Cuối buổi sáng 2/11, sau khi nghe các đại biểu Quốc hội góp ý kiến về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đã phát biểu tiếp thu, giải trình một số nội dung quan trọng.

Đề cập trực tiếp vào quy định hiến mô, bộ phận cơ thể với người dưới 18 tuổi - nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm, cũng là vấn đề tạo nhiều luồng ý kiến trong dư luận thời gian qua, Bộ trưởng Y tế khẳng định dự thảo luật được xây dựng trên nguyên tắc xuyên suốt, đó là mở rộng cơ hội hiến tặng để cứu người nhưng không đánh đổi sự an toàn, quyền và lợi ích hợp pháp của người hiến; đặc biệt không tạo điều kiện cho việc ép buộc, lừa dối hay lợi dụng trong việc triển khai thực hiện.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, một trong những nút thắt, băn khoăn thời gian qua đó liên quan độ tuổi đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể. Nội dung này đã được tiếp thu với tinh thần cao nhất, theo hướng như luật hiện hành, áp dụng cho người từ 18 tuổi trở lên, bảo đảm trách nhiệm đối với việc quyết định một vấn đề hệ trọng của đời mình.

Giải trình về nội dung này, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết dự thảo luật đã quy định rất rõ người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh thuộc danh mục do Bộ Y tế ban hành và phải đáp ứng các điều kiện hết sức chặt chẽ.

“Tuyệt đối cấm lấy mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người sống dưới 18 tuổi”, bà Lan nói và nhấn mạnh đây là điều kiện rất quan trọng nhưng vừa qua chưa được giải thích để dư luận hiểu rõ.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết dự thảo luật cũng bổ sung quy định không được lấy bộ phận cơ thể người hiến khi còn sống, và tại bất kỳ thời điểm nào người hiến từ chối, phải thực hiện theo đúng nguyện vọng của họ.

Đặc biệt, theo Bộ trưởng, chỉ được triển khai thực hiện lấy mô, bộ phận cơ thể ở các cơ sở đủ điều kiện và việc tư vấn cho người hiến mô tái sinh khi còn sống phải được thực hiện độc lập, đặc biệt đối với người dưới 18 tuổi.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, bà Lan cho biết sẽ thể hiện trong quá trình tư vấn theo hướng sự đồng ý của cha mẹ phải trên cơ sở quyền và sự đồng ý của trẻ em. Nguyện vọng của trẻ em được đặt lên trên hết.

“Người tư vấn không phải là người đã khám, chẩn đoán, quyết định người bệnh phải ghép mô, bộ phận cơ thể và luật cũng không cho phép người trực tiếp thực hiện việc ghép cho người bệnh đó tư vấn”, Bộ trưởng Y tế giải thích quy định này nhằm hạn chế xung đột lợi ích và bảo đảm người hiến được tiếp cận các thông tin khách quan.

Cũng theo khẳng định của Bộ trưởng Đào Hồng Lan, dự thảo đã triển khai thực hiện các nội dung bảo đảm việc hiến, ghép đối với những người đã chết não, chết tuần hoàn hết sức chặt chẽ.

Tiếp thu đề xuất của đại biểu Quốc hội liên quan đến việc điều phối hoạt động hiến, ghép, Bộ trưởng nhấn mạnh sẽ tiếp tục quy định việc điều phối mô, bộ phận cơ thể người được xác định thông qua hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm truy vết trong quá trình thực hiện, có kiểm tra, đánh giá và có các tiêu chí rất rõ ràng.

Bộ trưởng một lần nữa khẳng định dự án luật được xây dựng để bảo đảm tính nhân văn, nhân đạo và quy định chặt chẽ hơn với những vấn đề vướng mắc trong thực tiễn.

“Khi có những mất mát, đau thương xảy ra, chúng ta cần rất minh bạch các quy định, quy trình để triển khai trong thực tế; có hành lang pháp lý bảo vệ cả người hiến và đội ngũ y bác sĩ, đồng thời phòng chống việc lạm dụng, lợi dụng, vi phạm trong lĩnh vực này”, theo lời Bộ trưởng Đào Hồng Lan.