![]() |
| Ảnh minh hoạ/Internet |
![]() |
| Ảnh minh hoạ/Internet |
Ngày nay, một lĩnh vực mới nổi được gọi là tâm thần học dinh dưỡng nhấn mạnh chế độ ăn uống và dinh dưỡng ảnh hưởng đến cách con người cảm thấy tinh thần như thế nào. Nó nhằm mục đích hỗ trợ điều trị các tình trạng sức khỏe tâm thần bằng chế độ ăn uống và thay đổi lối sống.
Mối liên quan giữa chế độ ăn uống và sức khỏe tâm thần
Một số nghiên cứu cho thấy một số loại thực phẩm thực sự có thể giúp ích cho chứng trầm cảm và căng thẳng.
Wolfgang Marx, Chủ tịch của Hiệp hội Nghiên cứu Tâm thần Dinh dưỡng Quốc tế cho biết: "Cũng giống như chúng ta nhận ra rằng chế độ ăn uống có liên quan đến các tình trạng như bệnh tim hoặc tiểu đường, giờ đây chúng ta hiểu rằng lựa chọn thực phẩm có thể ảnh hưởng đến chức năng não, tâm trạng và các rối loạn sức khỏe tâm thần".
Marx cho biết: "Chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến, chất lượng dinh dưỡng thấp luôn đi kèm với nguy cơ mắc bệnh trầm cảm và lo âu cao hơn". Theo một nghiên cứu năm 2024, những người tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến có nguy cơ mắc bệnh lo âu tăng 48% và nguy cơ mắc bệnh trầm cảm tăng 22%.
![]() |
| Chế độ ăn chứa trái cây và rau quả đem lại nhiều lợi ích cho não bộ con người/Ảnh minh hoạ |
Ngược lại, nghiên cứu cũng đã phát hiện ra rằng cải thiện chế độ ăn uống có thể cải thiện chứng trầm cảm. Công bố trên tạp chí Nutrition Reviews số tháng 2/2025 cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải có thể làm giảm nguy cơ mắc chứng trầm cảm, lo âu, rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Hơn nữa, trong một điều tra công bố trên ấn bản năm 2024 của BMC Public Health thực hiện với 7.434 người lớn, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những người ăn nhiều đậu, rau, trái cây, sữa chua, cá và hải sản, sữa và nước ép trái cây có mức độ căng thẳng nhận thức thấp hơn.
Thực phẩm có thể cải thiện tâm trạng
Chế độ ăn uống có thể gây ra hoặc làm giảm tình trạng viêm trong cơ thể và não. Một số loại thực phẩm cũng thúc đẩy dopamine và serotonin, các chất dẫn truyền thần kinh có tác động sâu sắc đến tâm trạng.
Hệ vi sinh vật cũng đóng vai trò trong phản ứng căng thẳng và các triệu chứng trầm cảm. Caroline Wallace, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại khoa Khoa học Dinh dưỡng và Viện Nghiên cứu Sức khỏe Tâm thần thuộc Đại học Ottawa, cho biết: "Khi chúng ta thấy căng thẳng mãn tính, sẽ có sự mất cân bằng hoặc thay đổi trong hệ vi sinh vật đường ruột và rối loạn chức năng hàng rào ruột, từ đó ảnh hưởng đến phản ứng viêm. Những phản ứng viêm này có thể dẫn đến những thay đổi về cảm xúc, sức khỏe tâm thần".
Bằng cách thường xuyên đưa những thực phẩm tăng cường trí não và tâm trạng vào các bữa ăn, đồ ăn nhẹ, giảm lượng thực phẩm chế biến cao, sức khỏe cảm xúc của bạn có thể sẽ dần được cải thiện. Bạn sẽ có cách tiếp cận chủ động đối với sức khỏe thể chất và tinh thần, điều này mang lại cảm giác thoải mái rất cần thiết.
Nếu bạn đang gặp phải các triệu chứng của bất kỳ tình trạng sức khỏe tâm thần nào, bạn có thể muốn làm việc trực tiếp với một chuyên gia, như bác sĩ tâm thần hoặc nhà tâm lý học, để được chăm sóc cá nhân.
Nạp những chất dinh dưỡng
Một số chất dinh dưỡng có liên quan đáng chú ý nhất đến sức khỏe tâm thần, cũng như một số loại thực phẩm chúng được tìm thấy trong:
Axit béo omega-3: quả óc chó, hạt chia, hạt lanh, cá hồi, cá trích, cá mòi.
Folate: Gan bò, gạo, ngũ cốc tăng cường, đậu mắt đen, rau bina, măng tây, cải Brussels.
Sắt: Hàu, gan bò, ngũ cốc tăng cường, rau bina, sô cô la đen, đậu trắng, đậu lăng, đậu phụ.
Magiê: Rau bina, bí đỏ và hạt chia, sữa đậu nành, đậu đen, hạnh nhân, hạt điều, đậu phộng.
Kẽm: Hàu, thịt gà, sườn heo, thịt bò nướng, cua hoàng đế Alaska, tôm hùm, hạt bí.
Vitamin nhóm B: Ức gà, gan bò, nghêu, cá ngừ, cá hồi, đậu xanh, khoai tây, chuối.
Vitamin A: Gan bò, cá trích, sữa bò, phô mai ricotta, khoai lang, cà rốt, dưa đỏ.
Vitamin C: Ớt đỏ và xanh, nước cam, bưởi, dâu tây, bông cải xanh.
