Trong những ngày Tết Nguyên đán, ngoài những đồ ăn như bánh kẹo, các loại hạt, hoa quả, nhiều người còn đổi vị bằng những món như trâu, lợn gác bếp, bò xé chua cay, khô gà lá chanh… Đây đều là những món ăn được nhiều người ưa thích và “hot trend” vào dịp cuối năm, tuy nhiên, dưới góc nhìn của dinh dưỡng và sức khỏe, loại thực phẩm này lại không hề có lợi.
PGS.TS.BS Nguyễn Xuân Ninh, chuyên gia dinh dưỡng, Viện phó Viện Y học ứng dụng Việt Nam cho rằng, thực tế những món ăn trên không mới, nó đã có từ lâu và là cách bảo quản thức ăn truyền thống để sử dụng dần, nhất là thời kỳ khó khăn. Tuy nhiên, nếu xét về mặt dinh dưỡng, thực phẩm tươi bao giờ cũng mang lại giá trị dinh dưỡng tốt nhất cho sức khỏe.
Không chỉ có vậy, để tạo vị giác cho người ăn, hiện các tiểu thương còn trộn thêm nhiều loại gia vị khi tẩm ướp, hay còn gọi là thực phẩm chế biến sẵn. Xét dưới góc độ sức khỏe, những đồ ăn này lại không hề tốt.
Các loại khô bò, khô mực chứa đạm đậm đặc nên ăn vào dễ gây tăng cân. Ảnh minh họa.
“Đây đều thực phẩm giàu đạm, khi sấy khô độ đạm đậm đặc càng cao, trong khi các chất như vitamin, mỡ đều đã giải phóng hết. Do vậy, việc ăn những thực phẩm này sẽ nạp lượng calo lớn, gây tăng cân, nhưng nó lại không cân bằng dinh dưỡng”, bác sĩ Ninh cảnh báo.
Không chỉ có vậy, những đồ ăn này còn dễ bị vi khuẩn xâm nhập, nấm mốc, trong khi bằng mắt thường không thể nhận ra vì thế rất dễ gây nguy hại cho sức khỏe. “Với các loại gia vị của những đồ ăn này, đa số là chua, cay, mặn, ngọt… nếu ăn nhiều sẽ gây kích ứng dạ dày, hại thận”, bác sĩ Ninh cảnh báo thêm.
PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia nhấn mạnh thêm rằng, các thực phẩm xông khói, gác bếp thường rất mặn, do vậy khi ăn nhiều nguy cơ thừa muối là rất lớn. Bởi ngoài lượng muối tẩm ướp trong món ăn trên, dịp Tết mọi người còn ăn nhiều món ăn khác, thêm việc dùng nước chấm nên lượng muối nạp vào là rất nhiều so với khuyến cáo 5g muối/ngày của WHO.
"Ăn mặn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính không lây nhiễm như tim mạch, huyết áp, thận… Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, chế độ ăn uống có chứa số lượng lớn nitrit và nitrat có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim", PGS Lâm cảnh báo.
Về liều lượng sử dụng, cả hai chuyên gia cho rằng, trong dịp Tết chỉ nên ăn thưởng thức, với khoảng 50g/ngày và không nên ăn liên tục. Đặc biệt, không nên kết hợp ăn những đồ chế biến sẵn với rượu bia, vì như vậy sẽ “dẫn lối” cho bệnh K nhanh hơn.
Các loại thịt gác bếp dễ gây bệnh nếu ăn nhiều, nhất là người mắc bệnh mạn tính. Ảnh minh họa.
Để hạn chế nguy cơ với sức khỏe, khi ăn thực phẩm giàu đạm cần bổ sung thêm rau, quả sau đó vì có chất chống oxy hóa, nhanh chóng tiêu hóa, loại bỏ những chất có hại ra ngoài. Đồng thời với đó, nên quan sát, đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, thành phần thực phẩm trước khi dùng.
Dưới đây là những nhóm người nên hạn chế hoặc không nên thực phẩm hun khói, chế biến sẵn:
Người bị suy thận, bệnh gout: Người bị suy thận, gout là 2 đối tượng không nên ăn vì có thể khiến bệnh thêm trầm trọng. Nguyên nhân là do những món ăn này giàu đạm, cũng như chứa lượng muối khá lớn.
Người đau dạ dày: Người bị đau dạ dày nên hạn chế ăn vì trong thực phẩm này có nhiều gia vị cay nóng. Điều này có thể ảnh hưởng đến dạ dày, gây ra các vấn đề về đường tiêu hóa.
Người cao huyết áp: Các sản phẩm chế biến sắn thường có chứa một lượng lớn chất béo bão hòa, gây nhiều tác hại đối với sức khỏe, đặc biệt là người bị cao huyết áp. Những người bị bệnh này cũng nên chú ý bảo vệ sức khỏe của mình, hạn chế ăn để tránh bệnh tái phát.
Bệnh mỡ máu: Các loại thịt này có chứa lượng chất đạm khá cao, không tốt cho sức khỏe của những người bị bệnh mỡ trong máu. Vì vậy, những người mắc bệnh mỡ máu nên chú ý khi lựa chọn và thưởng thức những món ăn này.
