![]() |
| Đoàn Thị Điểm (1705-1749), hiệu Hồng Hà, là nữ sĩ Việt Nam thời Lê Trung Hưng. Là con nhà nho nên ngay từ thuở nhỏ bà đã được học đủ Tứ Thư, Ngũ Kinh… lại thông minh, xinh đẹp, nên đến năm 16 tuổi, bà đã nổi tiếng là một tài nữ trẻ tuổi nổi tiếng khắp kinh thành thăng Long. |
![]() |
| Quan Thượng thư Lê Anh Tuấn, đã nhận bà làm con nuôi và có ý tiến cử bà vào cung Chúa Trịnh để dạy các cung nữ, bà kiên quyết từ chối, vì không muốn bị gò bó trong chốn triều đình. |
![]() |
| Năm bà 25 tuổi, biến cố gia đình liên tiếp ập đến, đầu tiên là cha mất, ít lâu sau anh trai mất, một mình nữ sĩ phải gồng gánh cả gia đình. Bà vừa bốc thuốc, vừa dạy học để lo toan cuộc sống hàng ngày. |
![]() |
| Cuộc sống vất vả và gánh nặng trên vai với mẹ già, chị dâu mù lòa, đàn cháu bé dại, nên ai hỏi cưới nữ sĩ Đoàn Thị Điểm đều từ chối. Mãi đến năm 37 tuổi cảm phục tài trí của Nguyễn Kiều, một tiến sĩ nổi tiếng thời đấy bà mới nhận lời. Sau này, Nguyễn Kiều có thơ: “Nhân duyên gặp gỡ nhất trần gian/Cả cuộc đời ta được phúc ban/Ai bảo khát khao tiên nữ nữa/Nàng tiên đã xuống cõi nhân hoàn”. |
![]() |
| Đáng tiếc, hôn nhân vừa thành, Nguyễn Kiều phải đi sứ Trung Quốc ba năm. Khi về ông được cử làm Tham thị ở Nghệ An. Nữ sĩ cùng đi với chồng, nhưng trên đường đi, bà bị cảm nặng, chạy chữa không khỏi, mất ở Nghệ An vào ngày 11/9 năm Mậu Thìn (1748), lúc 43 tuổi. |
![]() |
| Sống cuộc đời ngắn ngủi và thăng trầm, nhưng sinh thời nữ sĩ Đoàn Thị Điểm được đánh giá là bậc nhất về sắc đẹp lẫn tài văn bên cạnh Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan và Sương Nguyệt Anh. |
![]() |
| Bà là tác giả tập Truyền kỳ tân phả (chữ Hán), và tác giả của truyện thơ Chinh phụ ngâm (bản chữ Nôm- 412 câu thơ) được bà dịch từ nguyên bản Chinh phụ ngâm khúc (viết bằng chữ Hán của Đặng Trần Côn). |
![]() |
| Đến nay cùng với Truyện Kiều của Nguyễn Du, Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều, bản dịch Chinh phụ ngâm của Đoàn Thị Điểm được xem là tác phẩm ưu tú của nền thi văn trung đại Việt Nam. |
![]() |
| Bà còn viết tập Nữ trung tùng phận gồm 1401 câu thơ và bài Bộ bộ thiềm-Thu từ (tức Bộ bộ thiềm- Bài hát mùa thu). Ngoài ra còn có một số bài thơ văn khác của bà (gồm chữ Hán, chữ Nôm) được chép trong tập Hồng Hà phu nhân di văn của tiến sĩ Nguyễn Kiều mới được phát hiện gần đây. |
![]() |
| Cảm phục tài năng của Đoàn Thị Điểm, nhà văn Lê Phương Liên đã xuất bản cuốn “Nữ sĩ thời gió bụi", cuốn tiểu thuyết dã sử viết về nữ sĩ Hoàng hà. |
![]() |
| Theo dự đoán ngày mới 26/11/2021 cho 12 con giáp, tuổi Tý xuất hiện nhiều cơ hội tốt có lợi cho sự nghiệp. Tài vận: tình hình tài chính tốt, nên điều chỉnh lại việc quản lý tài chính. Tình cảm: có nhiều tin vui. |
![]() |
| Tú Xương tên thật là Trần Tế Xương (1870-1907), tên tự là tự Mặc Trai, hiệu Mộng Tích, Tử Thịnh, quê ở thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định hiện nay. Tú Xương được xem là một trong những nhà thơ nổi tiếng của nền văn học Việt Nam giai đoạn cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Nguồn ảnh: Wikipedia. |
Mỗi khi nhìn thấy một chú sẻ bay vút qua hay một con bồ câu đậu trên mái nhà, bạn thực ra đang nhìn thấy những "khủng long" vẫn còn tồn tại.
Ẩn dưới lớp nước sâu hàng nghìn mét, đại dương không hề yên tĩnh mà luôn vang lên vô số âm thanh kỳ lạ, khiến các nhà khoa học bối rối suốt nhiều năm.
Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học Frontiers in Environmental Archaeology cho thấy, các công chúa Ai Cập cổ đại là những người có thể trạng cực tốt và thành thạo bắn cung cũng như săn bắn võ thuật.