Xông hơi giúp giảm cảm cúm, cải thiện tuần hoàn, thải độc và thư giãn tinh thần, nhưng cần tuân thủ nguyên tắc và lưu ý an toàn.
Buổi tối là “khoảng lặng” để cơ thể và làn da phục hồi. Duy trì những thói quen thư giãn trước khi ngủ giúp dễ vào giấc, ngủ sâu và da khỏe hơn.
Không chỉ giàu dinh dưỡng, thanh mát và dễ chế biến, đậu phụ còn có thể biến tấu thành vô vàn món ăn hấp dẫn.
Không chỉ luộc hay nướng, khoai lang còn có thể “biến hình” thành nhiều món ăn vặt thơm ngon, giòn béo, chua ngọt hấp dẫn, ai ăn cũng mê.
Uống nước đúng cách giúp bảo vệ thận, tránh sỏi, suy thận. Tìm hiểu những sai lầm phổ biến và cách duy trì lượng nước hợp lý hàng ngày.
Không gian xanh giúp thư giãn tinh thần, nạp năng lượng, giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe, như một vitamin miễn phí tự nhiên cho cơ thể.
Duy trì massage dẫn lưu bạch huyết 5-10 phút mỗi tối giúp giảm sưng mặt, bọng mắt, hỗ trợ da sáng hơn và gương mặt gọn gàng khi thức dậy.
Uống nước đúng cách giúp bảo vệ thận, tránh sỏi, suy thận. Tìm hiểu những sai lầm phổ biến và cách duy trì lượng nước hợp lý hàng ngày.
Không chỉ luộc hay nướng, khoai lang còn có thể “biến hình” thành nhiều món ăn vặt thơm ngon, giòn béo, chua ngọt hấp dẫn, ai ăn cũng mê.
Duy trì massage dẫn lưu bạch huyết 5-10 phút mỗi tối giúp giảm sưng mặt, bọng mắt, hỗ trợ da sáng hơn và gương mặt gọn gàng khi thức dậy.
Không gian xanh giúp thư giãn tinh thần, nạp năng lượng, giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe, như một vitamin miễn phí tự nhiên cho cơ thể.
Không chỉ giàu dinh dưỡng, thanh mát và dễ chế biến, đậu phụ còn có thể biến tấu thành vô vàn món ăn hấp dẫn.
Buổi tối là “khoảng lặng” để cơ thể và làn da phục hồi. Duy trì những thói quen thư giãn trước khi ngủ giúp dễ vào giấc, ngủ sâu và da khỏe hơn.
Xông hơi giúp giảm cảm cúm, cải thiện tuần hoàn, thải độc và thư giãn tinh thần, nhưng cần tuân thủ nguyên tắc và lưu ý an toàn.
Bổ sung hạt điều, hạt bí, trái cây tươi và cá biển để duy trì sức khỏe tuyến giáp, giảm nguy cơ viêm nhiễm và cân bằng hormone tự nhiên.
Chỉ cần chọn đúng kiểu tóc ngắn ngang vai, chị em có thể “hack” tuổi hiệu quả, giúp gương mặt trẻ trung hơn và khắc phục nhược điểm tóc mỏng, xẹp.
Bệnh Kawasaki là tình trạng viêm mạch máu cấp tính, phổ biến ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc trưng bởi sốt cao kéo dài (trên 5 ngày), phát ban, viêm kết mạc và đỏ môi.
Thức khuya kéo dài khiến da xỉn màu, tinh thần mệt mỏi. Chỉ sau 7 ngày đi ngủ sớm, nhiều người đã cảm nhận rõ sự thay đổi tích cực từ bên trong.
Sau Tết ăn nhiều dầu mỡ, rượu bia, cơ thể dễ mệt mỏi và tăng cân. Thực đơn thanh đạm với kombucha, món luộc và gạo lứt giúp nhẹ bụng, nhanh lấy lại năng lượng.
Bánh chưng rất dễ hỏng nếu bảo quản sai cách. Khi bóc bánh thấy mốc, nhớt, mùi lạ hay đổi màu, tuyệt đối không ăn kẻo rước bệnh vào người.
Không cần đến giày cao gót chênh vênh hay “dao kéo” vóc dáng, bạn vẫn có thể trông cao ráo hơn chỉ nhờ một bí quyết đơn giản: phối tất và giày đúng cách.
Mệt mỏi không đồng nghĩa với buồn ngủ. Khi não bộ còn căng thẳng và hormone stress tăng cao, giấc ngủ dễ bị chập chờn, thậm chí biến mất hoàn toàn.
Chỉ cần chọn đúng màu son theo sắc độ áo dài, bạn có thể “nâng tầm” diện mạo ngày xuân mà không cần trang điểm cầu kỳ.
Chọn thực phẩm giàu protein, vitamin và khoáng chất như cá, thịt, sữa, rau xanh... giúp thúc đẩy chiều cao và sức khỏe của trẻ nhỏ.
Chỉ với 4 kiểu áo dài tay cơ bản nhưng đúng xu hướng, bạn hoàn toàn có thể làm mới phong cách, mặc đẹp tinh tế mà vẫn trẻ trung hơn vài tuổi.
Không cần mua ngoài tiệm, bạn vẫn có thể tự làm khô bò nguyên miếng tại nhà với công thức đơn giản, vị đậm đà, thơm mềm, ăn vặt hay đãi khách đều ngon.
Chỉ vài nguyên liệu quen thuộc, bạn đã có thể làm cá viên phô mai chiên giòn rụm, bên ngoài vàng óng, bên trong mềm dai, béo ngậy cho cả nhà thưởng thức.