Vị vua thi sĩ
Đếm cả bài có 56 chữ, tương ứng với một bài thơ thất ngôn bát cú, nhìnvào như một “trận đồ bát quái”. Vua Thiệu Trị đã từng chỉ cách đọc haibài thơ và đưa ra câu đố tìm kiếm trong 64 bài thơ. Tuy nhiên, cho đếnnay, vẫn chưa ai tìm ra được.
Từ khi Thiệu Thị lên ngôi thì việc cấm đạo Thiên Chúa bớt đi hơn so vớithời vua Minh Mạng. Tuy nhiên, triều đình vẫn không có cảm tình vớiThiên Chúa giáo và những giáo sĩ ngoại quốc vẫn còn bị giam ở Huế.
Lúc này, có người báo tin về việc các giáo sĩ ngoại quốc bị giam ở Huếcho trung tá Pháp là ông Favin Lévêque, đảm nhận việc coi tàu Héroïne.
Trung tá Favin Lévêque liền đem tàu vào Đà Nẵng xin cho năm người giáosĩ được tha. Năm Thiệu Trị thứ 5, có người Giám mục tên Lefèbvre bị xửán xử tử.
Thiếu tướng nước Pháp là Cécile biết cũng sai quân đem tàu Alcmène vào Đà Nẵng đón giám mục ra.
Đến năm 1847 khi người Pháp biết rằng ở Huế không còn giáo sĩ bị giamnữa, mới sai đại tá De Lapierre và trung tá Rigault de Genouilly đem haichiếc chiến thuyền vào Đà Nẵng, xin bỏ những chỉ dụ cấm đạo và để chongười trong nước được tự do theo đạo mới. Khi hai bên còn đang thươngnghị về việc này thì quan nước Pháp thấy thuyền của nước ta đóng gần tàucủa Pháp.
Hơn nữa, ở trên bờ lại thấy có quân đắp đồn lũy liền nghĩ rằng có âm mưubèn phát súng bắn đắm cả những thuyền ấy, rồi nhổ chạy ra biển.
Vua Thiệu Trị thấy vậy tức giận có dụ ra cấm người ngoại quốc vào giảngđạo và trị tội những người trong nước đi theo đạo. Những sự kiện này mởđầu “đường lối ngoại giao pháo hạm” của thực dân Pháp, báo hiệu trướcnhững hành động xâm lược về sau này.
Một vài tháng sau Thiệu Trị lâm bệnh nặng. Theo những ghi chép trong sửnhà Nguyễn thì con trai trưởng của vua Thiệu Trị là Nguyễn Phúc HồngBảo, một người ham chơi, mê cờ bạc, không chịu học hành.
Vì vậy khi gọi các quan Trương Đăng Quế, Võ Văn Giải, Nguyễn Tri Phươngvà Lâm Duy Hiệp vào trăng trối, Thiệu Trị để di chiếu truyền ngôi chocon thứ là Nguyễn Phúc Hồng Nhậm.
Hồng Bảo được tin đem binh vào nhằm buộc cha thay đổi di chiếu nhưng bịquan Phạm Thế Lịch giữ lại. Một mình Hồng Bảo vào lạy lục vua cha ThiệuTrị song vua Thiệu Trị quay mặt đi không trả lời. Hồng Bảo bị Phạm ThếLịch và Vũ Văn Giải đưa vào hậu cung và giữ ở đó.
Thiệu Trị qua đời ngày 27 tháng 9 năm Đinh Mùi, tức 4 tháng 10 năm1847, hưởng thọ 41 tuổi, miếu hiệu là Hiến Tổ. Sau khi mất, bài vị nhàvua được đưa vào thờ trong Thế Miếu. Lăng của ông là Xương Lăng, tọa lạctại làng Cư Chánh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Và nghi án về người con rơi làm quan đại thần phụ chính
Một nghi án cho đến nay vẫn còn bỏ ngỏ, chưa có câu trả lời chính làviệc vua Thiệu Trị có con rơi với một người phụ nữ xinh đẹp tại vùng đấtQuảng Trị. Trong cuốn sách “Hương giang cố sự”, nhà nghiên cứu NguyễnĐắc Xuân có viết rằng: “Năm ấy đức Minh Mạng đi tuần du Quảng Trị, cóđem Tường Khánh Công (tức vua Thiệu Trị sau này) đi theo.
Ở hành cung Quảng Trị, thấy một người con gái đẹp đi ngang, gọi vào“dùng”. Sau đó Công theo phụ hoàng trở lại Huế, không ngờ người con gáiấy có thai và đã sinh con”. Và theo nhà nghiên cứu thì người con đókhông ai khác chính là Nguyễn Văn Tường.
Ông Nguyễn Văn Tường sinh 1824 tại làng An Cư, tỉnh Quảng Trị. Ông đỗ cửnhân năm 26 tuổi, được bổ làm Huấn đạo huyện Mộ Đức, Quảng Ngãi rồitiếp tục được thăng Tri huyện Thành Hoá, nay chính là huyện Hướng Hoá,Cam Lộ và Đa Krông, thuộc tỉnh Quảng Trị...
Chức vụ ông giữ lâu nhất là Thượng thư Bộ Hộ, quản lí Thương bạc viện –cơ quan ngoại giao và ngoại thương. Nguyễn Văn Tường cũng là người cócông cải cách thuế ruộng đất để thống nhất Đàng Trong và Đàng Ngoài.