Từ một lớp vỏ cây mỏng manh ở vùng nhiệt đới, quế đã trở thành món hàng xa xỉ góp phần kết nối các nền văn minh cổ đại trên ba châu lục.
Trái đất dường như có một hệ thống kiểm soát khí hậu tự nhiên đã giúp duy trì sự sống trên hành tinh này trong hơn 100 triệu năm.
các nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học Tokyo (Nhật Bản) đã thử nghiệm một công thức kẹo dẻo chứa vi khuẩn độc đáo, mở ra hướng đi mới trong việc bảo vệ nướu.
Cả 6 học sinh Việt Nam tham dự kỳ thi IMO 2026 tại Thượng Hải (Trung Quốc) đều đoạt giải, giúp đoàn Việt Nam thăng hạng vượt bậc, đứng thứ 5 toàn đoàn.
Loài giun biển này có bộ hàm kết hợp protein và ion kim loại theo cách tạo nên độ bền giống kim loại và đặc tính cơ học khác thường như một siêu vật liệu.
Cả 6 học sinh Việt Nam tham dự kỳ thi IMO 2026 tại Thượng Hải (Trung Quốc) đều đoạt giải, giúp đoàn Việt Nam thăng hạng vượt bậc, đứng thứ 5 toàn đoàn.
Loài giun biển này có bộ hàm kết hợp protein và ion kim loại theo cách tạo nên độ bền giống kim loại và đặc tính cơ học khác thường như một siêu vật liệu.
Trái đất dường như có một hệ thống kiểm soát khí hậu tự nhiên đã giúp duy trì sự sống trên hành tinh này trong hơn 100 triệu năm.
các nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học Tokyo (Nhật Bản) đã thử nghiệm một công thức kẹo dẻo chứa vi khuẩn độc đáo, mở ra hướng đi mới trong việc bảo vệ nướu.
Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học Frontiers in Environmental Archaeology cho thấy, các công chúa Ai Cập cổ đại là những người có thể trạng cực tốt và thành thạo bắn cung cũng như săn bắn võ thuật.
Ẩn dưới lớp nước sâu hàng nghìn mét, đại dương không hề yên tĩnh mà luôn vang lên vô số âm thanh kỳ lạ, khiến các nhà khoa học bối rối suốt nhiều năm.
Từ một lớp vỏ cây mỏng manh ở vùng nhiệt đới, quế đã trở thành món hàng xa xỉ góp phần kết nối các nền văn minh cổ đại trên ba châu lục.
Mỗi khi nhìn thấy một chú sẻ bay vút qua hay một con bồ câu đậu trên mái nhà, bạn thực ra đang nhìn thấy những "khủng long" vẫn còn tồn tại.
Giữa vùng sa mạc khô cằn ven Thái Bình Dương, một thành phố khổng lồ được xây gần như hoàn toàn bằng đất đã tồn tại suốt nhiều thế kỷ.
Các nhà thiên văn học đã tìm thấy bằng chứng cho thấy TOI-5882, một ngôi sao giống Mặt Trời cách Trái Đất khoảng 1.300 năm ánh sáng, có thể đã nuốt chửng một trong những hành tinh của chính nó.
Nghiên cứu mới từ Hàn Quốc phát hiện hoạt chất từ thiên ma có khả năng cân bằng hormone, chống tiểu đường tuýp 2 do béo phì.
Một thiếu niên tại Anh đã bị mù và điếc vĩnh viễn sau nhiều năm liền chỉ ăn khoai tây chiên, bánh mì trắng và thịt chế biến sẵn.
Giữa những cồn cát đỏ cao ngất của sa mạc Namib, hàng chục thân cây khô đen vẫn đứng lặng suốt nhiều thế kỷ như thể thời gian đã ngừng lại.
Sau khi xâm lược Đại Việt năm 1407, quân Minh không chỉ mang về vàng bạc và thợ thủ công mà còn tiếp thu công nghệ hỏa khí tiên tiến bậc nhất thời bấy giờ.
Nằm dưới đáy Địa Trung Hải suốt hơn ba thiên niên kỷ, tàu đắm Uluburun đã hé lộ một thế giới cổ đại kết nối chặt chẽ hơn nhiều so với tưởng tượng.
Một hạt giống được chôn vùi suốt hơn hai thiên niên kỷ đã nảy mầm thành công, tạo nên một trong những câu chuyện kỳ diệu nhất của ngành khảo cổ thực vật.
Giữa những vách đá dựng đứng và hang động tối tăm, có một loài chim nhỏ xây nên chiếc tổ chỉ bằng chính nước bọt của mình.
Trong vũ trụ bao la, các nhà thiên văn đã phát hiện những thế giới kỳ lạ đến mức ý tưởng về một hành tinh kim cương không còn hoàn toàn là chuyện viễn tưởng.
Các nhà khoa học vừa xác định được một loài khỉ mới có môi màu cam sinh sống tại một khu vực hẻo lánh ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Khám phá một hệ thống cảm giác chuyên biệt tạo ra từ loại lông này giúp chúng ta phát triển các phương pháp điều trị tốt hơn cho chứng ngứa cực kỳ khó chịu.