Tết đến luôn kéo theo hàng loạt khoản chi: quà biếu, tiền lì xì, mua sắm, du lịch… Không ít người rơi vào tình trạng “vui hết Tết, nợ theo năm”. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thế hệ Gen Z lại nổi lên với một trào lưu mới: “không nợ sau Tết” – tư duy chi tiêu chủ động, khoa học, và không để Tết trở thành gánh nặng tài chính.

Xu hướng này lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi người trẻ có thói quen ghi chép thu chi, lập quỹ Tết, và tiêu dùng có kế hoạch.

Lập ngân sách Tết rõ ràng – bí quyết để không “vỡ kế hoạch”

Khác với tâm lý “có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu” của nhiều thế hệ trước, Gen Z lại lựa chọn cách lập ngân sách trước Tết 1–2 tháng. Họ phân chia rõ ràng các khoản như: Quà tặng – biếu, tiền lì xì, chi phí đi lại, du lịch, mua sắm cá nhân, tiệc tùng – gặp gỡ bạn bè.

Bảo Trân (22 tuổi, TP.HCM) chia sẻ: “Năm ngoái mình chi quá tay nên phải vay bạn một khoản nhỏ. Năm nay mình đặt ra hạn mức từng khoản và bám sát theo. Nhờ vậy mà Tết vừa vui mà ví không đau.”

Một số bạn còn sử dụng ứng dụng quản lý tài chính, nhật ký thu chi hoặc bảng Excel. Hoài Nam (20 tuổi, Hà Nội) nói: “Mình dùng app ghi lại từng khoản chi. Nhìn tổng tiền trước khi tiêu giúp mình kiểm soát tốt và tránh mua sắm theo cảm xúc.”

Tiêu tiền thông minh: ưu tiên nhu cầu, hạn chế mua sắm theo xu hướng

Gen Z được xem là thế hệ chạy theo trend nhanh, nhưng khi quản lý tài chính Tết, họ rất biết cách phân biệt giữa nhu cầu thực sự và sự bốc đồng. Nhiều bạn trẻ chọn mua sắm tối giản, nói không với việc “đổi đồ Tết từ đầu đến chân”, thay vào đó là tân trang lại đồ cũ hoặc mua ít nhưng chất lượng.

Minh Châu (24 tuổi) chia sẻ: “Trước đây mình hay chạy theo trend váy áo Tết trên TikTok, nhưng năm nay mình chốt luôn ngân sách quần áo tối đa 500 nghìn. Còn lại ưu tiên lì xì cho em và mua quà bố mẹ.”

Cách tiêu tiền có chọn lọc giúp người trẻ tránh “cháy túi” chỉ vì những món đồ phục vụ vài ngày Tết.

Tạo “quỹ Tết” từ sớm: Gen Z có thói quen tiết kiệm theo mục tiêu

Một điểm khác biệt lớn của Gen Z là thói quen tiết kiệm theo mục tiêu cụ thể, trong đó “quỹ Tết” là khoản được trích ngay từ tháng 10–12. Quốc Dũng (23 tuổi, nhân viên thiết kế) cho biết: “Mỗi tháng mình để riêng 500–700 nghìn vào quỹ Tết. Đến cuối năm có sẵn 2–3 triệu để tiêu mà không lo hụt tiền sinh hoạt.”

Nhiều bạn còn áp dụng phương pháp “phong bì tài chính” – chia tiền vào từng phong bì không được đụng lẫn nhau. Ngọc Vy (21 tuổi) nói: “Cứ đủ phong bì cho lì xì, quà Tết, di chuyển là mình yên tâm. Dùng hết thì dừng, tuyệt đối không dùng thẻ tín dụng.”

Ưu tiên trải nghiệm hơn vật chất: thay đổi tư duy tài chính ngày Tết

Nếu thế hệ trước coi Tết là dịp “phải mua sắm thật hoành tráng”, Gen Z lại quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm tinh thần. Họ sẵn sàng giảm bớt chi tiêu “khoe mẽ” để dành cho: Du lịch ngắn ngày, workshop gói bánh chưng, mời gia đình ăn một bữa ngon, hoạt động thiện nguyện cuối năm....

Huyền My (25 tuổi) tâm sự: “Tết này mình không mua đồ hiệu nữa mà dành tiền đưa bố mẹ đi chơi. Vui hơn nhiều mà cũng không bị áp lực tài chính.”

Chính tư duy này giúp người trẻ tránh cảm giác “cạn ví” hoặc phải trả nợ sau Tết.

Trào lưu “không nợ sau Tết” không chỉ là một khẩu hiệu đẹp mà phản ánh xu hướng tài chính mới của Gen Z: chủ động, rõ ràng và sống trong khả năng của mình.

Nhờ lập ngân sách sớm, tiêu dùng có mục đích, tiết kiệm có kế hoạch và ưu tiên trải nghiệm hơn vật chất, Gen Z đang chứng minh rằng Tết có thể vẫn vui, đầy đủ, ý nghĩa – mà không cần phải đánh đổi bằng những khoản nợ kéo dài sang năm mới.