an ninh quốc gia; tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc hủy tài liệu bí mật công tác. Nhưng để đảm bảo quyền con người của người đã bị kết án, và theo quy định của Bộ luật Hình sự, nếu người bị kết án được xoá án tích thì họ không còn được coi là người có tội.
Các đại biểu nêu ý kiến sôi nổi tại Hội thảo. Ảnh: Mai Loan.
Do đó, ông Tân cho rằng, cần sửa quy định trên theo hướng người đã bị kết án về một trong các tội phạm liên quan đến an ninh quốc gia; tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc hủy tài liệu bí mật công tác mà chưa được xóa án tích thì thuộc trường hợp không được cấp chứng chỉ hành nghề lưu trữ. Còn sau khi được xóa án tích, nếu người đã bị kết án đảm bảo các điều kiện theo quy định của dự thảo luật thì vẫn thuộc trường hợp được cấp chứng chỉ hành nghề lưu trữ.
Kết thúc hội thảo, ông Nguyễn Quyết Chiến cho biết, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam sẽ tổng hợp các ý kiến tâm huyết, sâu sắc tại Hội thảo để gửi tới các cơ quan hữu quan nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Lưu trữ (sửa đổi), trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp tới.
>>> Đại biểu Quốc hội, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nói về Luật Đất đai (sửa đổi):
Thuộc lớp trí thức tiêu biểu của thế kỷ XX, GS Hồ Đắc Di để lại dấu ấn không chỉ trong lĩnh vực y học mà cả quan niệm, triết lý sâu sắc về văn hóa, giáo dục.
Liên tục được vinh danh trong top nhà khoa học xuất sắc nhất thế giới, PGS.TS Lê Hoàng Sơn là ví dụ tiêu biểu cho triết lý “đào tạo quốc nội – công bố quốc tế”.
Trong năm 2025, một số nhà khoa học gốc Việt làm rạng danh đất nước khi có công trình nghiên cứu mang tính đột phá hoặc được trao giải thưởng uy tín quốc tế...
GS Tôn Thất Tùng là tượng đài của y học Việt Nam với “Phương pháp cắt gan Tôn Thất Tùng”. Di sản ấy được tiếp nối trong một gia đình trí thức nhiều thế hệ.
Theo PGS.TS Bùi Xuân Đính, giữ gìn yếu tố gốc của văn hóa dân tộc là cách bảo vệ hồn cốt người Việt, tránh tâm lý tự ti và sùng ngoại trong quá trình tiếp biến.
Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, nhiều chậu đào chơi Tết nhanh tàn, thui nụ do chăm sóc sai cách; nếu xử lý đúng, đào có thể chơi bền và phục hồi tốt sau Tết.
Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Phan Xuân Dũng đến thăm và chúc Tết Báo Tri thức và Cuộc sống nhân dịp chào Xuân Bính Ngọ 2026.
Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, có thể giữ hoa lan hồ điệp tươi đẹp suốt Tết, từ 6–8 tuần, thậm chí lâu hơn, cây sinh trưởng tốt sau Tết.
Một giáo viên tiếng Anh 90 tuổi ở Michigan, Mỹ, đã lập kỷ lục Guinness thế giới về sự nghiệp giảng dạy ngôn ngữ dài nhất. Bà có 67 năm làm công việc này.