![]() |
| Đoàn Thị Điểm (1705-1749), hiệu Hồng Hà, là nữ sĩ Việt Nam thời Lê Trung Hưng. Là con nhà nho nên ngay từ thuở nhỏ bà đã được học đủ Tứ Thư, Ngũ Kinh… lại thông minh, xinh đẹp, nên đến năm 16 tuổi, bà đã nổi tiếng là một tài nữ trẻ tuổi nổi tiếng khắp kinh thành thăng Long. |
![]() |
| Quan Thượng thư Lê Anh Tuấn, đã nhận bà làm con nuôi và có ý tiến cử bà vào cung Chúa Trịnh để dạy các cung nữ, bà kiên quyết từ chối, vì không muốn bị gò bó trong chốn triều đình. |
![]() |
| Năm bà 25 tuổi, biến cố gia đình liên tiếp ập đến, đầu tiên là cha mất, ít lâu sau anh trai mất, một mình nữ sĩ phải gồng gánh cả gia đình. Bà vừa bốc thuốc, vừa dạy học để lo toan cuộc sống hàng ngày. |
![]() |
| Cuộc sống vất vả và gánh nặng trên vai với mẹ già, chị dâu mù lòa, đàn cháu bé dại, nên ai hỏi cưới nữ sĩ Đoàn Thị Điểm đều từ chối. Mãi đến năm 37 tuổi cảm phục tài trí của Nguyễn Kiều, một tiến sĩ nổi tiếng thời đấy bà mới nhận lời. Sau này, Nguyễn Kiều có thơ: “Nhân duyên gặp gỡ nhất trần gian/Cả cuộc đời ta được phúc ban/Ai bảo khát khao tiên nữ nữa/Nàng tiên đã xuống cõi nhân hoàn”. |
![]() |
| Đáng tiếc, hôn nhân vừa thành, Nguyễn Kiều phải đi sứ Trung Quốc ba năm. Khi về ông được cử làm Tham thị ở Nghệ An. Nữ sĩ cùng đi với chồng, nhưng trên đường đi, bà bị cảm nặng, chạy chữa không khỏi, mất ở Nghệ An vào ngày 11/9 năm Mậu Thìn (1748), lúc 43 tuổi. |
![]() |
| Sống cuộc đời ngắn ngủi và thăng trầm, nhưng sinh thời nữ sĩ Đoàn Thị Điểm được đánh giá là bậc nhất về sắc đẹp lẫn tài văn bên cạnh Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan và Sương Nguyệt Anh. |
![]() |
| Bà là tác giả tập Truyền kỳ tân phả (chữ Hán), và tác giả của truyện thơ Chinh phụ ngâm (bản chữ Nôm- 412 câu thơ) được bà dịch từ nguyên bản Chinh phụ ngâm khúc (viết bằng chữ Hán của Đặng Trần Côn). |
![]() |
| Đến nay cùng với Truyện Kiều của Nguyễn Du, Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều, bản dịch Chinh phụ ngâm của Đoàn Thị Điểm được xem là tác phẩm ưu tú của nền thi văn trung đại Việt Nam. |
![]() |
| Bà còn viết tập Nữ trung tùng phận gồm 1401 câu thơ và bài Bộ bộ thiềm-Thu từ (tức Bộ bộ thiềm- Bài hát mùa thu). Ngoài ra còn có một số bài thơ văn khác của bà (gồm chữ Hán, chữ Nôm) được chép trong tập Hồng Hà phu nhân di văn của tiến sĩ Nguyễn Kiều mới được phát hiện gần đây. |
![]() |
| Cảm phục tài năng của Đoàn Thị Điểm, nhà văn Lê Phương Liên đã xuất bản cuốn “Nữ sĩ thời gió bụi", cuốn tiểu thuyết dã sử viết về nữ sĩ Hoàng hà. |
![]() |
| Theo dự đoán ngày mới 26/11/2021 cho 12 con giáp, tuổi Tý xuất hiện nhiều cơ hội tốt có lợi cho sự nghiệp. Tài vận: tình hình tài chính tốt, nên điều chỉnh lại việc quản lý tài chính. Tình cảm: có nhiều tin vui. |
![]() |
| Tú Xương tên thật là Trần Tế Xương (1870-1907), tên tự là tự Mặc Trai, hiệu Mộng Tích, Tử Thịnh, quê ở thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định hiện nay. Tú Xương được xem là một trong những nhà thơ nổi tiếng của nền văn học Việt Nam giai đoạn cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Nguồn ảnh: Wikipedia. |
Hạnh phúc của một cái cây không nằm ở việc nó có bao nhiêu đất, mà nằm ở việc nó dùng số đất ít ỏi ấy như thế nào.
Trên màn ảnh, Velociraptor là sát thủ to lớn săn người theo bầy, ngoài đời thực, loài khủng long này nhỏ hơn nhiều và phủ đầy lông vũ.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 31/10/2026, Bọ Cạp có cơ hội nhìn lại tình cảm, trong khi Sư Tử mạnh dạn phát huy năng lực, đón nhận những thay đổi tích cực.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Hợi có cơ hội đón tin vui, trong khi tuổi Ngọ và Tuất phát huy thế mạnh.
