Siêu máy tính Fugaku, từng đứng đầu bảng xếp hạng những hệ thống tính toán nhanh nhất thế giới, vừa trở thành mục tiêu của một vụ tấn công mạng nghiêm trọng. Viện nghiên cứu Riken, đơn vị vận hành hệ thống, xác nhận dữ liệu của 4.222 người dùng Fugaku và 375 người dùng một siêu máy tính khác có nguy cơ bị xâm phạm. Sự cố buộc cơ quan này phải ngắt hoạt động hệ thống để kiểm tra và khắc phục.
Theo Riken, những liên lạc bất thường được phát hiện từ ngày 12/11. Qua điều tra, viện xác định tin tặc đã xâm nhập trái phép Fugaku trong khoảng thời gian từ ngày 10 đến 13/11. Đáng chú ý, kẻ tấn công lợi dụng bảng điều khiển công khai vốn được sử dụng để hiển thị trạng thái vận hành của siêu máy tính, từ đó tìm cách tiếp cận mạng nội bộ. Sau khi đột nhập, chúng cài đặt phần mềm trái phép lên một số máy chủ nhằm nhắm đến dữ liệu người dùng.
Những thông tin có nguy cơ bị đánh cắp bao gồm họ tên, địa chỉ email, ID người dùng, khóa SSH riêng tư, khóa truy cập và các tệp nghiên cứu lưu trên hệ thống. Đặc biệt, một số khóa truy cập bị lộ đã được tin tặc sử dụng để thử kết nối với những hệ thống khác. Tuy nhiên, Riken cho biết chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy chúng tiếp tục xâm nhập trái phép hoặc đánh cắp kết quả nghiên cứu. Hiện danh tính nhóm tin tặc và phương thức xâm nhập đầy đủ vẫn chưa được xác định.
Để ngăn chặn nguy cơ tấn công tiếp diễn, ngày 14/11, Riken quyết định tạm ngừng hoạt động Fugaku và vô hiệu hóa các khóa đăng nhập. Người dùng được yêu cầu thu hồi, thay thế khóa SSH cùng những thông tin xác thực từng lưu trên hệ thống. Viện nghiên cứu cũng báo cáo sự cố lên Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT). Ông Minoru Kihara, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản, cho biết cơ quan này đang phối hợp với Riken điều tra phạm vi ảnh hưởng, đồng thời nhấn mạnh việc bảo vệ an ninh cho Fugaku cần được ưu tiên.
Đưa vào vận hành từ tháng 3/2021 tại Kobe, Fugaku được phát triển bởi Riken và Fujitsu với tổng chi phí khoảng 130 tỷ yen, tương đương 817 triệu USD. Hệ thống đạt hiệu năng 537 petaflops, từng giữ vị trí siêu máy tính nhanh nhất thế giới trước khi bị Frontier của Mỹ vượt qua. Fugaku được sử dụng trong nhiều lĩnh vực như phát triển thuốc, dự báo thời tiết cực đoan và mô phỏng sự lây truyền virus. Hiện Riken chưa công bố thời điểm hoạt động trở lại, do vẫn phải vá lỗ hổng, xây dựng lại máy chủ bị xâm nhập và rà soát cấu hình mạng.