Trong một thế giới khoa học ngày càng cạnh tranh, nơi nhiều nhà nghiên cứu trẻ lựa chọn ra nước ngoài để tìm cơ hội phát triển, PGS.TS Lê Hoàng Sơn lại đi theo một con đường khác: trưởng thành hoàn toàn từ đào tạo trong nước, bền bỉ nghiên cứu tại giảng đường Việt Nam, và vươn ra thế giới bằng chính giá trị khoa học thực chất.
PGS.TS Lê Hoàng Sơn, Phó Viện trưởng, Viện Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: VNU.
Hành trình ấy đã đưa ông liên tục được vinh danh trong Top 10.000 nhà khoa học xuất sắc nhất thế giới, trở thành minh chứng rõ nét cho triết lý “đào tạo quốc nội – công bố quốc tế”.
Ghi dấu quốc tế bằng khoa học gắn với đời sống
Là Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia Hà Nội, PGS.TS Lê Hoàng Sơn được biết đến trong lĩnh vực Khoa học máy tính với các công trình có tính ứng dụng cao, được doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước quan tâm và triển khai. Đáng chú ý, hơn một nửa số công trình nghiên cứu của ông đã được ứng dụng tại Mỹ, Italy và Đức – những quốc gia có nền khoa học – công nghệ phát triển.
Tính đến nay, ông đã công bố hơn 180 bài báo khoa học trên các tạp chí quốc tế thuộc danh mục ISI. Với nền tảng nghiên cứu ổn định và sức lan tỏa quốc tế rõ nét, PGS.TS Lê Hoàng Sơn liên tục lọt Top 10.000 nhà khoa học xuất sắc nhất thế giới trong bốn năm liền (2019–2022) và được gắn huy hiệu “Rising Star” – Ngôi sao khoa học đang lên của thế giới năm 2022.
Xuất phát từ quan niệm đó, các hướng nghiên cứu của ông thường mang tính liên ngành, kết nối khoa học máy tính với khoa học Trái đất, y tế, môi trường và kinh tế. Nhóm nghiên cứu của ông đã phát triển nhiều thuật toán trí tuệ nhân tạo xử lý dữ liệu từ cảm biến môi trường, phục vụ dự báo thời tiết, lũ lụt, sạt lở đất, góp phần cảnh báo sớm thiên tai và cung cấp dữ liệu cho hoạch định chính sách.
Những con số tạo nên dấu ấn
Hơn 180 công bố ISI
Top 10.000 nhà khoa học xuất sắc nhất thế giới (2019–2022)
Huy hiệu “Rising Star” năm 2022
Hơn 50% công trình được ứng dụng tại Mỹ, Italy, Đức
Bệ phóng từ đào tạo trong nước
Toàn bộ quá trình đào tạo của PGS.TS Lê Hoàng Sơn gắn bó với Khoa Toán – Cơ – Tin, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN, từ bậc đại học đến tiến sĩ – một con đường hiếm thấy trong bối cảnh hội nhập hiện nay. Sinh ra trong gia đình có bố là bác sĩ, mẹ là giảng viên đại học, ông sớm hình thành tác phong làm việc nghiêm túc, kỷ luật và khoa học.
TS. Lê Hoàng Sơn cùng GS. Hamido Fujita – Tổng biên tạp chí Knowledge-Based Systems tại hội nghị quốc tế KSE 2014. Ảnh: VNU.
Từng là học sinh chuyên Hóa, nhưng niềm đam mê khoa học cơ bản đã đưa ông đến với lĩnh vực công nghệ thông tin. Sau khi tốt nghiệp đại học, đứng trước nhiều cơ hội học tập và làm việc ở nước ngoài, ông vẫn quyết định ở lại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, gắn bó với giảng đường và phòng thí nghiệm.
Trong giai đoạn này, ông tham gia và triển khai nhiều sản phẩm có tính ứng dụng cao như Hệ thống thông tin địa lý (GIS), dự báo thời tiết, dự báo trượt lở, chẩn đoán bệnh. Nhiều công trình đã được triển khai thực tế: COMGIS ứng dụng tại tỉnh Bolzano-Bolzen (Italy) trong xác định vị trí trạm thu phát viễn thông; Wine Terminal sử dụng tại các lễ hội đồ uống ở Mỹ và châu Âu; XPOMarket triển khai tại các bảo tàng ở New York, cho phép tham quan ảo và đặt mua tác phẩm nghệ thuật
Ở lại để đi xa hơn
Trong quá trình làm nghiên cứu sinh, PGS.TS Lê Hoàng Sơn theo học chương trình sandwich, dưới sự hướng dẫn của PGS Nguyễn Đình Hóa (Viện Công nghệ Thông tin, ĐHQGHN) và GS Pier Luca Lanzi (ĐH Politecnico di Milano, Italy), và bảo vệ thành công luận án trước hạn. Với ông, khoa học là hành trình của sự dấn thân, kiên nhẫn và chấp nhận thất bại.
Song song với nghiên cứu, ông tích cực tham gia hội thảo quốc tế, hợp tác với các nhà khoa học đến từ Mỹ, Nhật Bản và châu Âu. Ngày 15/11/2022, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Tổng Biên tập Tạp chí Tin học và Điều khiển học – Vietnam Journal of Computer Science and Cybernetics.
Nhìn lại quyết định không gia nhập doanh nghiệp nước ngoài sau khi tốt nghiệp đại học, ông cho rằng đó là lựa chọn xuất phát từ việc xác định rõ đam mê lớn nhất của bản thân.
Quot 3: “Tôi muốn làm nghiên cứu, tạo ra những sản phẩm mới có ích cho xã hội. Thời gian đã chứng minh lựa chọn ở lại là hoàn toàn đúng đắn”.
Hành trình của PGS.TS Lê Hoàng Sơn vì thế không chỉ là câu chuyện về thứ hạng hay số lượng công bố, mà là minh chứng thuyết phục rằng từ chính giảng đường trong nước, khoa học Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra giá trị quốc tế, nếu người làm khoa học đủ kiên trì, đủ đam mê và đủ niềm tin vào con đường mình đã chọn.