Trong khi đó, ông Tôn Thất Hào, cháu ngoại của Công nữ Như Khuê - côngchúa Đoan Thuận - cũng khẳng định, Nguyễn Văn Tường là con của vua ThiệuTrị chứ không phải là con một ông thợ mộc như một nhà nghiên cứu NhậtBản đã viết trong Nước Đại Nam đối diện với Pháp và Trung Hoa.
Lời khẳng định của hậu duệ cụ Tường dựa trên lý luận, con thợ mộc thìkhó có điều kiện để ăn học đến đỗ đại khoa. Cũng theo ông Hào vì là conhoang nên cụ Tường không được mang họ Nguyễn Phước.
Song vì Thiệu Trị biết rõ là con mình nên vẫn gửi tiền cho ăn học. Vìthế, khi nộp đơn thi Hương, cụ Tường bỏ họ Nguyễn Văn bách tính lấy họvua là “Nguyễn Phúc”.
Tuy nhiên, bản thân việc Nguyễn Văn Tường là con rơi của vua Thiệu Trịmới chỉ được dân gian lưu lại chứ không được ghi chép trong nhiều chínhsử. Thêm vào đó, nghi án này vẫn còn tồn tại nhiều điểm chưa hợp lí.
Bắt đầu từ chính chuyện vua Minh Mạng đi tuần có mang theo vua ThiệuTrị. Cụ thể là vào cuối năm 1823, đầu năm 1824, sách “Đại Nam thực lục”và “Minh Mạng chính yếu” của Quốc sử quán triều Nguyễn không nói đếnviệc Minh Mạng đi tuần du Quảng Trị.
Như vậy là việc vua Thiệu Trị lúc đó mới 15 tuổi có đi theo Minh Mạng ravùng đất này hay không, ra lúc nào vẫn chưa được xác định. Thêm vào đó,việc Thiệu Trị thời trẻ có hoang chơi đến độ thấy một người con gái đẹpliền gọi vào để “sủng hạnh” cũng không có ghi lại trong sử sách.
Bản thân cha ông, vua Minh Mạng là ông vua nghiêm khắc nhất triềuNguyễn. Thế nên rất khó để việc trong một thời gian dài mà vua Thiệu Trịcó thể che giấu người con riêng của mình mà không bị vua Minh Mạng pháthiện và nghiêm xử.
Đặc biệt, việc Nguyễn Văn Tường khi đi thi dùng họ vua không khiến vua “nhận mặt” con mà còn nghiêm xử nặng nề.
Về vấn đề này, sách “Đại Nam thực lục chính biên” ghi: “Trong danh sáchtú tài trường Thừa Thiên có người tên là Nguyễn Phước Tường, vua ghétmạo dùng họ nhà vua, sai cắt bỏ nên trong sổ tú tài, đổi làm Nguyễn VănTường và giao cho Viện Đô sát trị tội.
Vua lại dụ: “Đức thái tổ gia dụ hoàng đế ta gây dựng nước nhà lấy Nguyễn Phúc làm họ nhà vua.
Khoảng niên hiệu Minh Mạng lại có dụ nhắc lại: phàm người không họ vuamà dưới họ Nguyễn của mình mạo đặt chữ Phúc thì đều cho dùng chữ khác đểthay. Quan dân trong ngoài ai cũng đều biết kính cẩn, kiêng tránh.
Văn Tường đã đi học, đi thi, không thể nói là không biết, sao lại cònmạo đội họ vua? Quan tỉnh Quảng Trị và học quan ở phủ, huyện sở tại xéthạch, thu quyển, cứ việc sắp xếp đưa đi, quan Quốc tử giám và quantrường lại không một người nào kiểm điểm nêu ra, sao mà đui điếc cả mộtlũ đến thế? Bộ Lễ trước đây thu nhận danh sách cũng bỏ qua không biết.Tất cả đều là sơ sót, giao cho Viện Đô sát nghị xử.
Khi án xét dâng lên vua lại giao đình thần bàn lại. Tường bị tội đồ mộtnăm, học quan ở tỉnh, phủ, huyện, quan Quốc tử giám, quan trường, Bộ Lễvà Viện Đô sát đều bị phân biệt giáng phạt”.
Trong gia phả họ Nguyễn cũng có chép về việc này: “Thiệu Trị ngũ niênthi trúng tú tài hậu dĩ can quốc tánh quyển diện đề Nguyễn Phước Tường,truất lạc nghị án” (Tạm dịch: Năm Thiệu Trị thứ 5, thi đậu tú tài, sauvì phạm luật về họ vua, ngoài quyển thi đề Nguyễn Phước Tường, nên bịđánh rớt, nghị án).
Về phía gia tộc mà nói, họ Nguyễn Văn là một họ lớn, có vai vế, có họcvấn, lẽ nào có thể chấp nhận một người con gái đã từng sinh con cho vuaThiệu Trị.
Hơn nữa, sau đó, theo ghi chép thì mẹ của Nguyễn Văn Tường còn sinhthêm hai con trai và năm người con gái trong lúc phong tục của ngườiViệt rất xem trọng trinh tiết và tôn tử.
Bản thân Nguyễn Văn Tường khi ra làm quan cũng biết lời đồn đại về việcmình là con rơi của vua Thiệu Trị. Ông không hề phân bua về gốc tích màđã trả lời bằng việc cho con trai là Nguyễn Văn Tộ lấy con gái hoàngtộc.
Vậy nên, cho đến nay có hay không việc đại thần phụ chính Nguyễn VănTường với nhiều công trạng chính là con rơi của vua Thiệu Trị trong mốitình một đêm vẫn là câu hỏi để ngỏ.
TIN BÀI LIÊN QUAN
ĐANG ĐỌC NHIỀU
