Tết Nguyên đán của đồng bào dân tộc Thái ở Sơn La: "Gọi hồn" người sống và ý nghĩa chẳng thể ngờ

"Với nhiều người, chỉ cần nghe "Gọi hồn" đã thấy âm khí hơi cao, có chút ma quái... nhưng thực chất với đồng bào mình thì đây đơn giản là lễ ăn mừng thôi", người phụ nữ dân tộc Thái cho hay.

"Gọi hồn” là nét văn hóa tín ngưỡng phổ biến của người dân tộc vùng cao thể hiện quan niệm về thế giới tấm linh của cộng đồng người dân tộc. Và chúng ta không thể không nhắc đến tục "Gọi hồn" của người đồng bào Thái tại Sơn La, Điện Biên, Hoà Bình, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái, Thanh Hoá, Nghệ An diễn ra vào Tết Nguyên đán khiến không khí càng thêm ấm áp và thiêng liêng. 

Lễ "Gọi hồn" thường diễn ra vào tối ngày 29 và 30 Tết. Khi đó mỗi gia đình thịt 2 con gà: 1 con để cúng tổ tiên, 1 con để "gọi hồn" những người trong nhà. Thầy cúng sẽ lấy của mỗi thành viên trong gia đình 1 chiếc áo rồi bó lại một đầu với nhau vắt lên vai, tay cầm một cây củi đang cháy đem ra đầu làng "gọi hồn", sau đó lại gọi một lần nữa ở chân cầu thang. Kết thúc buổi lễ, mỗi thành viên được thầy cúng buộc một sợi chỉ vào cổ tay để trừ tà, cầu mong may mắn. Đặc biệt sợi chỉ phải đợi tự đứt, nếu tự ý giật đứt thì chủ nhân dễ bị ốm đau.

Tục "Gọi hồn" của người đồng bào Thái tại Sơn La, Điện Biên, Hoà Bình, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái, Thanh Hoá, Nghệ An diễn ra vào Tết Nguyên đán khiến không khí càng thêm ấm áp và thiêng liêng. 

Chị Tồng Ngọc Vân (40 tuổi, Sơn La) - cán bộ văn hoá cho biết "Gọi hồn" là phong tục có từ lâu, từ đời trước truyền sang đời sau để kế thừa và gìn giữ nét văn hoá dân tộc. Vì thế ngày nay cứ đến Tết là nhà nào cũng làm mâm cơm nhờ thầy cúng đến "gọi hồn". Người đồng bào mong muốn cầu cho cả gia đình sống vui, sống khỏe, làm ăn gặp nhiều may mắn trong năm mới. 

"Với nhiều người, chỉ cần nghe "Gọi hồn" đã thấy âm khí hơi cao, có chút ma quái... nhưng thực chất với đồng bào mình thì đây đơn giản là lễ ăn mừng thôi. Các thành viên đến dự lễ thường mang theo quà mừng như con gà, cân gạo nếp, bánh trái, ít tiền đặt lễ. 

Làm lễ xong, mọi người cùng ngồi lại ăn với nhau bữa cơm cũng là lộc của lễ cúng, chúc tụng nhau những điều tốt đẹp", người phụ nữ dân tộc Thái cho biết.

Làm lễ xong, mọi người cùng ngồi lại ăn với nhau bữa cơm cũng là lộc của lễ cúng, chúc tụng nhau những điều tốt đẹp.

Trong khi đó, các cụ cao niên trong bản tại Sơn La cho biết lễ "Gọi hồn" mang ý nghĩa động viên tinh thần vì quan niệm của người Thái, hồn vía cũng quan trọng như thể xác con người, có được chăm sóc, quan tâm chu đáo thì nó mới khỏe mạnh. Hồn vía khỏe mạnh, thể xác mới bình an. 

"Người đồng bào mình quan niệm các bộ phận trên cơ thể đều có một hồn vía. Và trong các cuộc mưu sinh phải di chuyển nhiều nơi, có thể một phần vía nào đó đang đi lạc. Do đó lễ này nhằm gọi tất cả hồn vía trên cơ thể của mọi người trong nhà về cùng vui Tết. Vì thế không khí "gọi hồn" là vui vẻ, ấm cúng nhưng cũng rất linh thiêng, trang trọng", chị Tồng Ngọc Vân cho hay. 

Ngoài lễ "Gọi hồn", người Thái còn có những tục để năm mới được may mắn và suôn sẻ như kiêng cãi nhau vào mùng 1 Tết, không nói to, không quét nhà,… Đặc biệt, theo phong tục của ông cha để lại, họ hay đi ra suối lấy nước vào ngày mùng 1 Tết để tất cả mọi người gội đầu, gột trôi đi những xui xẻo, không may mắn của năm cũ để đón những điều tốt đẹp của năm mới.

Đọc nhiều nhất

Tin mới

10 trường Đại học có học phí cao nhất 2025: Nhiều ngành HOT, từ hàng trăm triệu đến gần 3 tỷ đồng mới tốt nghiệp

Các trường Đại học đã công bố mức học phí cho năm học mới 2025 - 2026. Ngoài các trường tư nhân, nhiều trường Đại học công lập cũng giữ mức học phí cao ngất ngưởng, đặc biệt là các chương trình chất lượng cao, song bằng hoặc liên kết quốc tế. Theo đó, học phí có thể dao động từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng/năm học, tùy thuộc vào từng ngành đào tạo.
Nơi nào có dân số đông số 1 Việt Nam, gắn với giai thoại “trấn yểm long mạch”, là "miền đất hứa" của người dân?

Nơi nào có dân số đông số 1 Việt Nam, gắn với giai thoại “trấn yểm long mạch”, là "miền đất hứa" của người dân?

Thành phố này được biết đến với cái tên “miền đất hứa”, trở thành nơi sinh sống và làm việc của người dân khắp mọi miền Tổ quốc. Đây là thành phố được mở rộng vượt bậc về quy mô và tầm vóc, kết nối chặt chẽ công nghiệp - cảng biển - tài chính - du lịch để trở thành siêu đô thị của cả nước.

Loại quả xưa chín rụng đầy không ai ngó ngàng, nay thành đặc sản người thành phố ưa chuộng vì có hương vị lạ, 65.000 đồng/kg

Dù có kích thước bé nhưng giống xoài cổ này của An Giang có hương vị đặc biệt và mùi thơm đặc trưng khiến ai ăn thử một lần đều thích mê mẩn. Trên chợ mạng, có vài địa chỉ rao bán xoài thanh ca mỗi khi đến mùa với giá lên tới 65.000 đồng/kg, đắt hơn so với các giống xoài thông thường.