Cá bẹ có tên tiếng anh là cá Ilisha thuộc dòng họ cá Pristigasteridae, được tìm thấy và miêu tả vào năm 1846 do J.Richardson. Chúng rất đa dạng về chủng loại, hiện nay trên thế giới có khoảng 16 loài cùng họ với dòng cá bẹ.

Cá bẹ có thân hình dẹt, thon và thu hẹp dần về phía đuôi, gần giống với dòng cá mòi; chiều dài cơ thể dao động trong khoảng 12 – 120cm; phần đầu khá nhỏ và hình tam giác; miệng rộng, xương hàm mở rộng đến phần giữa mắt cá, hàm trên của cá có vết lõm ở giữa; mắt cá bẹ trung bình không quá to, phần đỉnh đầu của cá bẹ khá trơn và không có vân.

Cá bẹ phân bố ở rất nhiều nơi trên thế giới. Chúng sống chủ yếu ở vùng Ấn Độ Dương, vùng vịnh Bengal, biển Java và khu vực biển Đông. Hiện nay, số lượng cá thể loài cá bẹ ngày càng tăng, chúng trở thành nguồn thực phẩm chủ yếu và rất được yêu thích ở một số quốc gia.

Tại Việt Nam, cá bẹ phân bổ chủ yếu ở khu vực sông Mê Kông và các tỉnh ven biển phía Bắc. Gồm những loại sau đây:

Cá bẹ trắng

Cá bẹ trắng còn có tên gọi khác là cá trao, có tên tiếng anh là Ilisha megaloptera, thuộc họ cá Pristigasteridae. Chúng sống được cả trong môi trường nước mặn, nước lợ và nước ngọt.

Cá bẹ trắng có đặc điểm: phần đầu lớn, miệng khá rộng, phần miệng dưới của cá bẹ trắng dài hơn so với hàm trên’ mắt khá to và được bố trí ở gần đỉnh đầu; thân hình khá dẹt, phần bụng khá lớn và hơi võng; vây lưng cao khá mềm, vây bụng – vây ngực của cá khác dài và nhọn.

Vây đuôi chia thùy sâu ở giữa. Toàn bộ cơ thể của cá bẹ trắng được phủ lớp vảy mềm có màu trắng xám ở lưng, trắng sáng ở phần bụng. Phần vây đuôi của cá bẹ có màu đen.

Cá bẹ xước

Cá bẹ xước là dòng cá bẹ có kích thước lớn trong hầu hết các dòng cá bẹ. Chúng có tên khoa học Scomberoides commersonnianus, chủ yếu sinh sống ở các vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Cá bẹ xước có đặc điểm: mõm tù và hơi lõm ở phần mắt; phần hàm trên dài đến tận phía sau mắt; răng khá nhỏ, chúng tạo thành 1 khảm ở phía trong; mắt khá to – không lồi, bố trí gần khu vực đỉnh đầu của cá.

Cá bẹ xước có thân hình thuôn dài và dẹt. Trung bình, cá bẹ có thể dài tới 1.2m và cân nặng của chúng có thể đạt 16kg.

Cá bẹ là dòng cá có khá nhiều xương, tuy nhiên hương vị của chúng lại vô cùng hấp dẫn. Chúng có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon như: cá bẹ hấp xì dầu, cá bẹ chiên giòn, nướng muối ớt, kho me chua, kho tiêu…

Hiện tại cá bẹ được rao bán tại nhiều cửa hàng thuỷ hải sản, siêu thị với giá 110.000 đồng/kg. Mức giá phù hợp cho chị em nội trợ mua về chế biến món ăn ngon cho cả gia đình.

Trong thành phần của cá bẹ có chứa rất nhiều protein, khoáng chất, vitamin A – D – E, DHA, sắt và kẽm. Đây là những chất vô cùng tốt cho sức khỏe của con người. Nếu biết sử dụng hợp lý sẽ giúp các mọi người có thể tăng khả năng ghi nhớ, tránh lão hóa, tránh các bệnh về tim mạch….