Kỹ thuật TIPS là gì?

Theo TS.BS Trần Quang Lục, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cho biết: Kỹ thuật TIPS (Transjugular Intrahepatic Portosystemic Shunt) là phương pháp can thiệp xâm lấn tối thiểu nhằm điều trị và dự phòng chảy máu tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản – tĩnh mạch dạ dày ở người bệnh tăng áp lực tĩnh mạch cửa do xơ gan.

Đây là một kỹ thuật tương đối phức tạp được thực hiện trong lĩnh vực Chẩn đoán hình ảnh – Điện quang can thiệp để giảm áp lực trong hệ thống tĩnh mạch cửa của gan, từ đó giúp cầm máu và giảm tỷ lệ chảy máu tái phát.

Kỹ thuật TIPS được thực hiện như thế nào ?

Nguyên lý của kỹ thuật TIPS là việc tạo ra một kết nối trực tiếp giữa tĩnh mạch cửa (portal vein) và tĩnh mạch gan (hepatic vein) bằng cách sử dụng một giá đỡ kim loại (Stent). Từ đó luồng lưu thông máu sẽ chảy trực tiếp từ hệ tĩnh mạch cửa qua stent TIPS sang hệ tĩnh mạch chủ, làm giảm áp lực tĩnh mạch cửa nhằm mục đích cầm máu và giảm tỷ lệ chảy máu tái phát.

Khi thực hiện kỹ thuật TIPS, các bác sĩ sẽ gây tê ở vùng cổ bên phải người bệnh (diện tích gây tê nhỏ), chọc kim vào tĩnh mạch cảnh ở vùng cổ, sau đó đưa một số dụng cụ là ống thông và dây dẫn qua vị trí chọc kim, qua mạch máu vùng ngực vào hệ thống mạch máu trong gan và hệ tĩnh mạch cửa, từ đó tạo đường thông cửa chủ bằng đặt stent kim loại.

Kỹ thuật TIPS được chỉ định khi nào?

Điều trị cầm máu cấp cứu trong trường hợp người bệnh bị chảy máu tiêu hóa do vỡ các búi giãn tĩnh mạch thực quản – tĩnh mạch dạ dày do biến chứng của xơ gan mà điều trị bằng các biện pháp nội khoa và nội soi thất bại, không thể cầm được máu.

Điều trị dự phòng chảy máu tái phát trong trường hợp đã bị chảy máu tiêu hóa nhiều lần do vỡ các búi giãn tĩnh mạch thực quản – tĩnh mạch dạ dày do biến chứng của xơ gan và có nguy cơ cao tiếp tục bị chảy máu tái phát.

Hội chứng viêm tắc tĩnh mạch trên gan gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa và chảy máu tiêu hóa (Hội chứng Budd – Chiari).

Một số chỉ định khác: cổ trướng kháng trị dai dẳng do xơ gan dù đã được điều trị bằng nhiều biện pháp (nội khoa, chọc tháo dịch ổ bụng).

Hội chứng gan thận, hội chứng gan phổi do xơ gan.

Hiện nay, tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, phương pháp can thiệp bằng kỹ thuật TIPS đã được thực hiện thường quy với tỷ lệ thành công cao (> 95%), giúp người bệnh giảm bớt các biến chứng do xơ gan, giảm số lần nằm viện do chảy máu tiêu hóa, sức khỏe nhanh hồi phục và tiết kiệm chi phí.