Một trong những nỗ lực nổi tiếng nhất diễn ra năm 1972, khi tàu thăm dò Pioneer 10 của NASA được phóng lên không gian. Trên thân tàu có gắn một tấm bảng nhôm mạ vàng, mang hình ảnh một người đàn ông, một người phụ nữ khỏa thân, sơ đồ hệ Mặt Trời và vị trí Trái Đất trong thiên hà. Tấm bảng do nhà thiên văn học Carl Sagan, Frank Drake và Linda Salzman Sagan thiết kế, với hy vọng một nền văn minh ngoài Trái Đất có thể hiểu được thông điệp nếu tìm thấy con tàu. Pioneer 11 cũng mang một tấm bảng tương tự vào năm 1973.

Năm 1974, con người tiến thêm một bước khi gửi thông điệp vô tuyến Arecibo từ kính thiên văn vô tuyến cùng tên ở Puerto Rico. Tín hiệu gồm 1.679 bit nhị phân, được sắp xếp thành 73 hàng và 23 cột, mã hóa thông tin về các con số từ 1 đến 10, cấu trúc DNA, hình dáng con người, hệ Mặt Trời và kính thiên văn Arecibo. Tín hiệu được hướng về cụm sao cầu M13, cách Trái Đất khoảng 25.000 năm ánh sáng. Đây chủ yếu là một màn trình diễn khả năng truyền tin của nhân loại, bởi nếu có người nhận được, câu trả lời cũng phải mất hàng chục nghìn năm mới đến Trái Đất.

Bìa đĩa vàng Voyager chứa hướng dẫn phát lại và thông tin về vị trí Trái Đất. Ảnh: planetary.org

Đến năm 1977, hai tàu Voyager 1 và Voyager 2 mang theo một trong những thông điệp liên sao giàu nội dung nhất từng được con người chuẩn bị: đĩa vàng Voyager. Bên trong chiếc đĩa mạ vàng là 115 hình ảnh, âm thanh thiên nhiên, tiếng nói bằng 55 ngôn ngữ, âm nhạc từ nhiều nền văn hóa và lời chào của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc khi đó. Các nhà khoa học còn đưa vào âm thanh của sóng biển, tiếng gió, tiếng sấm và nhịp tim con người, như một bức chân dung thu nhỏ về sự sống trên Trái Đất.

Không phải mọi thông điệp đều được gửi bằng tàu vũ trụ. Năm 1999 và 2003, các nhà khoa học thuộc dự án Cosmic Call đã phát những tín hiệu vô tuyến chứa thông tin toán học và khoa học về con người đến một số ngôi sao lân cận. Những dự án như vậy phản ánh mong muốn tìm kiếm sự sống thông minh ngoài Trái Đất, đồng thời thử nghiệm khả năng giao tiếp với những đối tượng có thể sở hữu nền khoa học hoàn toàn khác biệt.

Tuy nhiên, việc chủ động phát tín hiệu ra vũ trụ cũng gây ra nhiều tranh luận. Một số nhà khoa học cho rằng việc công khai vị trí và thông tin về Trái Đất có thể tiềm ẩn rủi ro nếu nền văn minh nhận được thông điệp không có thiện chí. Ngược lại, những người ủng hộ cho rằng xác suất một tín hiệu được tiếp nhận và giải mã thành công là rất thấp, trong khi việc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất có giá trị khoa học to lớn.

Cho đến nay, nhân loại vẫn chưa nhận được phản hồi nào được xác nhận từ một nền văn minh ngoài Trái Đất. Những thông điệp đã gửi đi vẫn tiếp tục hành trình trong không gian bao la. Có thể chúng sẽ mãi mãi không được ai tìm thấy, nhưng cũng có thể hàng nghìn hay hàng triệu năm sau, một nền văn minh xa xôi sẽ phát hiện ra chúng và lần đầu biết rằng: từng tồn tại một hành tinh xanh có những sinh vật biết nhìn lên bầu trời và mong muốn được trò chuyện với vũ trụ.