Các nhà ngoại giao hàng đầu châu Âu đã nhóm họp tại Luxembourg để xây dựng kế hoạch hành động đối phó với hàng loạt khủng hoảng, từ cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine cho đến bất ổn kinh tế khi chiến sự tại Iran đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao.

Tuy nhiên, chính sách của Liên minh châu Âu (EU) đối với Israel và cách gây áp lực lên Thủ tướng Benjamin Netanyahu trong bối cảnh an ninh ngày càng xấu đi tại các vùng lãnh thổ Palestine ở Gaza, Bờ Tây bị chiếm đóng cũng như tại Lebanon lại đang gây chia rẽ trong khối 27 quốc gia thành viên.

Theo AP, EU hiện có một Hiệp định Liên kết với Israel, ký từ năm 2000, điều chỉnh các hoạt động thương mại và hợp tác song phương. Tây Ban Nha, Slovenia và Ireland đã đề xuất đình chỉ hoàn toàn hiệp định này, song động thái này nhiều khả năng không nhận được sự đồng thuận tuyệt đối cần thiết từ các nước thành viên EU.

Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Albares cho rằng việc đình chỉ một phần, chỉ nhắm vào các khía cạnh thương mại, có thể nhận được đủ sự ủng hộ về mặt chính trị.

“Liên minh châu Âu hôm nay cần phải nói rõ ràng với Israel rằng cần có sự thay đổi”, ông José Albares nhấn mạnh.

EU đã phát hiện những dấu hiệu cho thấy Israel vi phạm hiệp định này trong chiến dịch quân sự tại Gaza.

Ngoại trưởng Ireland Helen McEntee cho rằng việc Israel mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây cùng với việc giao tranh tiếp diễn tại Lebanon nên thúc đẩy các nước EU tăng cường gây áp lực lên Israel.

“Chúng ta cần hành động. Chúng ta phải đảm bảo các giá trị nền tảng của mình được bảo vệ. Và chúng ta phải chắc chắn rằng bất kỳ thỏa thuận nào với các quốc gia khác đều phải được thực thi và các bên phải tuân thủ nghĩa vụ của mình”, bà McEntee nói.

Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard cho biết Pháp và Thụy Điển đã đề xuất một kế hoạch nhằm hạn chế thương mại với các khu định cư của Israel tại Bờ Tây.

Cuộc họp tại Luxembourg diễn ra chỉ một ngày sau khi 60 quốc gia cử đại diện tham dự hội nghị hòa bình Palestine tại Brussels (Bỉ), với sự góp mặt của Thủ tướng Palestine Mohamed Mustafa và nhà ngoại giao Bulgaria Nikolay Mladenov, người được bổ nhiệm làm Đại diện cấp cao của Hội đồng Hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump thành lập.

Trong khi đó, một trong những tiếng nói phản đối mạnh mẽ nhất trong EU sắp rời nhiệm sở.

Thủ tướng sắp mãn nhiệm của Hungary, ông Viktor Orbán, thường xuyên cản trở các hành động của EU liên quan đến hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga, cũng như các lệnh trừng phạt đối với những người Israel bị cáo buộc cực đoan bạo lực.

Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, cho biết việc ông Orbán thất bại trước lãnh đạo đối lập thân châu Âu Péter Magyar trong cuộc bầu cử gần đây tại Hungary có thể thúc đẩy tiến trình hành động.

“Rất nhiều vấn đề...đã bị Hungary chặn lại. Chúng tôi đang mở lại các cuộc thảo luận và hy vọng sẽ đạt được kết quả tích cực”, bà nói.

Về vấn đề Iran, các nhà ngoại giao EU đã kêu gọi giải pháp ngoại giao. Bà Kallas kêu gọi kéo dài lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran “cho đến khi có giải pháp ngoại giao”. “Lệnh ngừng bắn rất mong manh, nhưng ngoại giao cần có cơ hội”, bà nhấn mạnh.

Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul kêu gọi Iran cử đoàn đàm phán tới Islamabad để gặp Phó Tổng thống Mỹ JD Vance.

“Iran nên nắm lấy bàn tay đang đưa ra cho họ vì lợi ích của chính người dân mình”, ông Johann Wadephul nói.

Chiến sự tại Iran đã làm chao đảo thị trường dầu khí toàn cầu và khiến EU, một trong những nhà nhập khẩu năng lượng lớn, lo ngại.

Trong khi các Ngoại trưởng EU họp tại Luxembourg, các Bộ trưởng Giao thông cũng đã họp trực tuyến để bàn cách bảo vệ người tiêu dùng trong nước, sau khi người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế hồi giữa tháng 4 cảnh báo châu Âu chỉ còn dự trữ nhiên liệu máy bay đủ dùng trong “khoảng 6 tuần”.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Nhiều quốc gia nhóm họp tại Anh tìm giải pháp khôi phục tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz hồi đầu tháng 4/2026