Tại Hội nghị Hiệp hội Hải quân Mặt nước (Surface Navy Association - SNA) năm 2025, Hải quân Mỹ đã chính thức công bố các thông số kỹ thuật và đồ họa khái niệm đầu tiên của tàu hộ vệ FF(X) - lớp tàu chiến mặt nước cỡ nhỏ mới, dự kiến được trao hợp đồng trong năm 2026.
Động thái này được đánh giá là nỗ lực quan trọng nhằm nhanh chóng khôi phục quy mô và khả năng tác chiến của hạm đội, trong bối cảnh chương trình tàu hộ vệ lớp Constellation bị hủy bỏ do đội chi phí, gia tăng độ phức tạp và chậm tiến độ kéo dài.
Theo các tài liệu công bố tại SNA, FF(X) sẽ được phát triển dựa trên thân tàu lớp Legend (National Security Cutter) của Tuần duyên Mỹ - một nền tảng đã được kiểm chứng về độ ổn định, tầm hoạt động xa và khả năng hoạt động dài ngày trên biển. Hải quân Mỹ cho biết thiết kế FF(X) chỉ thực hiện những điều chỉnh kết cấu ở mức tối thiểu, nhằm giảm rủi ro kỹ thuật, tận dụng dây chuyền sản xuất hiện có và rút ngắn đáng kể thời gian đưa tàu vào biên chế.
Khác với tham vọng đa nhiệm và phức tạp của lớp Constellation, FF(X) được định hình là tàu chiến “đủ dùng - sản xuất nhanh - chi phí kiểm soát”, không nhằm thay thế các khu trục hạm lớp Arleigh Burke mà đóng vai trò bổ sung số lượng, đảm nhiệm các nhiệm vụ hộ tống, kiểm soát hàng hải, răn đe tầm thấp và hiện diện tiền phương.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của FF(X) là Trạm vũ khí linh hoạt (Flexible Weapons Station) bố trí ở phía sau tàu. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống phóng thẳng đứng (VLS) như trên các tàu khu trục, FF(X) áp dụng cách tiếp cận mô-đun hóa, cho phép thay đổi nhanh cấu hình vũ khí theo từng nhiệm vụ cụ thể.
Theo thông tin tại SNA, FF(X) có thể mang tối đa 16 tên lửa chống hạm Naval Strike Missile (NSM) để thực hiện nhiệm vụ tấn công mặt nước, hoặc 48 tên lửa Hellfire trong vai trò chống UAV và các mối đe dọa bất đối xứng. Cấu hình này đi kèm với bệ phóng 21 ống tên lửa phòng không RAM, tạo nên một lớp phòng thủ tầm gần và tầm trung hiệu quả trước tên lửa hành trình và máy bay không người lái.
Hệ thống cảm biến và tác chiến điện tử của FF(X) bao gồm radar trinh sát đường không SPS-77, hệ thống tác chiến điện tử SLQ-32(V)6, cùng hai bệ phóng mồi bẫy chủ động Nulka – những trang bị quen thuộc trên các tàu chiến hiện đại của Hải quân Mỹ. Tổ hợp này cho phép FF(X) duy trì khả năng sống còn cao trong môi trường tác chiến có tranh chấp, dù không được thiết kế cho nhiệm vụ phòng không khu vực quy mô lớn.
Về hỏa lực pháo, FF(X) được trang bị pháo chính cỡ 57 mm và pháo phụ 30 mm, đủ đáp ứng các nhiệm vụ an ninh hàng hải, chống mục tiêu nhỏ trên mặt nước và phòng thủ tầm gần. Cách bố trí này cho thấy Hải quân Mỹ ưu tiên đơn giản hóa hệ thống, giảm gánh nặng bảo trì và huấn luyện, qua đó đẩy nhanh tiến độ sản xuất hàng loạt.
Theo bảng thông số kỹ thuật công bố, FF(X) có chiều dài 128,3 m, chiều rộng 16,5 m, mớn nước 6,7 m, lượng giãn nước khoảng 4.750 tấn, tốc độ tối đa 28 hải lý/giờ, tầm hoạt động lên tới 12.000 hải lý và thời gian hoạt động liên tục 60 ngày. Với quy mô này, FF(X) nhỏ hơn đáng kể so với khu trục hạm Arleigh Burke và cũng thấp hơn thiết kế Constellation (gần 8.000 tấn), song lại vượt trội tàu tuần duyên lớp Legend về định hướng tác chiến quân sự.
Biên chế thủy thủ đoàn của FF(X) vào khoảng 148 người, phản ánh xu hướng tối ưu hóa nhân lực trong khi vẫn duy trì khả năng vận hành các hệ thống hàng không và nhiệm vụ mô-đun. Tàu có thể mang trực thăng có người lái hoặc phương tiện bay không người lái, đồng thời đảm nhiệm vai trò chỉ huy – điều phối các hệ thống không người lái, phù hợp với xu hướng tác chiến kết hợp người – máy đang được Hải quân Mỹ đẩy mạnh.
Về mặt chương trình, Hải quân Mỹ định hướng đóng từ 50 đến 65 tàu FF(X), biến lớp tàu này trở thành thành phần chủ lực về số lượng trong lực lượng mặt nước. FF(X) được kỳ vọng sẽ lấp đầy khoảng trống giữa tàu tuần duyên vũ trang và khu trục hạm hạng nặng, giúp Hải quân Mỹ duy trì sự hiện diện rộng khắp, bền bỉ và linh hoạt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gia tăng trên các đại dương.