Khi gần như không còn hy vọng tìm thấy đồ tùy táng, các nhà khảo cổ bất ngờ phát hiện vật bằng gốm hình tròn nằm sát tai người quá cố.
Trước khi sinh ra người chinh phục phần lớn lục địa Á – Âu, Hoelun đã trải qua một cuộc hôn nhân dang dở và bị bắt về làm vợ người khác.
Ngôi mộ cổ hơn 2.600 năm tuổi trên núi Kỷ Vương Cố chứa nhiều báu vật và dấu tích tuẫn táng, nhưng danh tính chủ nhân vẫn bí ẩn.
Con người có thể làm lạnh vật chất đến mức nào, điều gì khiến vũ trụ không thể dễ dàng chạm tới giới hạn lạnh nhất?
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Tuất có cơ hội đón vận may trong công việc, tình cảm thuận lợi.
Khi mùa đông biến cảnh vật thành băng giá, một số động vật có thể đóng băng cơ thể, ngừng hoạt động rồi hồi sinh khi ấm lên.
Được phát hiện trong động Thiên Đường và hang Sơn Đoòng, hai loài sinh vật nhỏ bé hé lộ những đặc điểm thích nghi và giá trị tiến hóa đáng chú ý.
Giữa vùng bán sa mạc bên bờ biển Caspi, những phiến đá khắc hình người và thú đang hé lộ thế giới tinh thần của nhân loại thời tiền sử.
Một nghiên cứu trên người phát hiện nước ép nguyên chất nam việt quất có thể giảm tốc độ hình thành mảng bám và lượng axit trong khoang miệng.
Ở độ sâu hơn 2.000m dưới Thái Bình Dương, các nhà khoa học từng phát hiện một con bọt biển có kích thước tương đương chiếc ô tô nhỏ. Dù đã được tìm thấy hơn 10 năm, sinh vật khổng lồ này vẫn còn nhiều bí ẩn.
Trồng một bụi nam thiên trúc là trồng một lời nguyện cầu cho sự an ổn lâu dài, cho nếp nhà luôn có người, có lửa, có tiếng cười, dù ngoài kia là gió bấc mưa phùn.
Con người có thể làm lạnh vật chất đến mức nào, điều gì khiến vũ trụ không thể dễ dàng chạm tới giới hạn lạnh nhất?
Giữa hàng nghìn cổ vật Ai Cập cổ đại, tượng Khafre vẫn khiến người xem kinh ngạc bởi vẻ uy nghiêm, sự hoàn mỹ và bí ẩn vượt thời gian.
Bên dòng Dniester thơ mộng, một pháo đài đá sừng sững suốt nhiều thế kỷ, chứng kiến những cuộc đụng độ giữa các đế chế hùng mạnh.
Một số chất tiết từ tuyến da kỳ giông lửa vẫn phát huỳnh quang hơn 24 giờ sau khi rời cơ thể. Vai trò của ánh sáng và hợp chất tạo ra nó vẫn chưa rõ.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 1/11/2026, Sư Tử có cơ hội khẳng định bản thân, không nên đầu tư tài chính khi chưa đánh giá đầy đủ rủi ro.
Đôi khi, một bước ngoặt lớn của nhân loại không bắt đầu bằng một kế hoạch hoàn hảo, mà từ một thí nghiệm thất bại bất ngờ.
Khi một con voi nằm xuống mãi mãi, những thành viên trong đàn đôi khi dừng bước, chạm vòi vào cơ thể nó, như thể đang cố hiểu điều gì vừa xảy ra.
Nếu có một nền văn minh ngoài hành tinh đang cố gắng liên lạc với chúng ta, các nhà khoa học sẽ phát hiện tín hiệu ấy bằng cách nào?
Nếu chia vật chất thành những phần ngày càng nhỏ, liệu chúng ta có chạm đến một giới hạn cuối cùng, nơi mọi khái niệm quen thuộc đều tan biến?
Không cần thép hay sắt, người Aztec từng tạo ra một loại vũ khí có lưỡi cắt bằng đá núi lửa, khiến đối thủ khiếp sợ trên chiến trường.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Tuất có cơ hội đón vận may trong công việc, tình cảm thuận lợi.
Trong lúc cày ruộng, một nông dân Trung Quốc tình cờ phát hiện ngôi mộ cổ thời Thương, bên trong chứa bảo vật hình rồng quý hiếm.
Trong quá trình xây dựng kênh thủy lợi, một ngôi mộ cổ được phát hiện tại Trung Quốc, hé lộ thanh bảo kiếm hơn 2.500 năm tuổi.
Ẩn náu trong những cánh rừng núi đá vôi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, chuột đá Trường Sơn là minh chứng đặc biệt cho những bí ẩn tiến hóa ở Việt Nam.
Không có xương sống, bạch tuộc vẫn biết giải đố, mở nắp lọ và ngụy trang tài tình, khiến giới khoa học phải xem xét lại trí thông minh của loài vật này.