Sáng 17/10, tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra về nội dung này.

Năm 2026 dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội

Trình bày Báo cáo tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực diễn biến hết sức phức tạp, nhiều vấn đề mới phát sinh vượt dự báo, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, xung đột gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, điều chỉnh chính sách của các nước đã tác động mạnh, trực tiếp làm suy giảm tăng trưởng kinh tế của các quốc gia và thương mại quốc tế, gia tăng lạm phát, đặc biệt giá xăng dầu, giá nhiều mặt hàng chiến lược tăng mạnh; với sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm, sâu sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã bám sát các Nghị quyết, Kết luận của Đảng, Quốc hội, khẩn trương cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động; đồng thời quyết liệt đổi mới căn bản phương thức làm việc, tổ chức thực hiện theo hướng khoa học, hợp lý, hiệu quả; chủ động nhận diện, xử lý ngay các vấn đề đột xuất, phát sinh.

Các cấp, các ngành, các địa phương quyết liệt triển khai, tạo chuyển biến rõ nét, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện; dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu KTXH chủ yếu:

Tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; các động lực tăng trưởng được phát huy, tạo nền tảng cho đổi mới mô hình phát triển. Tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước; GDP quý III tăng 9,95%, 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới. Chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác được điều hành chủ động, linh hoạt. Thu NSNN cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%, trong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 360 nghìn tỷ đồng. Lần đầu tiên thị trường chứng khoán được nâng hạng. Các tổ chức quốc tế đánh giá cao sức chống chịu và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam.

Trong bối cảnh giá dầu thô và nhiều mặt hàng tăng mạnh, nhưng nhờ chủ động quyết liệt kết hợp các biện pháp, cơ chế, chính sách: Đẩy mạnh sản xuất xăng dầu trong nước, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, sử dụng kịp thời các công cụ thuế, phí, ứng NSNN nên vẫn bảo đảm nguồn cung, giữ giá xăng dầu ở mức thấp so với khu vực; Huy động, điều tiết hợp lý nguồn điện nên bảo đảm cung ứng và không tăng giá trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tăng cao nhất từ trước tới nay, nhất là phục vụ mục tiêu tăng trưởng, đầu tư cho khoa học công nghệ, trung tâm dữ liệu. Đồng thời, thực hiện hiệu quả công tác quản lý, điều hành giá nên CPI bình quân 9 tháng chỉ tăng ở mức 4,52%.

Cả ba khu vực kinh tế đều tăng khá; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, các động lực tăng trưởng truyền thống được tập trung đẩy mạnh, các động lực mới bước đầu được thúc đẩy.

Hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực; kiến tạo thể chế phát triển, tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực thi theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW. Chính phủ đã và đang trình Quốc hội nhiều luật, nghị quyết quan trọng với các cơ chế, chính sách đột phá hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh, nhất là: miễn, giảm thuế, nâng ngưỡng chịu thuế; cơ chế vượt trội huy động nguồn lực cho các vùng, cực tăng trưởng; chuyển từ hỗ trợ sang phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân; khơi thông nguồn lực đất đai, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; xử lý triệt để, hiệu quả các vấn đề tồn đọng kéo dài, đặc biệt là các dự án về đất đai, năng lượng, y tế; hợp nhất 04 Chương trình mục tiêu quốc gia, tăng quyền chủ động cho địa phương.

Thực hiện đồng bộ, hiệu quả công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, từng bước vận hành thông suốt chính quyền địa phương 02 cấp theo các Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư. sự nghiệp công lập. Quyết liệt xử lý khó khăn, vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; nâng cao năng lực thực thi cấp cơ sở.

Tập trung phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng, khai thác không gian phát triển mới. Hoàn thành thêm 395 km đường bộ cao tốc, đưa vào khai thác toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, khởi công đồng loạt 05 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, triển khai nhiều dự án hạ tầng quan trọng trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, văn hoá, xã hội... Quyết liệt tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài, giải phóng nguồn lực cho phát triển; đến hết tháng 9, có 4.688 dự án đã được xử lý và có phương án xử lý (với tổng diện tích gần 196 nghìn ha, tổng mức đầu tư trên 3,2 triệu tỷ đồng). Hoàn thiện cơ sở chính trị, pháp lý để xử lý dứt điểm vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời, khoáng sản...

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có nhiều chuyển biến tích cực gắn với giải quyết các bài toán lớn của quốc gia.

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội được quan tâm, an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống người dân được cải thiện. Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai quyết liệt và đạt nhiều kết quả.

Đổi mới giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân được tích cực triển khai theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW và 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Nâng cao hiệu quả công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu.

Quốc phòng, an ninh được củng cố, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển; đối ngoại và hội nhập quốc tế được triển khai toàn diện.

Đánh giá tổng quát tình hình kinh tế xã hội năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện, từng bước hình thành và củng cố những nền tảng quan trọng cho phát triển đất nước.

Về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu những tháng cuối năm 2026, Thủ tướng cho biết, Chính phủ phấn đấu đạt cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Thủ tướng nhấn mạnh, năm 2027 là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Tập trung phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn.

“Trong 45 chỉ tiêu phát triển KTXH có: Tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên; Tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%; GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD; Năng suất lao động xã hội bình quân tăng 8,6%; Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm 1-1,5%", Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết.

Nỗ lực toàn diện trong năm đầu nhiệm kỳ

Trình bày Báo cáo thẩm tra trước Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu rõ, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026 – 2030. Trong bối cảnh xung đột địa chính trị, phân mảnh thương mại, biến động năng lượng và tài chính gia tăng sức ép, nền kinh tế có độ mở lớn của Việt Nam phải đồng thời gánh vác nhiều nhiệm vụ: vừa phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng từ 10% trở lên, vừa duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Dù đối mặt với nhiều khó khăn, tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 đã đạt được những kết quả quan trọng, khá toàn diện.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương. Việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, cơ bản khắc phục nợ đọng văn bản quy định chi tiết, cùng việc thúc đẩy các dự án hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số và khoa học công nghệ đã bước đầu tạo củng cố niềm tin, làm nền tảng cho sự tăng tốc giai đoạn 2026 – 2030.

Năm 2027 được xác định là năm chuyển từ "đặt nền móng" sang "tăng tốc thực chất". Trước dự báo bối cảnh thế giới tiếp tục phức tạp, phục hồi kinh tế toàn cầu thiếu đồng đều, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với các định hướng và mục tiêu GDP tăng từ 10% trở lên của Chính phủ. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý kịch bản điều hành cần tính đến độ trễ của các cú sốc năm 2026 và có phương án dự phòng rõ ràng đối với các tình huống bất lợi.

Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tập trung vào 06 giải pháp trọng tâm: Kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; Đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu; Ưu tiên hạ tầng chiến lược và an ninh năng lượng; Đẩy mạnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; Nâng cao hiệu quả thực thi thể chế; Gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội.