Sau một năm nhiều biến động về kinh tế, công việc và tâm lý xã hội, Tết Nguyên đán lẽ ra là khoảng nghỉ để người trẻ “xả hơi”, nạp lại năng lượng. Thế nhưng, với không ít người, Tết lại trở thành một “cột mốc áp lực” – nơi họ buộc phải chứng minh rằng một năm vừa qua mình đã sống đủ tốt, đủ thành công và đủ “đáng tự hào”.

Tết – cuộc tổng kết không chính thức của đời người

Khác với những ngày thường, Tết là thời điểm hiếm hoi người trẻ phải đối diện cùng lúc với gia đình, họ hàng, làng xóm và cả… chính mình. Chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, mọi câu hỏi quen thuộc như “lương bao nhiêu?”, “bao giờ lấy vợ/chồng?”, “năm nay làm ăn thế nào?” được đặt lên bàn cân, vô hình trung biến Tết thành một buổi “báo cáo thành tích”.

Trên mạng xã hội, nhiều người trẻ thẳng thắn thừa nhận cảm giác nặng nề mỗi khi nghĩ đến việc về quê ăn Tết. Tài khoản H.T chia sẻ: “Cả năm cố gắng sống sót qua công việc, đến Tết lại phải chứng minh là mình đang ‘ổn’. Trong khi thực tế là không hề ổn chút nào.”

Một bình luận khác nhận được hàng nghìn lượt đồng cảm viết: “Không phải ghét Tết, mà là sợ cảm giác bị so sánh. Người ta hỏi han nhưng mình lại thấy như đang bị chấm điểm.”

“Tết phải thành công” – áp lực đến từ cả trong và ngoài

Áp lực Tết không chỉ đến từ gia đình hay xã hội, mà còn xuất phát từ chính nội tâm của người trẻ. Sau một năm làm việc vất vả, họ tự đặt câu hỏi: mình đã đạt được gì, có tiến bộ hơn năm trước hay chưa?

Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, không ít người mất việc, giảm thu nhập hoặc rơi vào trạng thái “đi làm chỉ để tồn tại”. Thế nhưng, Tết lại là lúc mạng xã hội tràn ngập hình ảnh nhà mới, xe mới, thưởng Tết hậu hĩnh, du lịch sang chảnh… khiến cảm giác thua kém càng rõ rệt.

Tài khoản N.M để lại bình luận: “Lướt mạng xã hội dịp cuối năm thấy ai cũng khoe thành quả, còn mình thì chỉ mong qua năm cho nhanh. Tết đến mà thấy mình thất bại ghê gớm.”

Không ít người trẻ thừa nhận họ tiêu tiền nhiều hơn khả năng cho dịp Tết – từ quà biếu, phong bao lì xì đến trang phục mới – chỉ để “không bị đánh giá”. Một người dùng mạng viết: “Tiền thưởng Tết chưa kịp ấm tay đã phải chia cho đủ thứ. Không dám nói là khó khăn vì sợ mang tiếng ‘làm ăn kém’.”

Khi Tết không còn là kỳ nghỉ, mà là bài kiểm tra tâm lý

Áp lực kéo dài khiến nhiều người trẻ rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu trước Tết cả tháng trời. Có người chọn cách trì hoãn về quê, có người tìm cớ đi du lịch, thậm chí có người sợ Tết đến mức mất ngủ.

Một bình luận được chia sẻ rộng rãi trên diễn đàn tâm sự viết: “Cảm giác Tết giống như một bài kiểm tra tổng hợp: sự nghiệp, hôn nhân, tiền bạc, thái độ sống. Mà đề thì quá khó, còn mình thì chưa kịp chuẩn bị.”

Đáng chú ý, nhiều ý kiến cho rằng sự so sánh giữa các thế hệ cũng góp phần tạo áp lực. Khi cha mẹ từng coi việc “ổn định sớm” là thước đo thành công, người trẻ hiện nay – sống trong một xã hội nhiều biến động – lại khó đi theo lộ trình cũ.

Người trẻ mong một cái Tết nhẹ nhõm hơn

Giữa làn sóng chia sẻ, không ít người trẻ lên tiếng mong muốn một cái Tết đơn giản, ít phán xét và nhiều thấu hiểu hơn. “Chỉ cần được hỏi ‘con có mệt không?’ thay vì ‘con kiếm được bao nhiêu?’ là đủ ấm rồi” – một bình luận nhận được nhiều sự đồng tình.

Tết, suy cho cùng, không nên là thước đo thành công hay thất bại. Trong một năm đầy biến động, việc một người trẻ vẫn đứng vững, vẫn tiếp tục cố gắng đã là một nỗ lực đáng trân trọng.

Có lẽ, điều mà người trẻ cần nhất mỗi dịp Tết không phải là những lời khen hào nhoáng, mà là sự cảm thông: rằng thành công không có một khuôn mẫu duy nhất, và không phải ai cũng kịp “nở hoa” đúng dịp xuân về.