Loại quả xưa không ai ngó ngàng, giờ thành món đặc sản dân thành phố "ưa chuộng", hương vị lạ lẫm

Loại quả này khi chín có màu đen sì, được bóc vỏ, chế biến thành món rim đường muối ớt các chị em thành phố thích mê. 

Trái xay nhung là loại quả mọc dại, dân dã gắn liền với tuổi thơ của nhiều người sống ven các cánh rừng ở Tây Nguyên và Nam bộ. Theo tìm hiểu, trái xay có nhiều ở Gia Lai và lác đác ở vài cánh rừng rậm thuộc phía Bắc thị xã Ninh Hòa (Khánh Hòa), Tuy Hòa (Phú Yên), Quảng Ngãi. Trước đây, trái xay chỉ ăn cho vui, ít được ngó ngàng và cũng không đem ra mua bán. Nhưng ngày nay, nó trở thành một loại quả lạ, một đặc sản đắt đỏ được người dân ở thành phố ưa chuộng. 

Quả xay rừng có tên khoa học là Velvet tamarind và có nguồn gốc từ Thái Lan và Malaysia. Sở dĩ gọi là trái xay nhung bởi ngoài lớp vỏ có một lớp lông tơ mịn như nhung phủ lên bên trên vỏ.

Quả xay nhung bên ngoài có màu đen, thịt bên trong màu vàng, có vị chua ngọt hấp dẫn

Quả mọc trên cây xay – cây thân gỗ cao từ 30m – 40m, hoa màu trắng. Chúng có hình bầu dục hơi dẹp, to khoảng 2cm, vỏ màu đen mịn khi ở trên cây. Khi được hái xuống, vỏ chuyển màu nâu hoặc vàng mơ, thịt quả vàng đậm, mềm xốp.

Thịt bên trong trái xay thường có màu vàng đậm, thịt xốp và mềm. Khi ăn vào miệng, cảm giác đầu tiên ta có thể nhận thấy là vị chua chua, nhưng để lâu hơn một chút ta sẽ thấy vị chua chua ấy tan biến mà đọng lại là vị ngọt thanh rất riêng biệt.

Loại quả này chín rộ nhất từ giữa tháng 7 và kéo dài đến đầu tháng 9. Vài năm trước trái xay nhung có giá vô cùng đắt đỏ, lên tới 500.000 đồng/kg nhưng vài năm nay giá hạ nhiệt hơn nhiều. 

Ngoài việc ăn tươi, người bán còn làm món xay ngào đường hay còn gọi là xay nhung rim đường, làm từ những quả xay chín để thưởng thức ngon hơn. Xay có vị hơi chua, sau khi lột bỏ lớp vở bên ngoài, cho thêm ít muối, ớt khô và đường vào trộn đều cho từng quả xay ngấm đều muối đường ớt, tạo nên món ăn chua chua, ngọt ngọt, mặn mặn, cay cay vô cùng ngon và hấp dẫn.

Không chỉ lạ miệng, loại quả rừng này còn tốt cho sức khỏe. Thịt của quả xay có tác dụng nhuận tràng và tốt cho hệ tiêu hóa. Thịt quả xay thường được chế biến bằng cách dùng thịt nghiền nát với nước, lọc lấy dịch và nấu cô đặc trên lửa nhỏ. Để đạt được tác dụng tối đa, nên dùng cao xay 2 – 3 lần mỗi ngày.

Ở một số vùng Tây Nguyên, người ta thường bóc vỏ xay nhung và ngâm với rượu từ 25 – 30 độ. Rượu xay nhung ủ càng lâu càng tốt, và có tác dụng làm thuốc bổ, kích thích tiêu hóa, kích thích ăn ngon.

Chia sẻ trên Báo An Giang, cô Néang Thi Phát (ở xã Châu Lăng, Tri Tôn) cho biết cứ đến mùa, những người đàn ông trong xã lại băng rừng, vượt núi để hái trái xay về bán thương lái. Để thu hoạch trái chín, thông thường người dân phải trực tiếp leo lên cây. Ngoài ra, còn 1 biện pháp để thu hoạch nữa là dùng những cây móc, được làm bằng những cây tre dài để hái trái. Tuy nhiên, dù thu hoạch bằng cách nào thì đây cũng là công việc vô cùng khó khăn và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.

Đọc nhiều nhất

Tin mới

10 trường Đại học có học phí cao nhất 2025: Nhiều ngành HOT, từ hàng trăm triệu đến gần 3 tỷ đồng mới tốt nghiệp

Các trường Đại học đã công bố mức học phí cho năm học mới 2025 - 2026. Ngoài các trường tư nhân, nhiều trường Đại học công lập cũng giữ mức học phí cao ngất ngưởng, đặc biệt là các chương trình chất lượng cao, song bằng hoặc liên kết quốc tế. Theo đó, học phí có thể dao động từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng/năm học, tùy thuộc vào từng ngành đào tạo.
Nơi nào có dân số đông số 1 Việt Nam, gắn với giai thoại “trấn yểm long mạch”, là "miền đất hứa" của người dân?

Nơi nào có dân số đông số 1 Việt Nam, gắn với giai thoại “trấn yểm long mạch”, là "miền đất hứa" của người dân?

Thành phố này được biết đến với cái tên “miền đất hứa”, trở thành nơi sinh sống và làm việc của người dân khắp mọi miền Tổ quốc. Đây là thành phố được mở rộng vượt bậc về quy mô và tầm vóc, kết nối chặt chẽ công nghiệp - cảng biển - tài chính - du lịch để trở thành siêu đô thị của cả nước.

Loại quả xưa chín rụng đầy không ai ngó ngàng, nay thành đặc sản người thành phố ưa chuộng vì có hương vị lạ, 65.000 đồng/kg

Dù có kích thước bé nhưng giống xoài cổ này của An Giang có hương vị đặc biệt và mùi thơm đặc trưng khiến ai ăn thử một lần đều thích mê mẩn. Trên chợ mạng, có vài địa chỉ rao bán xoài thanh ca mỗi khi đến mùa với giá lên tới 65.000 đồng/kg, đắt hơn so với các giống xoài thông thường.