Sáng 30/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Nhiều đại biểu tập trung vào những bất cập đang cản trở sự phát triển lành mạnh của thị trường, từ hàng loạt dự án bỏ hoang, nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành đến tình trạng đầu cơ, mua bán nhà trên giấy và nguy cơ người mua phải gánh chịu rủi ro từ chủ đầu tư.
Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Hoàng Văn Nghĩa (đoàn Quảng Ngãi) cho rằng, cần chuyển tư duy quản lý sang quản trị phát triển, tháo gỡ điểm nghẽn để khơi thông nguồn lực đất đai, phục vụ tăng trưởng và bảo đảm an sinh xã hội.
Theo đại biểu, thực trạng hàng nghìn hecta đất, hàng trăm dự án bất động sản đóng băng, thậm chí hình thành những "đô thị ma", "thành phố ma" hoang hóa tại nhiều địa phương đang gây lãng phí xót xa cho nguồn lực quốc gia.
Dẫn chứng, đại biểu Nghĩa cho biết, riêng một thành phố lớn trung tâm ở miền Bắc có tới 712 dự án với hơn 11.400ha đất chậm tiến độ. Nhiều tỉnh, thành phố khác cũng có hàng trăm dự án "đắp chiếu", "đóng băng". Trong khi đó, những đại án như vụ Vạn Thịnh Phát, Tân Hoàng Minh khiến hàng nghìn tài sản bị phong tỏa, bế tắc; ngân sách thất thu, còn người dân thiếu hụt nguồn cung nhà ở trầm trọng.
Để khơi thông nguồn lực này, đại biểu đề nghị sửa đổi khoản 4 Điều 30 theo hướng cho phép bên nhận chuyển nhượng đủ năng lực được kế thừa nghĩa vụ tài chính về đất đai chưa hoàn thành, hoặc trích trực tiếp tiền từ hợp đồng chuyển nhượng để nộp vào ngân sách trước khi sang tên.
“Đây là chìa khóa duy nhất để hồi sinh các dự án chết lâm sàng, vừa thu hồi tiền ngay cho ngân sách, vừa khởi động lại dự án, cấp nguồn cung nhà ở xã hội cho người dân”- đại biểu Nghĩa nhìn nhận.
Theo đại biểu đoàn Quảng Ngãi, quy định hiện hành yêu cầu chủ đầu tư phải hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính về đất đai mới được chuyển nhượng dự án có thể tạo ra vòng luẩn quẩn: Doanh nghiệp khó khăn không có tiền nộp, dự án không thể chuyển nhượng, đất đai tiếp tục bỏ hoang và ngân sách không thu được tiền.
Đại biểu nhấn mạnh, cần có cơ chế để vừa thu hồi nghĩa vụ tài chính cho Nhà nước, vừa khởi động lại các dự án đình trệ, bổ sung nguồn cung nhà ở, trong đó có nhà ở xã hội.
