Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, tính đến tháng 3/2026, Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Việt Thông Ninh Hòa đã tham gia tổng cộng 12 gói thầu và kết quả là trúng cả 12 gói. Tổng giá trị trúng thầu đạt hơn 12,7 tỷ đồng, trong đó phần lớn là các gói chỉ định thầu. Tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100% là một con số hiếm thấy đối với bất kỳ nhà thầu xây lắp nào, ngay cả với các tập đoàn lớn.
Gần đây nhất, vào ngày 12/03/2026, Công ty Việt Thông Ninh Hòa tiếp tục được phê duyệt trúng Gói thầu số 03: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Nâng cấp đường bê tông nhựa Quang Đông (đoạn từ giáp ngã ba giáp đường 16/7 đến chợ Văn Định). Quyết định số 350/QĐ-KTHTĐT-DA do bà Nguyễn Nhật Tố Nga, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Ninh Hòa ký phê duyệt. Giá trúng thầu là 1.885.752.000 đồng từ nguồn vốn ngân sách phường. Đáng chú ý, gói thầu này cũng được thực hiện theo hình thức chỉ định thầu rút gọn với thời gian thực hiện hợp đồng lên tới 90 ngày.
Phân tích lịch sử đấu thầu cho thấy, Công ty Việt Thông Ninh Hòa thường xuyên trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp. Điển hình như các gói thầu tại UBND xã Ninh Phụng đạt tỷ lệ tiết kiệm 0% (giá trúng thầu bằng đúng giá dự toán). Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán trên toàn bộ lịch sử tham gia của nhà thầu này là 98,27%. Điều này đặt ra bài toán về hiệu quả kinh tế, một trong những mục tiêu cốt lõi của công tác đấu thầu.
Sự "thống trị" của Công ty Việt Thông Ninh Hòa còn được thể hiện qua các mối quan hệ mật thiết với một số chủ đầu tư nhất định. Nhà thầu này từng trúng 4 gói thầu tại UBND xã Ninh Phụng, 2 gói tại UBND xã Ninh Xuân và nay là các gói thầu tại xã Nam Ninh Hòa và phường Ninh Hòa. Trong khi đó, các đối thủ cạnh tranh từng đụng độ với Việt Thông Ninh Hòa như Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xây dựng An Thành Phát hay Công ty TNHH MTV Thương mại Đầu tư Xây dựng Khánh Hòa đều chịu cảnh "thất thủ".
Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) chia sẻ: "Dưới góc độ pháp lý, việc một nhà thầu trúng thầu liên tục không vi phạm luật nếu quy trình lựa chọn khách quan. Tuy nhiên, việc doanh nghiệp siêu nhỏ với 3 nhân sự đăng ký gánh vác cùng lúc nhiều gói thầu xây dựng hạ tầng, giao thông phức tạp đòi hỏi cơ quan chức năng cần vào cuộc kiểm tra tính thực tế của hồ sơ năng lực, đặc biệt là việc huy động thiết bị và nhân sự thực tế tại hiện trường."
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Đào Giang nhận định, mục đích của đấu thầu là tìm ra nhà thầu tốt nhất với giá hợp lý nhất. "Tỷ lệ tiết kiệm dưới 2% trong thời gian dài là dấu hiệu cho thấy tính cạnh tranh của môi trường đấu thầu tại khu vực đó đang gặp vấn đề. Các chủ đầu tư cần minh bạch hơn trong việc công khai các tiêu chí lựa chọn nhà thầu, nhất là khi sử dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn để tránh dư luận về việc ưu ái 'sân nhà'."
Việc thực hiện chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh và xã) theo mô hình mới từ giữa năm 2025 nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực quản lý. Tuy nhiên, công tác đấu thầu tại cấp xã sau sáp nhập như tại xã Nam Ninh Hòa hay phường Ninh Hòa đang cho thấy những hiện tượng cần được các cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa giám sát chặt chẽ để đảm bảo nguồn vốn ngân sách được sử dụng hiệu quả và công bằng.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.