Chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân diễn ra khi Việt Nam đang triển khai những quyết sách quan trọng sau Đại hội XIV của Đảng. Trên nền tảng tin cậy và hữu nghị, chuyến thăm được kỳ vọng mở rộng hợp tác, tạo thêm động lực phát triển cho hai nước.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết, trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ hội kiến với Nhà vua Nhật Bản, hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản, hội kiến Chủ tịch Thượng viện và Chủ tịch Hạ viện Nhật Bản. Dự kiến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng sẽ có phát biểu chính sách tại Quốc hội Nhật Bản và thăm tỉnh Kanagawa, và có những hoạt động đối ngoại quan trọng khác.

Kiến tạo giá trị chung

Chia sẻ trên Thế giới và Việt Nam về ý nghĩa và những trọng tâm chính của chuyến thăm, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu cho biết, đây là chuyến thăm đầu tiên của đồng chí Tô Lâm trên cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, diễn ra vào thời điểm cả hai nước đang đứng trước những yêu cầu phát triển mới.

Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hướng tới hai mục tiêu phát triển 100 năm vào năm 2030 và năm 2045. Nhật Bản cũng đang thúc đẩy những động lực tăng trưởng mới, gắn phát triển kinh tế với khoa học – công nghệ, nâng cao sức mạnh quốc gia và khôi phục vị thế dẫn đầu trong các lĩnh vực kinh tế, công nghệ then chốt.

Điểm gặp gỡ quan trọng là cả hai nước đều coi khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố quyết định đối với sự phát triển trong tương lai. Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, vốn, nền tảng công nghiệp và kinh nghiệm quản trị. Việt Nam có nguồn nhân lực, thị trường năng động và khát vọng phát triển mạnh mẽ. Đây là thời điểm thuận lợi để hai nước chuyển những thế mạnh bổ trợ thành năng lực cùng phát triển.

Từ thực tiễn công tác trên cương vị Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản, ông Phạm Quang Hiệu cho biết, quan hệ hai nước có một nền tảng rất đáng quý: sự tin cậy được bồi đắp qua nhiều thế hệ lãnh đạo, sự đồng hành lâu dài của doanh nghiệp và tình cảm gần gũi giữa người dân. Nhật Bản đã đồng hành với Việt Nam trong xây dựng hạ tầng, phát triển công nghiệp và đào tạo nhân lực. Ngày nay, những thành quả đó cũng đang đóng góp ngày càng tích cực cho kinh tế, xã hội của cả hai nước. Quan hệ hợp tác vì thế ngày càng mang tính hai chiều, gắn bó hơn về lợi ích và tương lai phát triển.

Trên nền tảng đó, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu cho rằng, thông điệp xuyên suốt của chuyến thăm lần này sẽ là cùng định vị, xác lập khuôn khổ hợp tác ở tầm cao mới; mở ra không gian phát triển trên từng lĩnh vực chiến lược với tầm nhìn dài hạn; cùng tạo ra giá trị và người dân được thụ hưởng những thành quả đó.

Nhấn mạnh 5 nội dung lớn của chuyến thăm, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu cho biết, thứ nhất, khẳng định sự coi trọng và định hướng lâu dài trong quan hệ với Nhật Bản. Chuyến thăm là bước triển khai quan trọng đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng. Việt Nam tiếp tục coi Nhật Bản là đối tác chiến lược toàn diện quan trọng hàng đầu, lâu dài; mong muốn hai nước đồng hành với tư cách những đối tác cùng phát triển, cùng có lợi.

Thứ hai, củng cố tin cậy chính trị, đặc biệt là tin cậy cá nhân giữa lãnh đạo cấp cao hai nước. Trao đổi trực tiếp giúp hai bên hiểu rõ hơn ưu tiên của nhau, thống nhất định hướng lớn và tháo gỡ những vấn đề còn vướng mắc. Tôi cho rằng đây là nền tảng đặc biệt quan trọng cho hợp tác lâu dài.

Thứ ba, thúc đẩy hợp tác nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và tự cường của mỗi nước. Trọng tâm là tăng cường liên kết kinh tế, gắn thương mại và đầu tư với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Chúng tôi mong muốn thúc đẩy những chương trình cụ thể về nghiên cứu chung, chuyển giao và làm chủ công nghệ, đào tạo chuyên gia, kỹ sư. Tăng cường kết nối doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu. Bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, năng lượng và chuyển đổi xanh là những lĩnh vực có nhiều triển vọng. Điều chúng tôi hướng tới là hai nước cùng nghiên cứu, cùng sản xuất và cùng phát triển trong chuỗi giá trị.

