Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một bệnh lý tiêu hóa phổ biến, có triệu chứng điển hình là cơn đau thắt bụng tái phát nhiều lần, kèm theo cảm giác khó chịu cho người bệnh. Hầu hết các trường hợp hội chứng ruột kích thích đều không rõ nguyên nhân trực tiếp gây bệnh. Hội chứng ruột kích thích phổ biến, tốn kém và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống người bệnh, do đó cần được hiểu rõ và quản lý tốt để nâng cao chất lượng cuộc sống.
IBS chiếm tỷ lệ 5-20% dân số, có thể xảy ra ở mọi đối tượng thuộc bất cứ độ tuổi nào. Tuy nhiên, phổ biến hơn ở nhóm người từ 20 – 50 tuổi. Hơn nữa, phụ nữ có khả năng dễ bị hội chứng ruột kích gấp đôi nam giới. Mặc dù không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng hội chứng ruột kích thích ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Dấu hiệu đặc trưng của hội chứng ruột kích thích là đau bụng tái phát
Triệu chứng đặc trưng của hội chứng ruột kích thích là đau bụng tái phát. Tình trạng đau này có liên quan đến việc đi tiêu, thay đổi thói quen đi tiêu và tính chất phân. Các dấu hiệu lâm sàng ảnh hưởng đến sinh hoạt của người bệnh, gây bất tiện trong sinh hoạt, ăn uống và suy giảm sức khỏe.
Người bệnh cần lưu ý rằng những triệu chứng này có thể tái phát theo chu kỳ không đều. Các triệu chứng sẽ bị kích thích nặng hơn khi người bệnh ở trong trạng thái căng thẳng kéo dài hoặc tiêu thụ các thực phẩm không đảm bảo chất lượng, gây dị ứng cho cơ thể.
Dinh dưỡng đóng vai trò trung tâm trong kiểm soát IBS. Mỗi người có mức độ nhạy cảm khác nhau, do đó chế độ ăn nên được cá thể hóa.
Điều chỉnh lối sống và khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp bảo vệ sức khỏe đường ruột và giảm nguy cơ mắc hội chứng ruột kích thích.
Mẹo chữa hội chứng ruột kích thích
Để duy trì hệ tiêu hóa ở trạng thái ổn định và giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan, chế độ dinh dưỡng và lối sống là vô cùng quan trọng. Một số mẹo chữa hội chứng ruột kích thích như: Bổ sung thực phẩm dễ tiêu giàu đạm như thịt nạc, sữa, cá, sữa chua;
Đặc biệt, cần tăng cường thực phẩm giàu chất xơ. Chất xơ có tác dụng làm mềm phân và cải thiện chức năng tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu bạn có triệu chứng IBS kèm theo đầy hơi, nên chọn các loại chất xơ hòa tan từ trái cây và rau củ như táo, cà rốt và bông cải xanh thay vì chất xơ không hòa tan.
Chế độ ăn ít FODMAP (Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides, and Polyols): Là phương pháp được khuyến nghị cho người mắc IBS. Những hợp chất này có trong một số loại trái cây, rau củ và ngũ cốc, gây khó tiêu hóa và dẫn đến triệu chứng khó chịu như đầy hơi, đau bụng và tiêu chảy.
Ăn chậm nhai kỹ để giảm thiểu không khí nuốt vào trong quá trình ăn. Thói quen này giúp giảm cảm giác đầy hơi, chướng bụng và hạn chế sự căng giãn đột ngột của ống tiêu hóa.
Uống đủ nước mỗi ngày, nên uống ít nhất 8 ly nước mỗi ngày; Bổ sung muối khoáng cùng các loại vitamin cần thiết cho cơ thể; Hạn chế tối đa uống rượu bia, sử dụng các chất kích thích và tránh các món ăn cay nóng; Giảm căng thẳng bằng cách duy trì tâm trạng tích cực và lạc quan, cũng như kiểm soát cảm xúc và tránh căng thẳng quá mức.
- Thực hiện thường xuyên các hoạt động thể chất và thể dục để tăng cường sức đề kháng, giảm căng thẳng và kích thích hệ tiêu hóa hoạt động bình thường.
Ở một số trường hợp nhẹ, bệnh cũng có thể tự khỏi mà không cần điều trị bằng thuốc, chỉ cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng. Vì vậy, khi nghi ngờ bị hội chứng ruột kích thích hoặc được chẩn đoán bệnh, bạn không nên căng thẳng hay lo lắng vì điều này sẽ khiến cho triệu chứng của bạn trở nên nặng hơn.
Dù vậy, người bệnh cũng không được chủ quan và nghiêm túc điều trị bệnh để không làm các triệu chứng nặng thêm và kéo dài, ảnh hưởng đến những cơ quan trong hệ tiêu hóa khác. Người bệnh cũng cần được sự thăm khám và tư vấn của bác sĩ để loại trừ những bệnh lý thực thể nguy hiểm ở đường tiêu hóa, trước khi yên tâm đó là hội chứng ruột kích thích – một loại bệnh lành tính.