Liên tục điều trị nôn ra máu, đi ngoài phân đen

Bệnh viện Đa khoa Phú Thọ vừa điều trị thành công cho người bệnh nôn ra máu tái diễn nhiều lần do xơ gan bằng kỹ thuật TIPS.

Theo đó, người bệnh L.T.T.D., 63 tuổi, ở phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ vào viện với triệu chứng nôn ra máu đỏ tươi và đi ngoài phân đen, kèm bụng chướng dịch mức độ nhiều gây tụt huyết áp do mất máu nhiều…

Người bệnh có tiền sử xơ gan nhiều năm, từng nhiều lần nôn ra máu, đã điều trị tại nhiều cơ sở y tế khác nhau. Trước đó, người bệnh đã được nội soi thắt các búi giãn tĩnh mạch thực quản nhiều lần. Trong đợt này, người bệnh nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ với các triệu chứng tái phát tương tự và được chỉ định nội soi thắt vòng cao su các búi giãn tĩnh mạch thực quản.

Tuy nhiên, do tình trạng giãn tĩnh mạch thực quản nhiều và kích thước lớn nên người bệnh được đánh giá có nguy cơ chảy máu tái phát rất cao. Cùng với đó, người bệnh có tình trạng chướng bụng nhiều do dịch tự do trong ổ bụng.

Sau khi được điều trị tích cực ban đầu, người bệnh được các bác sĩ chuyên khoa Điện quang can thiệp hội chẩn và thăm khám, xác định tình trạng bệnh có thể diễn biến tái phát chảy máu bất cứ lúc nào và có thể đe dọa tính mạng.

Người bệnh đã được Tiến sĩ, bác sĩ Trần Quang Lục, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp – chuyên gia hàng đầu về thực hiện các kỹ thuật can thiệp điều trị các biến chứng của xơ gan – tư vấn thực hiện kỹ thuật TIPS (can thiệp tạo luồng thông cửa chủ trong gan) kết hợp với can thiệp nút các búi giãn tĩnh mạch thực quản để dự phòng chảy máu tái phát.

Ê-kíp của Tiến sĩ Trần Quang Lục đã can thiệp cho người bệnh bằng kỹ thuật TIPS với sự hỗ trợ của hệ thống máy chụp mạch số hóa xóa nền DSA và các trang thiết bị hiện đại. Toàn bộ quy trình kỹ thuật được thực hiện trong lòng mạch máu với một vết chọc rất nhỏ tạo đường vào ở tĩnh mạch cổ.

Sau khoảng 1 giờ can thiệp, các bác sĩ đã đặt một stent phủ vào trong gan, làm giảm áp lực tĩnh mạch cửa và nút tắc hoàn toàn các búi giãn tĩnh mạch thực quản.

Sau 2 ngày theo dõi, người bệnh đã hoàn toàn ổn định, đi ngoài phân vàng, tình trạng chướng bụng giảm đáng kể, các xét nghiệm cải thiện tốt và được ra viện điều trị theo phác đồ tại nhà.

Theo chia sẻ của Tiến sĩ Trần Quang Lục, kỹ thuật TIPS cùng nhiều kỹ thuật khác trong điều trị và dự phòng chảy máu tiêu hóa, điều trị cổ trướng do xơ gan… đã được Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ triển khai từ năm 2017.

Qua thực tiễn điều trị, hàng trăm người bệnh đã được can thiệp thành công, giúp giảm tỷ lệ chảy máu tái phát, giảm số lần đi viện và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, nhờ ứng dụng kỹ thuật này, các bác sĩ đã kịp thời cứu sống nhiều trường hợp nguy kịch trong tình trạng sốc mất máu nặng khi mà các biện pháp điều trị nội soi và nội khoa không đạt hiệu quả.

Biến chứng nguy hiểm của xơ gan

Xơ gan là bệnh mãn tính do tổn thương các tế bào gan trong thời gian dài và hình thành các mô xơ, sẹo, ảnh hưởng lưu thông máu ở gan, làm suy giảm chức năng gan.

Các nguyên nhân gây ra xơ gan: viêm gan siêu vi B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ, sử dụng nhiều rượu bia, thuốc lá, viêm gan do thuốc...

Xuất huyết tiêu hóa thường xuất hiện ở giai đoạn cuối của bệnh, là biến chứng rất nguy hiểm của xơ gan. Bệnh xơ gan càng nghiêm trọng thì biểu hiện xuất huyết càng nặng và rõ ràng.

Nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa ở người mắc bệnh xơ gan là do tăng đột ngột áp lực tại tĩnh mạch cửa, khiến cho tĩnh mạch ở thực quản và tâm phình vị giãn nở hết mức, quá trình lưu thông máu diễn ra nhanh và mạnh hơn bình thường. Mặt khác, thành tĩnh mạch mỏng, phải chịu một áp lực lớn dẫn đến bị vỡ ra gây xuất huyết.

Xơ gan gây xuất huyết tiêu hóa có những biểu hiện sau:

Buồn nôn, nôn ra máu: Tùy theo vị trí xuất huyết mà bệnh nhân sẽ nôn ra số lượng máu, màu sắc máu, tính chất máu khác nhau.

Đau thắt bụng vùng thượng vị.

Đại tiện ra máu hoặc phân đen: Khi xuất huyết trong ống tiêu hóa, máu theo đó đi ra ngoài bằng đường đại tiện, đại tiện ra máu hoặc phân đen do lẫn với máu, phân có mùi rất hôi.

Điều trị bệnh nhân cần được cầm máu ngay lập tức, nếu không sẽ bị mất máu quá nhiều dẫn đến tử vong. Một số biện pháp như:

Cầm máu, kiểm soát đông máu: đặt Sonde cầm máu, nội soi cầm máu, thắt búi giãn tĩnh mạch thực quản bằng vòng cao su hoặc tiêm xơ.

Điều trị hồi sức, chống sốc: làm ổn định huyết động.

Truyền thêm dịch và máu: đảm bảo huyết sắc tố > 80 g/l.

Dùng thuốc làm giảm áp lực tại tĩnh mạch cửa như: Octreotide, Terlipressin, Somatostatin, dùng thuốc trước khi nội soi.

Phẫu thuật trong trường hợp nặng.

TS.BS Trần Quang Lục (Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ)