Trách nhiệm người đứng đầu từ loạt gói thầu tiết kiệm thấp của Công ty Sơn Thịnh [Kỳ 3]

Từ các gói thầu tiết kiệm rất thấp của Công ty TNHH Sơn Thịnh tại tỉnh Tây Ninh, vấn đề trách nhiệm giải trình và năng lực quản lý của người đứng đầu đang được đặt ra cấp thiết.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, những con số tiết kiệm ngân sách ở mức rất thấp tại hàng loạt gói thầu hạ tầng do Phòng Kinh tế xã An Lục Long, Phòng Kinh tế xã Tầm Vu hay Ban Quản lý dự án xã Thuận Mỹ tỉnh Tây Ninh làm chủ đầu tư đang phơi bày một nghịch lý tồn tại trong công tác quản lý vốn đầu tư công cấp cơ sở.

Sứ mệnh tối ưu hóa nguồn vốn

Từ những dữ liệu xác thực trong các hồ sơ, quyết định trúng thầu, có thể thấy việc giao hàng loạt các gói thầu xây lắp cho một đối tác quen thuộc là Công ty TNHH Sơn Thịnh dù tuân thủ ranh giới hạn mức theo Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, nhưng lại bộc lộ nhiều câu hỏi về năng lực quản lý kinh tế của người đứng đầu.

Cần nhìn nhận thẳng thắn rằng, khi một cơ quan nhà nước nắm trong tay nguồn vốn đầu tư công từ tiền ngân sách nhà nước, trách nhiệm của họ không chỉ dừng lại ở việc thụ động tiêu tiền sao cho đúng quy trình pháp luật, mà cao hơn thế, phải là sứ mệnh kiến tạo môi trường minh bạch để tiêu tiền sao cho mang lại nhiều lợi ích kinh tế, xã hội nhất. Việc liên tục áp dụng phương thức chỉ định thầu trực tiếp cho một pháp nhân duy nhất với tỷ lệ tiết kiệm cào bằng quanh mức 1%, hoặc tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng lại chỉ thu hút duy nhất một nhà thầu đủ sức nộp bài dự thi, là minh chứng cho thấy sự hạn chế trong năng lực thu hút môi trường cạnh tranh của đơn vị mời thầu.

Gắn chặt trách nhiệm giải trình

Phân tích đi thẳng vào bản chất sự việc, chuyên gia pháp lý Lê Hân cho biết: "Gốc rễ của vấn đề thiếu hiệu quả trong đấu thầu hiện nay nằm ở việc thực thi trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư và người đứng đầu đơn vị. Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã ra đời và chỉ đạo rất quyết liệt, đanh thép về việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Tinh thần của Chỉ thị là khuyến khích tối đa việc đấu thầu rộng rãi qua mạng, yêu cầu hạn chế đến mức thấp nhất việc lạm dụng chỉ định thầu dù gói thầu đó nằm trong hạn mức mà luật cho phép.

Đứng trước thực trạng tiết kiệm thấp hiện nay, các cơ quan chức năng có thẩm quyền cần khẩn trương vào cuộc. Cần thiết lập ngay các đợt hậu kiểm, thanh tra đột xuất đối với toàn bộ các dự án có tỷ lệ tiết kiệm thấp, các dự án đấu thầu nhưng chỉ có một nhà thầu tham gia hoặc liên tục được chỉ định thầu. Phải mổ xẻ làm rõ năng lực thực thi thực tế, chất lượng công trình, từ đó có cơ sở vững chắc để đánh giá sự khách quan, công tâm và năng lực quản trị của các chủ đầu tư."

Thực tiễn đã chứng minh, thay vì bị động chờ đợi nhà thầu nộp hồ sơ, hay đi theo lối mòn tư duy giao việc cho đơn vị quen mặt để an toàn tiến độ, chủ đầu tư cần chủ động rà soát lại các tiêu chí để kiến tạo một môi trường cạnh tranh sòng phẳng, minh bạch. Một gói thầu thực sự chất lượng không chỉ là công trình hoàn thiện đúng bản vẽ, mà ngay từ khâu đấu thầu phải thu hút được từ 2 đến 3 nhà thầu mạnh tham gia cạnh tranh khốc liệt về giá, mang về tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách từ 3% đến trên 6%. Có như vậy, ý nghĩa đích thực của Luật Đấu thầu mới đi vào đời sống, và từng đồng vốn ngân sách mới thực sự được sinh lời hiệu quả cho sự phát triển của địa phương.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

Chấn chỉnh kỷ cương, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong công tác đấu thầu

Đồng hành cùng Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15), Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đóng vai trò như một kim chỉ nam quan trọng nhằm siết chặt kỷ cương, chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí trong lĩnh vực đầu tư công.

Chỉ thị yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị làm chủ đầu tư phải gánh chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực chất của công tác đấu thầu tại đơn vị mình phụ trách. Văn bản của người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi: Tuyệt đối không lạm dụng việc áp dụng hình thức chỉ định thầu, kể cả trong các trường hợp gói thầu đó nằm trong hạn mức luật cho phép, nếu như gói thầu đó hoàn toàn có thể tổ chức đấu thầu rộng rãi để mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho nhà nước.

Đồng thời, Chỉ thị yêu cầu các cơ quan thanh tra, kiểm tra phải rà soát, xử lý nghiêm minh, kiên quyết không có "vùng cấm", không có ngoại lệ đối với các hành vi cản trở sự tham gia của doanh nghiệp, hoặc cố tình đưa ra các tiêu chí đánh đố trong hồ sơ mời thầu để "dọn đường" cho nhà thầu quen mặt.

Người đứng đầu cơ quan, chủ đầu tư nếu buông lỏng công tác quản lý, để xảy ra tình trạng lựa chọn nhà thầu thiếu tính cạnh tranh kéo dài, gây thiệt hại hoặc lãng phí ngân sách nhà nước, sẽ bị kiểm điểm, xử lý kỷ luật nghiêm khắc và có thể bị liên đới chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật hiện hành.

Công ty Sơn Thịnh trúng chuỗi gói thầu kịch trần với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thấp [Kỳ 1]

Chuỗi dự án đầu tư công hạ tầng cơ sở do Công ty TNHH Sơn Thịnh trúng thầu tại tỉnh Tây Ninh liên tục ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức rất thấp, bám sát giá dự toán ban đầu

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, trong bối cảnh các địa phương đang nỗ lực đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, phát triển hạ tầng giao thông và cơ sở vật chất giáo dục nông thôn mới, nguồn vốn ngân sách nhà nước được cấp xuống các xã, phường là vô cùng quan trọng. Để dòng vốn này phát huy tối đa hiệu quả, việc lựa chọn được những nhà thầu có năng lực thi công tốt với mức giá tiết kiệm nhất là nhiệm vụ sống còn của các chủ đầu tư. Thế nhưng, qua khảo sát hồ sơ đấu thầu tại một số dự án khu vực phía Nam dưới mô hình quản lý chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, bức tranh về hiệu quả kinh tế lại đang bộc lộ nhiều điểm đáng suy ngẫm.

Bức tranh trúng thầu kịch trần của một doanh nghiệp địa phương

Mổ xẻ các gói thầu "một mình một ngựa" của Công ty TNHH Sơn Thịnh [Kỳ 2]

Dù tuân thủ các quy định về hình thức hạn mức, việc Công ty TNHH Sơn Thịnh liên tục trúng các gói chỉ định thầu và "một mình một ngựa" tại dự án đấu thầu rộng rãi đang đặt ra dấu hỏi lớn về tính cạnh tranh và hiệu quả tối ưu ngân sách nhà nước.

Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, sự hiện diện của Công ty TNHH Sơn Thịnh tại các dự án hạ tầng cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh không chỉ nổi bật ở số lượng trúng thầu, mà còn bộc lộ nhiều dấu hiệu đáng chú ý trong phương thức đơn vị này được xướng tên. Ở lĩnh vực đầu tư công, quy trình lựa chọn nhà thầu luôn là tấm gương phản chiếu mức độ minh bạch và năng lực quản lý của đơn vị thụ hưởng ngân sách.

Chỉ định thầu đúng hạn mức nhưng tỷ lệ tiết kiệm "bám sát đáy"

Thi công Trường MG Bình Lãng hơn 15 tỷ đồng: Ai sẽ giành lợi thế cuối cùng?

Gói thầu xây dựng Trường MG Bình Lãng tại xã Tân Trụ thu hút hai nhà thầu cạnh tranh gay gắt, dự kiến hoàn thành trong 360 ngày, nhiều kịch bản đang chờ đợi.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, gói thầu Thi công Trường MG Bình Lãng đang bước vào giai đoạn đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT) với những diễn biến đáng chú ý về mức độ cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Đây là dự án sử dụng 100% vốn ngân sách xã, được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở hạ tầng giáo dục tại địa phương, đồng thời đặt ra yêu cầu khắt khe về trách nhiệm giải trình, tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công của cơ quan quản lý nhà nước cấp cơ sở trong bối cảnh hành chính mới (tỉnh quản lý trực tiếp xã).

Chênh lệch "sát nút" và bài toán tối ưu hóa ngân sách

Đọc nhiều nhất

Tin mới