Chỉ định thầu “thần tốc”, tiết kiệm ngân sách ở mức nhỏ giọt

Thời gian qua, hoạt động đấu thầu, lựa chọn nhà thầu tại các địa phương luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Đây không chỉ là khâu then chốt quyết định chất lượng các công trình, dự án đầu tư công mà còn là thước đo về năng lực quản lý, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các chủ đầu tư đối với nguồn vốn ngân sách Nhà nước. Trong bối cảnh Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 cùng hệ thống các văn bản hướng dẫn như Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC đã đi vào thực tiễn, việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế càng được đề cao.

Đặc biệt, từ thời điểm ngày 01/7/2025, khi Việt Nam chính thức áp dụng mô hình tổ chức hành chính mới gồm 34 tỉnh/thành phố với chính quyền địa phương 2 cấp (cấp Tỉnh và cấp Xã), vai trò quản lý tài chính và đầu tư công tại cấp xã được nâng lên một tầm cao mới. Các chủ đầu tư ở cấp xã phải chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện trước pháp luật về tính hiệu quả của từng đồng vốn ngân sách.

Tại xã Bác Ái Đông, dữ liệu trích xuất từ mạng đấu thầu và hồ sơ liên quan đến Gói thầu số 04: Thi công xây lắp, thuộc dự án Sửa chữa Đài liệt sỹ và một số hạng mục trụ sở làm việc UBND xã Bác Ái Đông năm 2026 đã hoàn tất quá trình lựa chọn nhà thầu với mức tiết kiệm ngân sách khá khiêm tốn.

Cụ thể, dự án được triển khai bằng nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương, thực hiện theo hình thức chỉ định thầu rút gọn. Dữ liệu hồ sơ thể hiện, vào ngày 28/4/2026, ông Nguyễn Quốc Hoàn, Trưởng phòng Kinh tế xã Bác Ái Đông, đã ký Quyết định số 17/QĐ-PKT phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Điều đáng chú ý là ngay trong cùng ngày 28/4/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Bác Ái Đông tiếp tục ký Quyết định số 18/QĐ-PKT về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu số 04.

Quy trình phê duyệt kế hoạch và kết quả diễn ra "thần tốc" trong cùng một ngày. Đơn vị được gọi tên trúng thầu là Công ty TNHH Ninh Phát. Giá gói thầu được phê duyệt là 1.737.691.021 đồng, trong khi giá trúng chỉ định thầu của Công ty TNHH Ninh Phát là 1.730.510.771 đồng. Như vậy, thông qua quá trình lựa chọn nhà thầu, số tiền tiết kiệm được cho ngân sách địa phương chỉ ở mức 7.180.250 đồng, đạt tỉ lệ là 0,41%.

Năng lực của nhà thầu

Công ty TNHH Ninh Phát có mã số doanh nghiệp 4500374353, có địa chỉ đăng ký hoạt động tại phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa. Đây là một nhà thầu có bề dày kinh nghiệm và tần suất tham gia đấu thầu khá dày đặc.

Lịch sử năng lực thể hiện, Công ty TNHH Ninh Phát đã tham gia tổng cộng 53 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đáng chú ý, doanh nghiệp này duy trì một tỉ lệ chiến thắng rất cao khi trúng tới 50 gói thầu, chỉ trượt 3 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả vai trò độc lập và liên danh) đạt mức 24.896.770.800 đồng.

Cần đề cao tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế

Nhìn nhận sự việc dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi bổ sung bởi Luật 57/2024/QH15 và Luật 90/2025/QH15) cùng Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Thông tư 79/2025/TT-BTC đã quy định rất rõ ràng về các hình thức lựa chọn nhà thầu, trong đó có chỉ định thầu rút gọn.

Theo Luật sư Hương: "Hình thức chỉ định thầu rút gọn được pháp luật cho phép áp dụng nhằm rút ngắn thời gian, đẩy nhanh tiến độ đối với một số gói thầu đặc thù hoặc có giá trị nằm trong hạn mức quy định. Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu không đồng nghĩa với việc xem nhẹ yếu tố hiệu quả kinh tế. Tinh thần tối thượng của Luật Đấu thầu vẫn là Cạnh tranh, Công bằng, Minh bạch và Hiệu quả kinh tế".

​