Thứ tư, mở rộng sự gắn kết giữa người dân và các địa phương. Hợp tác địa phương, du lịch, giao lưu văn hóa, giáo dục và thế hệ trẻ sẽ tiếp tục được thúc đẩy. Cộng đồng gần 700.000 người Việt Nam tại Nhật Bản là một cầu nối đặc biệt quan trọng. Khi người dân hiểu nhau hơn, doanh nghiệp hợp tác hiệu quả hơn và các địa phương tìm được lợi ích chung, quan hệ hai nước sẽ có nền tảng bền vững hơn. Một trong những điểm nhấn quan trọng trong chuyến thăm lần này là thúc đẩy ngoại giao văn hóa, với nhiều hoạt động giao lưu văn hóa phong phú. Đặc biệt là Triển lãm điêu khắc nghệ thuật Việt Nam-Nhật Bản với chủ đề “Đối thoại”, lần đầu tiên được tổ chức.

Thứ năm, tăng cường phối hợp và thúc đẩy hợp tác toàn diện tại các khuôn khổ đa phương. Hai nước cùng đề cao việc tuân thủ luật pháp quốc tế, bao gồm Hiến chương Liên hợp quốc, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; đóng góp có trách nhiệm vào hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực và trên thế giới.

Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu kỳ vọng và tin tưởng rằng chuyến thăm sẽ tạo thêm động lực cho hợp tác về giáo dục, đào tạo, lao động, khoa học – công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Qua đó mở rộng cơ hội học tập, việc làm và phát triển sự nghiệp cho người Việt Nam tại Nhật Bản.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam ITO Naoki khi chia sẻ về ý nghĩa chuyến thăm nhấn mạnh rằng, chuyến thăm Nhật Bản lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra không lâu sau chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae (tháng 5/2026). Như vậy, trong cùng một năm, lãnh đạo cấp cao hai nước Nhật Bản và Việt Nam đều thực hiện các chuyến thăm và giao lưu song phương. Tôi cho rằng đây là cơ hội quan trọng để đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Nhật Bản và Việt Nam lên một tầm cao mới.

Ông ITO Naoki cho biết, đặc biệt coi trọng ba lĩnh vực hợp tác lớn trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này. Thứ nhất, trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng diễn biến phức tạp, trật tự quốc tế đang đứng trước nhiều thách thức, Nhật Bản và Việt Nam cần tăng cường hợp tác, cùng đóng góp vào việc duy trì hòa bình và ổn định của khu vực.

Thứ hai, trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae, hai nước đã nhất trí coi trọng việc thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực an ninh kinh tế, củng cố chuỗi cung ứng và đổi mới sáng tạo. Đây cũng là trọng tâm chúng tôi mong muốn thúc đẩy trong chuyến thăm lần này.

Thứ ba là giao lưu nhân dân và giao lưu văn hóa. Trong năm nay, số lượt người Nhật Bản đến Việt Nam cũng như người Việt Nam đến Nhật Bản đều tăng. Dự kiến cả năm, số người Việt Nam đến Nhật Bản sẽ vượt 700.000 lượt, trong khi số người Nhật Bản đến Việt Nam cũng tăng lên gần 900.000 lượt.

Đưa quan hệ song phương Việt Nam - Nhật Bản lên tầm cao mới

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản Motegi Toshimitsu cho biết, chuyến thăm Nhật Bản bắt đầu từ ngày 8/11 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là hoạt động trao đổi đoàn cấp cao tiếp nối chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae.

Ông tin tưởng rằng, trên cơ sở mối quan hệ tin cậy vững chắc được lãnh đạo cấp cao hai nước dày công vun đắp, chuyến thăm lần này sẽ là dịp quan trọng để đưa quan hệ song phương lên một tầm cao mới, cả trên danh nghĩa và trong thực chất.

Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình quốc tế đang có những biến động sâu sắc, Việt Nam là đối tác then chốt của Nhật Bản trong quá trình hiện thực hóa sáng kiến “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở” (FOIP). Việc Thủ tướng Takaichi Sanae công bố những điểm cập nhật trong sáng kiến FOIP tại Hà Nội vào tháng 5 vừa qua là một sự kiện mang ý nghĩa biểu tượng. Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đã bày tỏ sự ủng hộ đối với FOIP tại cuộc họp báo chung sau hội đàm cấp cao.

Trong chuyến thăm Nhật Bản lần này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến sẽ có bài phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản. Ông Motegi Toshimitsu cho rằng những nỗ lực làm sâu sắc hơn sự hiểu biết lẫn nhau, quan hệ tin cậy và liên kết chiến lược giữa Nhật Bản và Việt Nam, đồng thời truyền tải mạnh mẽ thông điệp này tới người dân hai nước cũng như cộng đồng quốc tế không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với việc thúc đẩy quan hệ Nhật Bản – Việt Nam, mà còn góp phần duy trì và củng cố trật tự quốc tế tự do, rộng mở dựa trên thượng tôn pháp luật, hướng tới hòa bình và ổn định trong khu vực.