Bác sĩ Đinh Hữu Tâm, khoa Giải phẫu bệnh, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, ung thư tuyến nước bọt là loại khối u hiếm gặp. Chúng có trong tuyến nước bọt tại khoang miệng, bệnh xuất hiện ở mọi lứa tuổi và ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe con người. Thực tế, nhiều người bệnh chủ quan không điều trị, khối u to lên mới đi khám thì đã muộn.
Không giống như loại ung thư của vùng đầu mặt cổ khác gây ra bởi các tác nhân đã biết như thuốc lá, rượu và HPV. Theo bác sĩ Tâm, nguyên nhân của ung thư tuyến nước bọt hầu như không rõ ràng. Tiếp xúc với bức xạ như xạ trị liều thấp, nhiều lần chụp X-quang nha khoa,… là yếu tố thường được nghi ngờ nhất đến sự phát triển của khối u tuyến nước bọt.
Các yếu tố khác có thể có liên quan bao gồm có phơi nhiễm tại nơi làm việc (niken, cao su, silica), chế độ ăn uống, tuổi tác, di truyền. Ngoài ra, khoảng 2% các khối u tuyến đa hình lành tính có thể chuyển dạng thành ác tính.
Hình ảnh giải phẫu tuyến nước bọt. Ảnh: BVCC.
Triệu chứng của ung thư tuyến nước bọt
Phần lớn ung thư tuyến nước bọt phát sinh từ tuyến nước bọt mang tai và dưới hàm. Biểu hiện bằng khối sưng phồng trong tuyến nước bọt.
- Ung thư tuyến mang tai: Thường đau, mất cảm giác hoặc khó mở hàm.
- Triệu chứng nghi ngờ ung thư: U phát triển nhanh, liệt thần kinh mặt, u di động kém, hạch bạch huyết sưng to.
- Ung thư tuyến nước bọt dưới hàm: Thường biểu hiện một khối ở trước cổ không đau, nếu đau thường là tổn thương viêm. Các dấu hiệu ít phổ biến hơn như ít di động, xâm lấn da, liệt thần kinh mặt, hạch sưng to.
- Ung thư tuyến nước bọt dưới lưỡi: Thường biểu hiện bằng một khối ở sàn miệng.
- Các khối u tuyến nước bọt phụ thường biểu hiện dưới dạng một khối u dưới niêm mạc không loét, không đau của khoang miệng.
Điều trị
Bác sĩ Hữu Tâm cho hay phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn khối u hiện nay là phương pháp điều trị chính của ung thư tuyến nước bọt. Phẫu thuật tái tạo bao gồm thần kinh, da, xương, mô mềm,… có thể được thực hiện trong quá trình phẫu thuật nhằm đảm bảo chức năng và thẩm mỹ cho bệnh nhân.
Xạ trị bổ trợ được chỉ định cho các bệnh nhân giai đoạn tiến triển hoặc giai đoạn cuối. Một số bệnh nhân mắc ung thư tuyến nước bọt phụ, xạ trị có thể được cân nhắc là phương pháp điều trị ban đầu.
