Chạy đua với thời gian cứu 'cây thây ma' ở Australia khỏi nguy cơ tuyệt chủng

Chạy đua với thời gian cứu 'cây thây ma' ở Australia khỏi nguy cơ tuyệt chủng

Căn bệnh nấm lây lan nhanh chóng đã khiến "cây thây ma" ở Australia không thể ra hoa, kết trái hoặc tạo hạt. Giới khoa học khẩn trương tìm cách cứu loài này.

Các nhà khoa học ở Australia đang khẩn trương tìm kiếm giải pháp để cứu loài cây Rhodamnia zombi, hay còn gọi "cây thây ma", trước khi nó biến mất khỏi các khu rừng mưa nhiệt đới tại Queensland. Ảnh: The University of Queensland.
Các nhà khoa học ở Australia đang khẩn trương tìm kiếm giải pháp để cứu loài cây Rhodamnia zombi, hay còn gọi "cây thây ma", trước khi nó biến mất khỏi các khu rừng mưa nhiệt đới tại Queensland. Ảnh: The University of Queensland.
Theo các nhà khoa học, cây Rhodamnia zombi không còn khả năng ra hoa, kết trái hoặc tạo hạt. Điều này khiến nó vẫn sống nhưng không thể tự sinh sản trong tự nhiên. Loài cây này được phát hiện vào năm 2020 và được mô tả là một loài mới vào năm 2025, đang mắc một bệnh nấm lây lan nhanh gọi là bệnh gỉ sắt trên cây sim. Ảnh: The University of Queensland.
Theo các nhà khoa học, cây Rhodamnia zombi không còn khả năng ra hoa, kết trái hoặc tạo hạt. Điều này khiến nó vẫn sống nhưng không thể tự sinh sản trong tự nhiên. Loài cây này được phát hiện vào năm 2020 và được mô tả là một loài mới vào năm 2025, đang mắc một bệnh nấm lây lan nhanh gọi là bệnh gỉ sắt trên cây sim. Ảnh: The University of Queensland.
Bệnh gỉ sắt trên cây sim thường do nấm Austropuccinia psidii gây ra, lần đầu tiên được phát hiện ở Hawaii vào năm 2005 và ở Australia vào năm 2010. Kể từ đó, bào tử của nấm Austropuccinia psidii đã lan rộng nhờ gió, chim, người, máy móc và côn trùng. Ảnh: Dean Orrick.
Bệnh gỉ sắt trên cây sim thường do nấm Austropuccinia psidii gây ra, lần đầu tiên được phát hiện ở Hawaii vào năm 2005 và ở Australia vào năm 2010. Kể từ đó, bào tử của nấm Austropuccinia psidii đã lan rộng nhờ gió, chim, người, máy móc và côn trùng. Ảnh: Dean Orrick.
Các chuyên gia cho biết bệnh gỉ sắt trên cây sim có nguồn gốc từ Nam Mỹ - nơi các loài thực vật bản địa cùng tiến hóa với nấm gây bệnh đã phát triển khả năng kháng lại nó. Ảnh: The University of Queensland.
Các chuyên gia cho biết bệnh gỉ sắt trên cây sim có nguồn gốc từ Nam Mỹ - nơi các loài thực vật bản địa cùng tiến hóa với nấm gây bệnh đã phát triển khả năng kháng lại nó. Ảnh: The University of Queensland.
Bệnh gỉ sắt trên cây sim được gọi như vậy là vì nấm tấn công các loài thực vật thuộc họ sim (Myrtaceae), bao gồm bạch đàn, cây trà và các loài cây rừng mưa nhiệt đới khác ở Australia. Cây nhiễm loại nấm Austropuccinia psidii thường có các nốt sần dạng bột màu vàng, cam hoặc nâu - trông giống như rỉ sét - từ từ giết chết cây bằng cách hút cạn chất dinh dưỡng. Ảnh: The University of Queensland.
Bệnh gỉ sắt trên cây sim được gọi như vậy là vì nấm tấn công các loài thực vật thuộc họ sim (Myrtaceae), bao gồm bạch đàn, cây trà và các loài cây rừng mưa nhiệt đới khác ở Australia. Cây nhiễm loại nấm Austropuccinia psidii thường có các nốt sần dạng bột màu vàng, cam hoặc nâu - trông giống như rỉ sét - từ từ giết chết cây bằng cách hút cạn chất dinh dưỡng. Ảnh: The University of Queensland.
Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Austral Ecology, các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng, loài cây Rhodamnia zombi và 16 loài cây rừng mưa nhiệt đới khác đang bị tấn công bởi nấm Austropuccinia psidii và có thể tuyệt chủng trong vòng một thế hệ nếu không có sự can thiệp thích hợp. Ảnh: en.clickpetroleoegas.com.br.
Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Austral Ecology, các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng, loài cây Rhodamnia zombi và 16 loài cây rừng mưa nhiệt đới khác đang bị tấn công bởi nấm Austropuccinia psidii và có thể tuyệt chủng trong vòng một thế hệ nếu không có sự can thiệp thích hợp. Ảnh: en.clickpetroleoegas.com.br.
Tác giả chính của nghiên cứu Rod Fensham và là giáo sư tại Trường Môi trường thuộc Đại học Queensland, cho biết bệnh gỉ sắt trên cây sim lây lan mạnh trong điều kiện môi trường ẩm ướt, không quá lạnh. Ảnh: The University of Queensland.
Tác giả chính của nghiên cứu Rod Fensham và là giáo sư tại Trường Môi trường thuộc Đại học Queensland, cho biết bệnh gỉ sắt trên cây sim lây lan mạnh trong điều kiện môi trường ẩm ướt, không quá lạnh. Ảnh: The University of Queensland.
Thông qua các khảo sát, nhóm nghiên cứu phát hiện khoảng 10% trong số các quần thể hoang dã đã biết của loài cây Rhodamnia zombi đã chết và những cây bị nhiễm bệnh còn lại không còn khả năng ra hoa hoặc kết trái nữa. Ảnh: The University of Queensland.
Thông qua các khảo sát, nhóm nghiên cứu phát hiện khoảng 10% trong số các quần thể hoang dã đã biết của loài cây Rhodamnia zombi đã chết và những cây bị nhiễm bệnh còn lại không còn khả năng ra hoa hoặc kết trái nữa. Ảnh: The University of Queensland.
Trước tình hình này, các nhà khoa học đang "chạy đua" với thời gian, thực hiện các giải pháp nhằm giúp loài cây Rhodamnia zombi tránh khỏi nguy cơ tuyệt chủng. Trong số này, họ tiến hành nhân giống bằng cách giâm cành từ những cây khỏe mạnh rồi có thể trồng chúng trong vườn ươm, chuyển đến những khu vực an toàn hơn, nơi có khí hậu ít thuận lợi cho bệnh gỉ sắt trên cây sim lây lan. Ảnh: Milo Bateman.
Trước tình hình này, các nhà khoa học đang "chạy đua" với thời gian, thực hiện các giải pháp nhằm giúp loài cây Rhodamnia zombi tránh khỏi nguy cơ tuyệt chủng. Trong số này, họ tiến hành nhân giống bằng cách giâm cành từ những cây khỏe mạnh rồi có thể trồng chúng trong vườn ươm, chuyển đến những khu vực an toàn hơn, nơi có khí hậu ít thuận lợi cho bệnh gỉ sắt trên cây sim lây lan. Ảnh: Milo Bateman.
Một giải pháp khác là sử dụng thuốc diệt nấm để giữ cho "cây thây ma" ở những khu vực bị nhiễm bệnh sống sót đủ lâu để cây cho ra hạt giống. Sau đó, các nhà khoa học có thể xác định được những cây con có khả năng chống chịu tốt hơn với bệnh gỉ sắt trên cây sim. Trong trường hợp tốt nhất, những cây khỏe mạnh hơn đó có thể được đưa trở lại rừng trong tương lai. Ảnh: Barung Landcare.
Một giải pháp khác là sử dụng thuốc diệt nấm để giữ cho "cây thây ma" ở những khu vực bị nhiễm bệnh sống sót đủ lâu để cây cho ra hạt giống. Sau đó, các nhà khoa học có thể xác định được những cây con có khả năng chống chịu tốt hơn với bệnh gỉ sắt trên cây sim. Trong trường hợp tốt nhất, những cây khỏe mạnh hơn đó có thể được đưa trở lại rừng trong tương lai. Ảnh: Barung Landcare.
Mời độc giả xem video: Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.

GALLERY MỚI NHẤT