Các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp người dùng dễ dàng tạo ra những bức ảnh độc đáo chỉ từ một tấm hình chân dung và vài dòng mô tả. Tuy nhiên, việc tùy tiện tải ảnh cá nhân lên các nền tảng không rõ nguồn gốc có thể khiến người dùng đối mặt với nguy cơ lộ lọt dữ liệu, bị giả mạo danh tính hoặc lợi dụng hình ảnh để lừa đảo.
Dù mang lại trải nghiệm giải trí mới mẻ, xu hướng này cũng tiềm ẩn rủi ro về an toàn thông tin, đặc biệt khi người dùng tải hình ảnh lên những nền tảng AI thiếu minh bạch về nguồn gốc và chính sách bảo mật.
Để tạo ảnh theo yêu cầu, nhiều ứng dụng đề nghị người dùng cung cấp ảnh khuôn mặt, ảnh gia đình, ảnh trẻ em hoặc những hình ảnh chứa thông tin nhận dạng cá nhân. Một số nền tảng còn yêu cầu quyền truy cập thư viện ảnh, camera, thông tin thiết bị hoặc đăng nhập thông qua tài khoản mạng xã hội.
Đáng lo ngại, không ít người có thói quen chấp nhận toàn bộ điều khoản sử dụng mà không tìm hiểu dữ liệu cá nhân sẽ được thu thập, lưu trữ và xử lý ra sao.
Trong khi đó, hình ảnh khuôn mặt là dữ liệu có khả năng nhận dạng cá nhân. Khi kết hợp với họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ, số điện thoại và những thông tin khác, dữ liệu này có thể bị khai thác để xây dựng hồ sơ cá nhân hoặc phục vụ các mục đích trái pháp luật.
Nếu hệ thống bị tấn công hoặc dữ liệu bị khai thác trái phép, hình ảnh cá nhân có thể bị sử dụng để giả mạo danh tính, tạo hình ảnh và video giả (deepfake), lừa đảo trực tuyến, bôi nhọ danh dự, uy tín hoặc phục vụ hành vi chiếm đoạt tài sản.
Cách bảo vệ dữ liệu cá nhân khi sử dụng ứng dụng AI
Để hạn chế rủi ro, người dùng cần chủ động kiểm tra nguồn gốc và mức độ uy tín của ứng dụng trước khi tải ảnh lên. Đồng thời, cần đọc kỹ chính sách bảo mật, điều khoản sử dụng, tìm hiểu cách nền tảng thu thập và xử lý dữ liệu, cũng như chỉ cấp những quyền truy cập thực sự cần thiết.
Về phương diện pháp lý, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, thiết lập khuôn khổ pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân trước các hoạt động thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu cá nhân. Việc khai thác hình ảnh, thông tin cá nhân vì vậy phải tuân thủ các quy định pháp luật có liên quan.
AI là thành tựu công nghệ mang lại nhiều tiện ích, nhưng việc sử dụng thiếu thận trọng có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường. Một bức ảnh đẹp có thể chỉ đem lại niềm vui trong chốc lát, nhưng khi dữ liệu cá nhân bị phát tán trái phép, người dùng sẽ rất khó kiểm soát và khắc phục hậu quả.