Sau nhiều vòng đấu trí bằng văn bản làm rõ giữa nhà thầu và chủ đầu tư, gói thầu số 05 (hỗn hợp) trị giá hơn 22 tỷ đồng tại huyện Vĩnh Cửu đã chính thức có chủ. Tuy nhiên, đằng sau con số trúng thầu sát nút là những vấn đề kỹ thuật khiến giới chuyên gia không khỏi băn khoăn về tính hiệu quả và sự minh bạch.
Cuộc đua "độc mã" tại gói thầu 22 tỷ đồng
Theo Biên bản mở thầu lúc 08:09 ngày 02/12/2025, gói thầu "Gói thầu số 05 (xây lắp + thiết bị): Nội dung chi phí xây dựng" thuộc dự án Đầu tư hệ thống truyền thanh thông minh - Viễn thông và Bảng điện tử trên địa bàn huyện Vĩnh Cửu (Mã TBMT: IB2500502651) chỉ ghi nhận duy nhất 01 nhà thầu tham dự. Đó là Liên danh TTCS Đồng Nai với giá dự thầu 21.556.946.445 đồng.
Đến ngày 13/12/2025, ông Võ Nguyên Quý - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án (QLDA) khu vực 09 tỉnh Đồng Nai đã ký Quyết định số 124/QĐ-BQLDAKV09 phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Theo đó, Liên danh TTCS Đồng Nai trúng thầu với giá 21.556.946.000 đồng (đã làm tròn), tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách đạt mức rất khiêm tốn.
"Nút thắt" FM và Nano SIM: Tiêu chí hạn chế cạnh tranh?
Trước khi đóng thầu, gói thầu này đã trở thành tâm điểm của những cuộc tranh luận nảy lửa. Một nhà thầu quan tâm đã gửi hàng loạt văn bản yêu cầu làm rõ E-HSMT, xoáy sâu vào các tiêu chuẩn kỹ thuật bị cho là bất hợp lý.
Thứ nhất là yêu cầu thiết bị phải thu được sóng FM (tần số 50 MHz đến 115 MHz). Nhà thầu dẫn chứng Nghị định 49/2024/NĐ-CP quy định các đài truyền thanh cấp huyện phải chấm dứt phát sóng FM trước ngày 31/12/2025. Việc đầu tư hệ thống thông minh nhưng lại bắt buộc có tính năng FM "sắp khai tử" bị xem là lãng phí và đi ngược lộ trình chuyển đổi số. Tuy nhiên, Ban QLDA khu vực 09 vẫn kiên định với quan điểm "nhằm tận dụng hiện trạng, tránh lãng phí" và khẳng định chức năng này phù hợp thực tế địa phương.
Thứ hai là yêu cầu khắt khe về khe cắm Nano SIM hoặc eSIM. Giới chuyên gia cho rằng việc giới hạn này loại bỏ các thiết bị sử dụng Micro SIM hoặc SIM tiêu chuẩn - vốn có tính năng tương đương nhưng giá thành cạnh tranh hơn. Dù sau đó phía Chủ đầu tư có văn bản trả lời rằng các chuẩn SIM khác có thể được coi là tương đương, nhưng những mập mờ ban đầu đã phần nào tạo ra rào cản tâm lý cho các đơn vị muốn tham gia.
Áp lực tiến độ 60 ngày: Bài toán khó cho chất lượng?
Với một gói thầu hỗn hợp (PC) bao gồm cả xây lắp nền móng trụ màn hình LED lớn và lắp đặt 463 cụm thu phát thanh trên địa bàn rộng, thời gian thực hiện 60 ngày bị đánh giá là "quá gấp". Nhà thầu từng kiến nghị nới lỏng tiến độ lên 90-120 ngày để đảm bảo quy trình kỹ thuật, đặc biệt là thời gian chờ bê tông đạt cường độ.
Phản hồi vấn đề này, Ban QLDA khu vực 09 khẳng định đây là các thiết bị có sẵn trên thị trường và nhà thầu cần huy động nhân sự triển khai đồng thời nhiều mũi thi công để đáp ứng tiến độ.
Góc nhìn chuyên gia: Cần sự minh bạch từ yêu cầu kỹ thuật
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định: "Căn cứ Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 214/2025/NĐ-CP, việc đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật quá chuyên biệt hoặc lỗi thời mà không có thuyết minh thuyết phục có thể vi phạm hành vi cấm tại Khoản 3 Điều 44 về hạn chế cạnh tranh. Dù HSMT có ghi chú 'thông số mang tính chất tham khảo', nhưng nếu không được làm rõ kịp thời, nó sẽ trực tiếp loại bỏ các nhà thầu có giải pháp tối ưu hơn về giá".
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng: "Việc gói thầu chỉ có một nhà thầu duy nhất tham dự và trúng thầu sát giá gói thầu thường phản ánh hồ sơ mời thầu chưa thực sự hấp dẫn hoặc có những rào cản kỹ thuật khiến các đơn vị khác e dè. Đặc biệt với các dự án sử dụng ngân sách tỉnh như tại Vĩnh Cửu, mục tiêu cao nhất là hiệu quả đầu tư và tính hiện đại của công nghệ".
Kết quả đánh giá: Những lỗ hổng được "làm rõ" phút chót
Báo cáo đánh giá E-HSDT số 1112/2025/BCĐG-TTM ngày 11/12/2025 của Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Tân Thái Minh cho thấy Liên danh TTCS Đồng Nai cũng gặp không ít trục trặc trong hồ sơ. Nhà thầu này từng bị yêu cầu làm rõ do chưa cung cấp đủ CCCD nhân sự chủ chốt và kê khai hợp đồng tương tự chưa phù hợp tính chất xây lắp/thiết bị.
Dù vậy, sau khi bổ sung tài liệu, đơn vị này vẫn được đánh giá "Đạt" ở tất cả các nội dung năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật.
Có thể thấy, gói thầu số 05 tại huyện Vĩnh Cửu đã về đích theo đúng quy trình, nhưng những tranh luận về công nghệ FM hay áp lực tiến độ vẫn để lại nhiều dư âm. Liệu hệ thống truyền thanh 22 tỷ đồng này có thực sự phát huy hiệu quả sau năm 2025 khi công nghệ analog lùi bước, hay sẽ sớm trở thành một bài toán lãng phí ngân sách? Câu trả lời xin nhường lại cho quá trình vận hành thực tế của địa phương.