Tổng thống Vladimir Putin tuần trước tuyên bố Nga đã thu về hơn 15 tỷ USD từ xuất khẩu vũ khí vào năm 2025, cung cấp thiết bị quân sự cho hơn 30 quốc gia bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Phát biểu tại cuộc họp ngày 30/1 của Ủy ban Hợp tác Kỹ thuật Quân sự ở Moscow, Putin cho biết các hợp đồng xuất khẩu đã được “thực hiện một cách đáng tin cậy” bất chấp áp lực ngày càng tăng từ các quốc gia phương Tây đang cố gắng ngăn chặn các quan hệ đối tác quốc phòng của Nga.

Tổng Nga Vladimir Putin cho biết xuất khẩu vũ khí năm 2025 của Nga đạt 15 tỷ USD.

Ông nói rằng doanh thu này sẽ giúp hiện đại hóa các doanh nghiệp quốc phòng, mở rộng năng lực sản xuất và tài trợ cho các chương trình nghiên cứu. Con số 15 tỷ USD thể hiện một nguồn thu nhập đáng kể cho ngành công nghiệp quốc phòng của Nga.

Doanh thu này có thể giúp bù đắp một phần tác động của các lệnh trừng phạt kinh tế của phương Tây, mặc dù tính bền vững lâu dài của mức xuất khẩu này vẫn còn chưa chắc chắn do Moscow ngày càng tiêu thụ nhiều hàng hóa quân sự và bị cô lập về mặt ngoại giao.

Nếu chính xác, những con số mới này sẽ thể hiện sự phục hồi đáng kể, gần như đạt mức trước chiến tranh, đối với xuất khẩu quân sự của Nga. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, một tổ chức theo dõi sát sao hoạt động buôn bán vũ khí quy mô lớn toàn cầu bằng phương pháp minh bạch, xuất khẩu vũ khí hạng nặng của Nga đã giảm 47% trong giai đoạn 2022-2024, trong khi xu hướng chung cho thấy mức giảm 64% khi so sánh giai đoạn 2015-2019 với giai đoạn 2020-2024.

Dữ liệu của SIPRI cho thấy, đến năm 2024, Nga đã tụt xuống vị trí thứ ba thế giới về xuất khẩu vũ khí, sau Mỹ và Pháp, do ảnh hưởng của nước này trên thị trường quân sự toàn cầu suy giảm.

Nga vẫn duy trì xuất khẩu vũ khí bất chấp các lệnh trừng phạt từ phương Tây.

Có thể có những vấn đề về độ tin cậy với các số liệu chính thức của Nga. Chính phủ Moscow tuyên bố kim ngạch xuất khẩu năm 2024 đạt 13,75 tỷ USD, trong khi các nhà phân tích phương Tây ước tính con số này thấp hơn hàng tỷ USD.

Theo phân tích của Jamestown Foundation, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington được thành lập năm 1984 để hỗ trợ những người đào tẩu khỏi Liên Xô, xuất khẩu vũ khí của Nga đã sụt giảm mạnh từ năm 2021 đến năm 2023, có thể giảm từ 14,6 tỷ USD xuống còn khoảng 3 tỷ USD.

Mặc dù các ước tính chính xác có thể khác nhau, xu hướng này vẫn đúng với mọi phương pháp nghiên cứu và các báo cáo từ phương Tây. Nga đã ngừng công khai các dữ liệu chi tiết về hợp đồng xuất khẩu vũ khí, bao gồm cả việc ngừng cung cấp thông tin cho các tổ chức liên quan của Liên Hợp Quốc.

Điều này cũng khiến các nhà quan sát độc lập khó có thể ước tính chính xác toàn cảnh hoạt động buôn bán vũ khí của Nga, bằng chứng là những ước tính khác nhau từ các tổ chức phương Tây khác nhau.

Dữ liệu của SIPRI cho thấy các công ty vũ khí hàng đầu của Nga, Rostec và United Shipbuilding Corporation, đã tăng doanh thu 23% vào năm 2025, nhưng sự tăng trưởng này đến từ nhu cầu quân sự trong nước, điều mà các nhà nghiên cứu lưu ý là "đã bù đắp nhiều hơn cho doanh thu bị mất do xuất khẩu vũ khí giảm".

Thông báo của Putin được đưa ra cùng với những phát biểu mới từ Giám đốc điều hành của Rosoboronexport, Alexander Mikheyev, người đã nói với hãng thông tấn nhà nước Nga TASS rằng hợp tác kỹ thuật quân sự với các nước châu Phi đã đạt đến mức độ chưa từng thấy kể từ thời Liên Xô và “vượt trội hơn ở một số khía cạnh”.

Ông Mikheyev cũng cho biết Rosoboronexport đang mở rộng hoạt động của mình tại châu Phi sau cuộc họp của ủy ban tổng thống. Rosoboronexport, tập đoàn độc quyền xuất khẩu vũ khí nhà nước của Nga, kiểm soát hơn 85% lượng xuất khẩu quân sự của nước này.

Châu Phi và châu Á chiếm thị phần lớn trong tổng số 15 tỷ đô Nga thu về trong năm 2025.

Kể từ khi thành lập, công ty đã ký kết hơn 30.000 hợp đồng với 122 quốc gia, với tổng giá trị xuất khẩu vượt quá 230 tỷ USD. Tổng cộng, sổ đặt hàng của công ty hiện đã vượt quá 60 tỷ USD, ông Mikheyev cho biết vào ngày 30 tháng 1.

Điện Kremlin ưu tiên bán vũ khí cho châu Phi, châu Á và Trung Đông. Ông Putin cho biết hơn 340 dự án quốc phòng chung với 14 quốc gia đang được triển khai hoặc phát triển, đồng thời công bố các biện pháp hỗ trợ nhà nước bổ sung cho xuất khẩu quân sự trong giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2028.

Nếu những con số được báo cáo là chính xác, khả năng Nga duy trì xuất khẩu vũ khí ở mức độ này sẽ đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Mặc dù các hạn chế nhắm vào các lĩnh vực ngân hàng, công nghệ và thương mại của Nga, nhiều quốc gia ở châu Phi và châu Á vẫn tiếp tục giao dịch với Nga và mua thiết bị quân sự của Nga do chi phí thấp hơn và mối quan hệ quốc phòng lâu dài.

Việc tiếp tục bán hàng cũng phản ánh việc Moscow sử dụng xuất khẩu vũ khí để củng cố vị thế địa chính trị của mình ở những khu vực xa xôi trên thế giới. Tuy nhiên, ngành công nghiệp quốc phòng của Nga hiện đang hoạt động ở mức sản xuất thời chiến để cung cấp cho quân đội trong nước.

Theo số liệu chính thức, chi tiêu quốc phòng nước này đã đạt 7,3% GDP tính đến tháng 12 năm 2025. Thêm vào đó, những tổn thất về trang thiết bị do Nga sản xuất trong chiến đấu ở Ukraine, Venezuela và Iran có thể đã làm dấy lên những nghi ngờ từ một số khách hàng tiềm năng về hiệu quả của các hệ thống vũ khí của Moscow trong chiến tranh hiện đại.