Đau dây thần kinh chẩm là gì?

Theo định nghĩa của Hiệp hội Đau đầu Quốc tế (IHS), đau dây thần kinh chẩm là một chứng rối loạn đau đầu có ảnh hưởng từ các dây thần kinh chẩm, còn được gọi là đau dây thần kinh C2 (dây thần kinh chạy từ vùng da đầu phía sau đến khu vực cột sống tiếp giáp với cổ).

Đây là một dạng đau đầu kịch phát, gây nên cảm giác đau nghiêm trọng như dao đâm ở vùng da của dây thần kinh chẩm.

Đau dây thần kinh chẩm là một nguyên nhân phổ biến gây đau đầu vùng gáy lan lên đỉnh đầu phía sau (vùng chẩm) hoặc gây đau nửa đầu.

Những cơn đau đầu bắt nguồn từ dây thần kinh chẩm thường rất dữ dội, lan ra vùng đầu và thậm chí lan xuống phần cổ vai. Cơn đau thường bắt đầu ở cổ và sau đó lan lên trên đầu.

Bệnh nhân có thể bị đau dây thần kinh chẩm lớn, dây thần kinh chẩm nhỏ hay dây thần kinh chẩm thứ ba. Một số trường hợp cơn đau đầu có thể là do sự tổn thương hoặc viêm của cả ba nhóm dây thần kinh chẩm này.

Cơn đau dây thần kinh chẩm thường bị chẩn đoán nhầm do người bệnh mô tả chúng khá giống với triệu chứng đau nửa đầu. Cảm giác kích thích của cơn đau từ dây thần kinh chẩm gần giống như sự kích thích cơn đau dây thần kinh sinh ba. Cơn đau thần kinh chẩm thường không xảy ra một cách đơn độc, tức bệnh có thể diễn ra cùng lúc với những cơn đau đầu khác.

Nguyên nhân gây đau dây thần kinh chẩm: Chấn thương các dây thần kinh chẩm lớn, chẩm nhỏ; Bị chèn ép lâu ngày do thói quen nằm ngủ gối cao đầu hoặc thoái hoá cột sống cổ; Khối u chèn ép thần kinh chẩm đi ra từ đốt sống C2- C3.

Triệu chứng đau dây thần kinh chẩm?

Đa số người bệnh thường đau ở một bên đầu, nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến cả hai bên đầu. Vị trí đau phía sau của đầu. Những đặc điểm thường gặp của triệu chứng đau dây thần kinh chẩm gồm:

Đau liên tục. Cơn đau thường bắt đầu tại nền hộp sọ và có thể đau lan sang phía sau hay dọc theo phần bên đầu.

Đau nhói, đau thành nhịp, kèm xen kẽ những cơn đau nhói hoặc cảm giác như bị điện giật ở các điểm: Phía sau gáy, đằng sau đầu, đằng sau tai

Lúc đầu cơn đau thưa, đau thành từng cơn, sau đó khoảng cách giữa các cơn ngắn dần, lên đến 2-3 cơn/ngày hoặc thậm chí là đau liên tục ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của người bệnh

Điều trị đau dây thần kinh chẩm?

Điều trị nội khoa: Chủ yếu là sử dụng các thuốc giảm đau để giảm triệu chứng cho người bệnh. Người bệnh có thể tự giảm đau bằng cách chườm ấm hoặc dùng vật lý trị liệu, như xoa bóp. Nếu cơn đau nặng hơn, người bệnh nên dùng thuốc giảm đau, kháng viêm, thuốc giãn cơ.

Điều trị bằng đốt sóng cao tần: Đốt sóng cao tần (Radiofrequency ablation -RFA) là một trong những phương pháp phá hủy tại chỗ gây tê liệt thần kinh chẩm bằng nhiệt. Nó đã được áp dụng phổ biến trên thế giới trong điều trị đau dây thần kinh chẩm khi điều trị nội khoa thất bại.

Đây là phương pháp can thiệp tối thiểu, sử dụng dòng điện xoay chiều có tần số 300-500 MHz, được tạo ra từ máy RF nối với kim đốt có đường kính nhỏ 18G (tương đương 1mm), tiếp cận với dây thần kinh chẩm dưới hướng dẫn của màn hình tăng sáng (C-arm), từ đó sinh ra nhiệt làm nóng và tê liệt dây thần kinh chẩm dẫn tới hiệu quả giảm đau cho người bệnh, phương pháp trên không để lại sẹo .

Người bệnh có thể điều trị ngoại trú, thời gian điều trị ngắn 15 -54 phút, chỉ cần gây tê, không cần gây mê, ít tác dụng phụ, tỷ lệ thành công cao.

Điều trị đau dây thần kinh chẩm bằng đốt sóng cao tần là phương pháp hiện đại mang lại hiệu quả cao

TS.BS. Vi Trường Sơn (Trưởng khoa Ngoại yêu cầu – Trung tâm Khám chữa bệnh chất lượng cao, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ)