Thời gian gần đây, nhiều vụ lừa đảo giả danh nhân viên giao hàng xảy ra tại Việt Nam, trong đó các đối tượng thường tự xưng là shipper của các sàn thương mại điện tử như Shopee hoặc Lazada để tạo lòng tin với người nhận.
Thủ đoạn giả danh shipper ngày càng tinh vi
Ảnh minh họa.
Kịch bản quen thuộc là thông báo có “đơn hàng 0 đồng” hoặc đơn hàng nhỏ và yêu cầu người nhận chuyển trước phí giao hàng vài nghìn đồng. Sau khi nạn nhân chuyển khoản, kẻ gian tiếp tục gọi lại với lý do gửi nhầm tài khoản và hướng dẫn thao tác “hủy giao dịch”.
Đối tượng sau đó gửi đường link lạ và yêu cầu người dùng truy cập, chia sẻ màn hình hoặc cấp quyền điều khiển điện thoại. Khi nạn nhân làm theo, thiết bị có thể bị chiếm quyền điều khiển từ xa và thông tin ngân hàng bị khai thác để rút tiền.
Một phụ nữ tại Hà Nội mới đây suýt mất gần 3 tỷ đồng sau khi nhận cuộc gọi từ người tự xưng là shipper. Đối tượng yêu cầu chị chuyển 12.000 đồng tiền phí giao hàng cho “đơn hàng 0 đồng”, sau đó gửi link để thực hiện thao tác hủy giao dịch. Chỉ ít phút sau, điện thoại của chị bị kiểm soát và không thể tắt ứng dụng. Nhận ra dấu hiệu bất thường, chị đã kịp tháo SIM và đến ngân hàng khóa tài khoản, nhờ đó giữ được toàn bộ số tiền trong tài khoản.
Tuy nhiên không phải ai cũng may mắn như vậy. Trước đó, một phụ nữ khác đã làm theo hướng dẫn của “shipper” như chia sẻ màn hình và bật camera điện thoại. Kết quả, các đối tượng đã chiếm đoạt gần 1,3 tỷ đồng trong tài khoản ngân hàng chỉ trong thời gian ngắn.
Cảnh báo từ cơ quan chức năng và chuyên gia
Theo Công an Thành phố Hà Nội, những vụ lừa đảo giả danh shipper không phải hiếm gặp và có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không truy cập vào các đường link do người lạ gửi, không chia sẻ màn hình điện thoại và không chuyển tiền khi chưa trực tiếp nhận hàng.
Người dân cũng cần xác minh kỹ thông tin đơn hàng trước khi thanh toán, đồng thời liên hệ ngay với ngân hàng để khóa tài khoản nếu phát hiện dấu hiệu nghi vấn. Việc trình báo sớm với cơ quan công an cũng giúp tăng khả năng ngăn chặn giao dịch lừa đảo.
Theo chuyên gia an ninh mạng Vũ Ngọc Sơn, nguyên nhân khiến các vụ lừa đảo giả mạo shipper gia tăng là do dữ liệu khách hàng bị rò rỉ từ nhiều nguồn, từ việc theo dõi trên thiết bị thông minh đến lỗ hổng bảo mật tại các đơn vị lưu trữ thông tin. Khi có được dữ liệu chi tiết về người mua hàng, kẻ gian dễ dàng tạo kịch bản thuyết phục và thao túng tâm lý nạn nhân.
Chuyên gia này cũng cho rằng người dùng nên hạn chế chuyển tiền trực tiếp cho người giao hàng. Thay vào đó, có thể thanh toán trực tiếp cho người bán hoặc thực hiện giao dịch thông qua sàn thương mại điện tử để đảm bảo an toàn. Các nền tảng hiện nay đều triển khai cơ chế trung gian và dịch vụ “đồng kiểm”, chỉ chuyển tiền cho người bán sau khi người mua xác nhận đã nhận hàng đúng cam kết.
Theo cảnh báo của Viettel Post, dấu hiệu để khách hàng nhận biết lừa đảo là: Không có thông tin đơn hàng (nhận bưu kiện mà trước đó không có thông tin đặt hàng hoặc xác nhận từ người gửi); nhân viên giao hàng không có đồng phục hoặc giấy tờ xác minh (Shipper không mặc đồng phục, không có thẻ nhân viên hoặc thông tin liên lạc rõ ràng); yêu cầu thanh toán tiền mặt bất thường (Đối tượng yêu cầu thanh toán gấp mà không cho kiểm tra hàng).