Theo tài liệu thu thập của Báo Tri thức và Cuộc sống, trong giai đoạn nửa đầu năm 2026, hoạt động đấu thầu tại Văn phòng HĐND và UBND phường Trảng Bom, TP Đồng Nai ghi nhận sự hiện diện thường xuyên của Công ty TNHH MTV Đầu tư Xây dựng Thương mại Minh Anh (Nhà thầu Minh Anh). Dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, nhà thầu này đã liên tiếp trúng các gói thầu xây lắp quan trọng, từ cải tạo trường học đến nâng cấp hạ tầng giao thông trên địa bàn phường, nhưng điểm chung là tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đều ở mức rất khiêm tốn.
Cụ thể, tại Dự án Cải tạo, sửa chữa Trường THCS Hùng Vương, Nhà thầu Minh Anh là đơn vị duy nhất tham dự và trúng Gói thầu số 04 (Xây lắp): Xây dựng công trình do Văn Phòng HĐND và UBND phường Trảng Bom làm chủ đầu tư. Theo Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 45/QĐ-VP ký ngày 11/05/2026 bởi ông Lương Thanh Bình - Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Trảng Bom, giá trúng thầu của gói thầu này là 11.568.227.000 đồng so với giá gói thầu được duyệt là 11.605.581.880 đồng. Như vậy, qua đấu thầu rộng rãi, số tiền tiết kiệm cho ngân sách chỉ vỏn vẹn 37.354.880 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp là 0,32%. Mã số TBMT của gói thầu này là IB2600172282.
Kịch bản chỉ có một nhà thầu dự thầu tiếp tục được lặp lại tại Dự án Cải tạo, nâng cấp tuyến đường Sông Trầu 22A. Gói thầu số 06 (Xây lắp) của dự án này có mã số TBMT là IB2600234082 do Văn phòng HĐND và UBND phường Trảng Bom làm chủ đầu tư, được tổ chức theo hình thức Chào hàng cạnh tranh qua mạng. Biên bản mở thầu ngày 12/06/2026 ghi nhận duy nhất một liên danh tham dự là Liên danh Trảng Bom – Sông Trầu 22A, do Nhà thầu Minh Anh đứng đầu. Ngày 23/06/2026, ông Lương Thanh Bình - Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Trảng Bom tiếp tục ký quyết định số 151/QĐ-VP lựa chọn liên danh này trúng thầu với giá 6.748.286.000 đồng. So với giá gói thầu 6.783.244.000 đồng, ngân sách cũng chỉ tiết kiệm được 34.958.000 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm đạt 0,52%.
Không chỉ dừng lại ở các gói thầu đấu thầu rộng rãi hay chào hàng cạnh tranh, Nhà thầu Minh Anh còn tiếp tục được "chọn mặt gửi vàng" tại Dự án Cải tạo, nâng cấp đường An Dương Vương. Theo Quyết định số 161/QĐ-VP ngày 01/7/2026 về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, Gói thầu số 05 (Xây lắp): Xây dựng công trình do Văn phòng HĐND và UBND phường Trảng Bom làm chủ đầu tư có giá trị 1.993.674.000 đồng đã được áp dụng hình thức "Chỉ định thầu rút gọn". Cùng ngày, Chánh văn phòng Lương Thanh Bình đã ký Quyết định phê duyệt chỉ định thầu số 162/QĐ-VP, giao gói thầu này cho đơn vị trúng thầu là Công ty Minh Anh với mức giá trúng thầu bằng đúng giá gói thầu, tương đương với tỷ lệ tiết kiệm 0%.
Đáng chú ý, toàn bộ các gói thầu nêu trên đều do Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư và Đấu thầu Đăng Khoa làm đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu, trong khi Công ty TNHH Tư vấn – Đào tạo – QLXD Minh Đạo đảm nhiệm vai trò thẩm định kết quả. Sự lặp lại xuyên suốt của hệ sinh thái bao gồm: Chủ đầu tư (Văn phòng HĐND-UBND phường Trảng Bom), Người phê duyệt (Chánh Văn phòng Lương Thanh Bình), Đơn vị tư vấn (Công ty Đăng Khoa, Công ty Minh Đạo) và đơn vị thầu trúng (Công ty Minh Anh) đang đặt ra nhiều dấu hỏi trong dư luận về tính khách quan và cạnh tranh thực sự của các gói thầu.
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: Theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi bổ sung bởi Luật 90/2025) và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, "Mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu là nhằm tìm ra nhà thầu có năng lực tốt nhất với mức giá tối ưu nhất cho ngân sách nhà nước. Việc các gói thầu xây lắp quy mô lớn được thông báo rộng rãi nhưng chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm ở mức 'tượng trưng' dưới 1% là những đặc điểm cần được cơ quan quản lý nhà nước lưu tâm rà soát theo tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Chỉ thị này nhấn mạnh trách nhiệm toàn diện của người đứng đầu đối với kết quả đấu thầu, yêu cầu phải gắn trách nhiệm với việc đảm bảo tính tiết kiệm, hiệu quả và ngăn chặn tình trạng nhà thầu thân hữu, quen thuộc".
Bên cạnh đó, đối với các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn như gói thầu tại đường An Dương Vương, chủ đầu tư có trách nhiệm giải trình và chứng minh việc thương thảo giá đã đạt được phương án tối ưu, đảm bảo tiết kiệm tốt nhất theo quy định tại Điều 78, 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP và hướng dẫn tại Điểm b Mục 1 Công văn 5557/BTC-QLĐT của Bộ Tài Chính.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
· Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
· Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật