Sáng 10/4, tại phiên thảo luận Tổ về các nội dung liên quan đến kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã phát biểu liên quan đến công tác hoàn thiện thể chế.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, việc hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ đã được triển khai trong thời gian qua. “Ngành Y tế của chúng tôi ổn định dần trong mấy năm vừa qua cũng là nhờ thể chế”, bà Đào Hồng Lan nói và cho rằng vẫn còn nhiều thách thức.
Theo người đứng đầu ngành Y tế, hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ thường xuyên. Muốn bảo vệ và khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm thì hệ thống thể chế phải minh bạch, rõ ràng. Hiện nay, ngay cả trong việc xử lý các dự án tồn đọng cũng bộc lộ nhiều vướng mắc về thể chế. Trong một giai đoạn, các quy định pháp luật còn chồng chéo, thiếu thống nhất giữa các luật, nên khi triển khai thực hiện, đến lúc rà soát lại lại phát sinh vướng mắc từ chính các văn bản pháp luật.
Dẫn chứng về dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 hoàn thành phần thô nhưng chưa thể hoạt động, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết dự án tồn đọng kéo dài tới 10 năm, trong đó sai phạm đã phát sinh ngay từ khâu ký hợp đồng.
"Nếu chỉ đặt yêu cầu không hợp thức hóa sai phạm thì sẽ rất khó xử lý dứt điểm. Chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận là thừa nhận, chấp nhận những sai phạm đã xảy ra để làm cơ sở đề ra giải pháp tháo gỡ. Đồng thời, cần xác định rõ những cán bộ tham gia xử lý, khắc phục trên nền các sai phạm cũ sẽ không bị coi là vi phạm, nhằm tránh việc sau này bị quy trách nhiệm vì 'biết sai vẫn làm' trong quá trình giải quyết tồn đọng", Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng, điều cốt lõi là phải đưa ra được giải pháp xử lý phù hợp, bảo đảm không có yếu tố tham nhũng, tiêu cực, và dám làm vì lợi ích chung. Nếu không, để một công trình lớn tiếp tục tồn đọng kéo dài sẽ gây hệ lụy nghiêm trọng hơn.
Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, dù đã làm việc rất tích cực, thậm chí xuyên cả Tết, nhưng đến nay dự án vẫn chưa thể đưa vào hoạt động. Nguyên nhân là khi xử lý từng dự án cụ thể, đặc biệt là dự án bệnh viện, còn phát sinh rất nhiều thủ tục tiếp theo cần hoàn tất.
“Về phần xây dựng, công trình đã cơ bản hoàn thành, điều kiện cơ sở vật chất rất tốt, có thể nói không khác một khách sạn 5 sao, khang trang, sạch đẹp. Tuy nhiên, để đạt được kết quả này đã mất tới 10 năm, 10 tháng với rất nhiều nỗ lực của các bộ, ngành và các nhà thầu”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói.
Bên cạnh đó, một trong những mấu chốt quan trọng là liên quan đến hoàn thiện PCCC. Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, công trình được xây dựng từ 10 năm trước nên các quy định về PCCC áp dụng theo luật cũ. Nay khi thực hiện thẩm định lại, phải tuân theo quy định mới với yêu cầu chặt chẽ hơn, dẫn đến phát sinh nhiều vướng mắc. Có hạng mục buộc phải điều chỉnh, như tháo dỡ tường, bổ sung cửa, rồi thực hiện lại quy trình phê duyệt.
“Sau một thời gian rất dài, phương án PCCC mới được phê duyệt. Tuy nhiên, sau khi phê duyệt lại phải tiếp tục thi công điều chỉnh, tháo dỡ, cải tạo một số hạng mục để đáp ứng yêu cầu mới”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan thông tin và cho biết thêm, ngay cả khâu thẩm tra cũng gặp nhiều vướng mắc. Vừa qua, khi trao đổi với Bộ trưởng Bộ Xây dựng về việc đơn vị thuộc Bộ được giao thẩm tra dự án để làm cơ sở thanh toán phần còn lại cho nhà thầu, thì khi tiến hành thẩm tra lại phát sinh nhiều điểm không phù hợp với các nghị định, quy định hiện hành.
Từ đó, “Tư lệnh” ngành Y tế nhấn mạnh, khi đã chấp nhận xử lý trên nền các tồn tại cũ và được Chính phủ cho phép, thì cần mạnh dạn thẩm tra, thực hiện theo cơ chế đó. Tuy nhiên, thực tế cho thấy khoảng 5.000 dự án tồn đọng sẽ là 5.000 câu chuyện khác nhau. Nếu không có quyết tâm cao, chỉ dừng lại ở việc thanh tra đề xuất giải pháp thì chưa đủ; khâu tổ chức triển khai mới là thách thức lớn, đặt ra trách nhiệm rất nặng nề cho các bộ, ngành và địa phương.
Trước đó, Dự án xây dựng mới Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 được phê duyệt đầu tư năm 2014 với tổng mức đầu tư 9.958 tỷ đồng. Trong đó, dự án Bệnh viện Bạch Mai là 4.990 tỷ đồng và dự án Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức là 4.968 tỷ đồng. Quy mô mỗi dự án là 1.000 giường bệnh, thực hiện từ năm 2014 – 2017 (gia hạn đến năm 2024). Hai dự án dù cơ bản hoàn thành phần xây dựng, song do gặp vướng mắc, hai dự án sau đó “đắp chiếu” trong thời gian dài, gây thất thoát, lãng phí. Tính đến ngày 31/12/2024, ngân sách nhà nước đã giải ngân cho hai dự án là 4.086 tỷ đồng.
Sau quá trình thanh tra, cuối tháng 3/2025, Thanh tra Chính phủ đã ban hành kết luận thanh tra chỉ ra các sai phạm liên quan đến quá trình thực hiện hai dự án này. Kết quả thanh tra cho thấy những sai phạm trong quá trình triển khai 2 dự án có tính hệ thống, vi phạm sau có nguyên nhân từ vi phạm trước; có yếu tố chủ quan xảy ra ở hầu hết các khâu, từ chuẩn bị đầu tư đến thực hiện đầu tư; từ phê duyệt chủ trương, kế hoạch lựa chọn nhà thầu; tổ chức đấu thầu; lựa chọn, ký kết và thực hiện các gói thầu.
Hợp đồng xây dựng ký kết không rõ ràng, không tuân thủ bất kỳ quy định nào tại các văn bản quy phạm pháp luật về hợp đồng trong hoạt động xây dựng. Vừa ký hợp đồng xong thì 8 ngày sau đã phải đề nghị điều chỉnh thiết kế cơ sở. Thi công khi chưa có thiết kế kỹ thuật, chưa có bản vẽ thiết kế thi công và chưa có cả dự toán. Đặc biệt, giá trị lãng phí được phát hiện qua thanh tra tại 2 dự án lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Trong đó, bà Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế giai đoạn 2011 - 2019, là người trực tiếp ký các quyết định liên quan cả hai dự án trong năm 2013 - 2017. Thanh tra Chính phủ khi đó đã liệt kê tại phụ lục kèm theo kết luận thanh tra cho thấy gần 30 cán bộ có trách nhiệm liên quan đến 2 dự án.
Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ, tài liệu vụ việc có dấu hiệu của tội Vi phạm các quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng sang Bộ Công an để xem xét. Đồng thời cũng chuyển thông tin để Bộ Công an xem xét điều tra, xử lý với các nội dung có nhiều vi phạm pháp luật về đấu thầu, xây dựng, lãng phí có dấu hiệu gây thiệt hại cho ngân sách.
Tháng 7/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án lãng phí tại dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Việt Đức cơ sở 2, 5 bị can bị khởi tố, gồm: ông Đào Xuân Sinh, Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn, đầu tư và xây dựng SHT; Trần Văn Sinh, Trưởng phòng Kỹ thuật dự toán, Ban Quản lý dự án Y tế trọng điểm, Bộ Y tế; Nguyễn Chiến Thắng, nguyên Giám đốc Ban Quản lý dự án Y tế trọng điểm; cùng hai nguyên cấp phó là Nguyễn Hữu Tuấn và Nguyễn Kim Trung. Cuối tháng 9/2025, cơ quan điều tra tiếp tục khởi tố thêm hai bị can, sau đó một thời gian ngắn, thêm 3 bị can bị khởi tố trong vụ án, nâng tổng số bị can lên 10 người.
Mới đây, Viện KSND tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” trong vụ án gây thiệt hại hơn 800 tỷ đồng liên quan đến hai dự án xây dựng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2.
Ngoài cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, Viện kiểm sát còn truy tố các bị can khác về các tội: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Nhận hối lộ”.
Trong đó, 6 bị can bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”; 2 bị can bị truy tố về hai tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Nhận hối lộ” và 1 bị can bị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Theo cáo trạng, việc thuê tư vấn nước ngoài lập dự án và thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công hai dự án (xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức) không được Thủ trướng Chính phủ phê duyệt “cho phép thuê tư vấn nước ngoài”, nhưng bị can Nguyễn Chiến Thắng vẫn ký tờ trình để trình bị can Nguyễn Thị Kim Tiến ký các quyết định cho phép thuê tư vấn nước ngoài thực hiện lập hai dự án và phê duyệt Kế hoạch tuyển chọn phương án thiết kế kiến trúc…Quá trình thực hiện hai dự án, 9 bị can đã gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước hơn 800 tỷ đồng.
Về sai phạm thuê tư vấn nước ngoài lập dự án, thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công, Viện kiểm sát xác định, bị can Thắng đã ký các tờ trình để bị can Tiến ký các quyết định, từ đó cho phép Công ty VK Architects and Engineers được lập, báo cáo các phương án thiết kế kiến trúc hai dự án, phê duyệt kết quả chọn phương án thiết kế.
Trên cơ sở đó, bị can Thắng chỉ đạo cấp dưới hoàn thiện, hợp thức hồ sơ chỉ định nhà thầu, thực hiện các gói thầu không đúng quy định, gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng.
Tại Viện Kinh tế xây dựng, Viện kiểm sát xác định, đơn vị này xây dựng, ban hành các văn bản thẩm tra dự toán chuẩn bị đầu tư, chi phí lập dự án, chi phí thiết kế hai dự án khi không đầy đủ hồ sơ, tài liệu, cơ sở pháp lý để thực hiện.
Trên cơ sở kết quả thẩm tra của Viện Kinh tế xây dựng, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm phê duyệt dự toán và kết quả chỉ định các gói thầu trên, gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng.
Đối với việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án, kết luận điều tra xác định sai phạm xảy ra tại gói thầu xây dựng Bệnh viện Bạch mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2, bị can Thắng đã chỉ đạo bị can Trần Văn Sinh tham mưu để Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm có tờ trình, đề nghị Bộ Y tế phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, không phân chia các gói thầu theo tính chất kỹ thuật, trình tự thực hiện.
Mặc dù tờ trình thiếu căn cứ, nhưng bị can Tú vẫn chủ trì tổ chức họp, thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu và có phiếu trình để bị can Tiến ký quyết định phê duyệt. Sau đó, bị can Thắng tiếp tục chỉ đạo các các bị can Trung, Tuấn và Trần Văn Sinh phối hợp với Đào Xuân Sinh lập, phê duyệt hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu và thực hiện 2 gói thầu trên không đúng quy định. Sai phạm này gây khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai dẫn đến dự án không thực hiện đúng tiến độ, phải dừng thực hiện, gây lãng phí lãng phí số tiền đặc biệt lớn.
>>> Mời độc giả xem thêm video các loại thuế hộ kinh doanh sẽ phải thực hiện:
![[INFO] Chân dung Chủ tịch Quốc hội khoá XVI Trần Thanh Mẫn](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/e8fa5a76a99fc6f51ed41fa329b961162ec19bf393f85fc32147f4ba268965405ef79fdf61b6731468e1ec424a10a7b1433ebcbc77e8bec7249401bdd00a7b9ee9eb2f8cfb449b599672a8ffaadc7eae/thumb-chu-tich-quoc-hoi-tran-thanh-man.jpg.avif)
