Chính quyền Iran thông báo ngày 9/3, ông Mojtaba Khamenei, con trai của cố Đại giáo chủ Ali Khamenei, đã được bầu chọn làm tân Lãnh tụ tối cao Iran. Hội đồng Chuyên gia kêu gọi người dân Iran duy trì đoàn kết và cam kết ủng hộ ban lãnh đạo mới.

Theo AP, Mojtaba Khamenei từ lâu đã được xem là ứng cử viên cho vị trí lãnh đạo tối cao tiếp theo của đất nước này, ngay cả trước khi cha ông qua đời trong cuộc không kích của Mỹ - Israel vào ngày 28/2 và việc ông chưa từng được bầu chọn hay bổ nhiệm vào bất kỳ vị trí nào trong Chính phủ Iran.

Nhân vật bí ẩn trong Cộng hòa Hồi giáo Iran

Là một nhân vật bí ẩn trong Cộng hòa Hồi giáo Iran, Mojtaba Khamenei không xuất hiện trước công chúng kể từ ngày 28/2. Vợ của Mojtaba Khamenei, bà Zahra Haddad Adel, xuất thân từ một gia đình lâu đời gắn bó với "chế độ thần quyền" của Iran, cũng thiệt mạng trong vụ tấn công của Mỹ-Israel.

Ông Mojtaba Khamenei được cho là đang ở một nơi an toàn để tránh các cuộc không kích của Mỹ và Israel tiếp tục dội xuống Iran.

Mojtaba Khamenei, sinh năm 1969, liên tục được nhắc đến như một ứng viên tiềm năng thay thế cha ông. Sau khi cha và vợ ông qua đời, vị thế của Mojtaba Khamenei đã tăng lên đối với các giáo sĩ cao tuổi thuộc Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên, cơ quan lựa chọn Lãnh tụ tối cao tiếp theo của Iran.

Ông Khamenei, người được cho là có quan điểm cứng rắn hơn cả người cha quá cố, giờ đây sẽ nắm quyền chỉ huy lực lượng vũ trang Iran và đưa ra mọi quyết định liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.

Mojtaba Khamenei từng đảm nhận vai trò tương tự Ahmad Khomeini, con trai của Lãnh tụ tối cao đầu tiên của Iran là Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini. Vị trí này là sự kết hợp giữa vai trò trợ lý thân cận, người tâm phúc, người gác cổng và nhà môi giới quyền lực, theo tổ chức UANI có trụ sở tại Mỹ.

Quyền lực lớn mạnh cùng cha

Quyền lực của ông Mojtaba Khamenei gia tăng song song với cha mình, khi ông làm việc trong văn phòng của cha tại trung tâm thủ đô Tehran. Các điện tín ngoại giao của Mỹ được WikiLeaks công bố cuối những năm 2000 bắt đầu gọi Mojtaba là “quyền lực phía sau tấm áo choàng”.

Một bức điện tín khi đó cho biết, Mojtaba đóng vai trò “người gác cổng chính” và đang xây dựng thế lực riêng trong nước.

Theo bức điện tín năm 2008, Mojtaba Khamenei được xem là một nhà lãnh đạo và quản lý có năng lực, quyết đoán, có thể một ngày nào đó sẽ kế nhiệm ít nhất một phần quyền lực quốc gia; cha ông cũng có thể nhìn nhận ông như vậy, song lưu ý rằng ông còn trẻ tuổi.

“Tuy nhiên, nhờ kỹ năng, tài sản và các liên minh không ai sánh kịp, Mojtaba được một số người trong nội bộ chế độ xem là ứng viên khả dĩ cho vai trò đồng lãnh đạo Iran sau khi cha ông qua đời, dù là sớm hay muộn”, điện tín này cho biết.

Mojtaba Khamenei đã hợp tác chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, cả với các chỉ huy của Lực lượng Quds và lực lượng Basij tình nguyện.

Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với ông vào năm 2019 dưới thời Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ đầu tiên với cáo buộc “thúc đẩy các tham vọng gây bất ổn khu vực và mục tiêu trấn áp trong nước”.

Điều này bao gồm cáo buộc Mojtaba Khamenei đứng sau hậu trường ủng hộ việc bầu chọn Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad năm 2005 và cuộc tái đắc cử gây tranh cãi năm 2009.

Mahdi Karroubi, ứng viên Tổng thống Iran năm 2005 và 2009, cho rằng Mojtaba Khamenei can thiệp vào cả hai cuộc bầu cử nói trên. Tuy nhiên, Đại giáo chủ Ali Khamenei khi đó được cho là đã nói rằng Mojtaba “là lãnh đạo thực sự, không phải chỉ là con trai của lãnh đạo”.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Xung đột tại Trung Đông leo thang